İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1885 K.2025/138

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.10.2024 tarih 2024/590 Esas sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati hacze itiraz eden davalı ... tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen davacı vekili, davalıların işleteni ve sigortacısı olduğu aracın karıştığı yaralanmalı trafik kazasını nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararın tazmini istemiyle açılan davada, alacağın tahsili için davalıların taşınır, taşınmaz mallarıyla üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını talep etmiş, mahkemece dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati haciz talep eden vekili, ihtiyati haciz talebinin kabul edildiği fakat % 15 teminat karşılığında verildiğini, kaza tespit tutanağı, kusur raporu, ölüm belgesi, sigorta şirketinin bir kısım ödemesine ilişkin belge, ceza dosyası ve diğer evraklar incelendiğinde davanın haklı olduğunu, yaklaşık ispat sınırını geçtiğini, talep edenin olay nedeniyle eşini kaybettiğini, 3 aylık olan bebeğinin bakımını tek başına sağladığını, bebeği olması nedeni ile çalışmasının mümkün olmadığını, belirlenen teminat bedelini yatırmaları mümkün olmadığını, teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, belirterek; ihtiyati haciz kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece duruşma açılarak yapılan inceleme neticesinde, dosyadaki belgelere göre ihtiyati haciz şartlarının gerçekleşmesi sebebiyle % 15 teminat mukabilinde ihtiyati haciz kararı verilmişse de gelen sosyal ekonomik araştırma raporları nazara alındığında % 5 teminatın yeterli olacağı, belirtilerek; itirazın kısmen kabulü ile teminat oranının % 5 olarak belirlenmesine karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden ..., sigorta şiketi tarafından 1.190.000,00-TL ödeme yapıldığını, süresinde teminatın yatırlmadığı, teminata itirazın yerinde olmadığını, % 10 ile % 15 arasında bir teminat belirlenmesi gerektiğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze itiraza ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gereçeyle itirazın reddine karar verilmiştir. 1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. İhtiyati haciz, 2004 sayılı İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir.

İhtiyati haciz talep tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan alacaklar yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki koşulların varlığı aranacaktır. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir. Buradaki ispat, esas davadaki gibi tam bir ispat değildir.

İİK'nın 265. maddesinde de ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak belirtilmiş olup bunlar; ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkindir

3. 6100 sayılı HMK'da 87. maddesi gereğince Bir davada verilecek teminatın tutarını ve şeklini hakim serbestçe tayin eder.

4. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu’nun 259. maddesinin 1. fıkrasında; ihtiyati haczin haksız çıkması halinde, borçlunun ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğradıkları bütün zararlardan alacaklının sorumlu olduğu düzenlenmiştir. Bu hüküm emredici olup istisnaları İİK. 259/2-3 fıkralarda düzenlenmiştir. Teminat, uygulamada alacaklı olduğu iddia edilen miktarın % 10 veya % 15 olarak uygulanmakdadır. Borçlunun, bu teminatın cinsine veya yeterliliğine itiraz etmesi de mümkündür. (İİK.m.265/1) 265/son maddelere göre itiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulur. Verilen karar kesindir.( Yargıtay 17. HD'nin 23.03.2016 tarih ve 2016/4316 E. - 2016/3642 K. )

5. O halde, mahkemece, İİK'nun 257/1 maddesi uyarınca, ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle, İİK'nun 259 maddesi uyarınca % 5 nakdi teminat karşılığında talebin kabülüne karar verilmiş ise de takdir edilen teminat yeterli olmayıp talep miktarı ile somut olayın özelliğine göre teminatın ihtiyati haciz talep edilen miktarın % 10 aranında belirlenmesi gerekirken aksi yönde varılan hukuki kabulde isabet görülmemiştir. Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir.

Bu durumda, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine, yerinde görülmeyen sair istinaf itirazlarınıun ise reddine, karar verilmesi gerekmiştir.