İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1485 K.2024/2085

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.06.2024 tarih 2023/579 Esas sayılı kararın Dairemizce incelenmesi talep eden davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili, 03.10.2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş olup bu nedenle tedbir kararının uygulanması için 800.000-TL teminatın mahkeme dosyasına depo edildiğini, itiraz üzerine 15.12.2023 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbir kararı kaldırıldığını, bu karara karşı yapılan istnaf başvurusunun reddine karar verildiği, bir ay içerisinde açılmış bir tazminat davası da bulunmadığını belirterek; 800.000,00-TL bedelli teminatın iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, dava sırasında tesis edilen ihtiyati tedbir nedeniyle davacı tarafından teminat yatırıldığı ve bilahare ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verildiği, yargılama sırasında tedbirin kaldırılması nedeniyle teminatın iadesinin ancak davalı tarafın muvafakatına ya da hükmün kesinleşmesinden itibaren 1 ay içerisinde tazminat davasının açılmamasına bağlı olduğu, eldeki davanın yargılamasının devam ettiği, dolayısıyla hükmün kesinleşmesi durumunun söz konusu olmadığı, davalı tarafın muvafakatının da bulunmadığı anlaşıldığından,

olayın özellikleri ve şartları, menfaatler dengesi gözetildiğinde, teminatın iadesine ilişkin yasal şartların oluşmadığı ve bu aşamada teminatın davacıya iadesinin mümkün olmadığı, mahkememizce tesis edilen 15/12/2023 tarihli 3 nolu ve 22/05/2024 tarihli 6 nolu ara kararlarının usule ve kanuna uygun olduğu belirtilerek; bu yöndeki davacı vekili talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Talep eden vekili, teminatın iade edilmemesine ilişkin ara kararları mülkiyet hakkını ve adil yargılanma hakkını ihlal ettiğini, ihtiyati tedbir kararı kaldırıldığı takdirde, riziko sona erdiği için aleyhine tedbir kararı verilen tarafın tedbir kararının kaldırıldığı tarihten sonrası için zarara uğrama ihtimali kalmamakta ve geleceğe yönelik olarak teminatla korunmasına gerek bulunmadığını, ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığı hâllerde, tedbirin kaldırıldığı tarihten itibaren bir yıl içerisinde tazminat davası açılabilirken, mahkemenin asıl davadaki hükmün kesinleşmesine kadar teminatı iade etmemesi, emredici hukuk kuralına aykırı olduğunu, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, teminatın iadesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle talebin reddine karar verilmiştir. 1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. Eldeki dava dosyası kapsamında davacı dava dilekçesi ile davalı ...'a ait dava dışı şirket nezdindeki pay üzerine ihtiyati tedbir konulması talep edilmesi üzerine mahkemece talebin kabulü ile 800.000,00-TL teminat karşılığında ...nün ... numarasında kayıtlı dava dışı ...

Limited Şirketi nezdindeki davalı ...'a ait şirket sermayesinin 500 payı için (davalı şirket payının %50'lik bölümüne isabet eden) payların üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi açısından ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş itiraz üzerine, 15.12.2023 tarihli ara karar ile tedbirin kaldırılmasına, asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden itibaren 1 ay geçtikten sonra teminatın iadesi hususunun değerlendirilmesine karar verilmiş, tedbirin kaldırılmasına dair karara karşı talep eden tarafından yapılan istinaf başvurusun esastan reddine karar verilmesi üzerine,

davacı tarafından teminatın iadesinin talep edildiği , ara karar ile teminatın iadesi talebinin reddine karar verildiği görülmektedir.

3. Davacı vekili mahkemenin teminatın iadesi talebinin reddi kararına yönelik olarak istinaf başvurusunda bulunmuştur.

4. 6100 sayılı HMK'nın 394/1. maddesinde karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebileceği belirtilmiş, aynı yasanın 394/4. maddesinde mahkemece ilgililer davet edildikten sonra itiraz hakkında karar verilebileceği, 394/5. maddesinde de itiraz hakkında verilen karara karşı kanun yoluna başvurulabileceği belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 341. maddesinde ilk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabileceği düzenlenmiştir.

5. Kanun koyucu ihtiyati tedbire ilişkin kararlara karşı başvurulabilecek kanun yollarını da özenle, açıkça ve ayrıntılı şekilde düzenlemiş olup HMK’nun 341., 391. ve 394. maddelerinde yer alan kanun yollarına ilişkin düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, ihtiyati tedbire ilişkin tüm kararlara karşı kanun yolu açık değildir. Kanun koyucu bu yöndeki iradesini hem kanun yoluna başvurulabilecek tedbir kararlarını açıkça belirterek, hem de bunların dışındaki kararlara karşı kanun yollarına başvurulmasını yasaklayarak düzenlemiştir.

6. Davacının talebi devam eden dava dosyası kapsamında kaldırılan ihtiyati tedbir nedeni ile depo edilen teminatın HMK'nın 392/2. maddesi gereğince iadesine yönelik olup esasen talep tedbirin sonuçlarına ilişkin olduğundan isitnafa konu ek karar niteliği itibariyle tek başına istinafı kabil kararlardan değildir. ( Yargıtay 19. HD'nin 20.06.2013 tarih ve 2013/8732 E. 2013/11522 K. ) Bu nedenle, ilk derece mahkemesi tarafından verilen teminatın iadesi talebinin reddi yönündeki karara karşı ancak esas hükümle birlikte istinaf kanun yoluna başvurulabileceğinden, söz konusu ara karara karşı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulamaz.

Bu durumda, istinafa konu edilen ihtiyati tedbirin kaldırılması kararın istinaf yoluyla incelenmesi HMK'nın 396. maddesi kapsamında istinafı kabil bir karar niteliğinde olmamakla, istinaf kanun yolu başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.