İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/273 K.2024/701

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 03.11.2023 gün ve 2021/294 Esas 2023/887 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davalı taraf davacıya ait (ancak imzası bulunmayan) .... Bankası A.Ş.

İzmir Basmane Şubesinin 8002246 seri numaralı, 10/09/2018 keşide tarihli, 30.000.-TL bedelli çek ile 8002245 seri numaralı, 05/09/2018 keşide tarihli 30.000.-TL bedelli çek nedeniyle davacı aleyhine İzmir 19. İcra Dairesi 2018/13595 E. Sayı ile icra takibi başlattığı, söz konusu çekler davacı tarafından imzalanmamış olduğunu, davacının kendisi keşide etmediği çekler için bir sorumluluğunun bulunmadığını, çeklerde davacının imzasının olmadığı,

dava konusu çekler nedeniyle davacıya teslim edilmiş mal, hizmet, hak yada alacağı olmadığını, davalı tarafın çek konusu miktarca davacıya mal teslimi, hizmet yada başka nedenlerle alacaklı olduğunu kanıtlaması gerektiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edildiği, ancak davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, icra ceza mahkemesinde yapılan yargılamada davaya konu edilen kambiyo senetlerinin üzerindeki imzaların ...' ın eli ürünü olmadığının tespit edildiği, mahkemece alınan Adli Tıp Kurumu raporunda imzanın davacıya ait olup olmadığının tespit edilemediği, çıplak gözle yapılan incelemelerde de davacının imza örnekleri ile yapılan kıyasta kambiyo senedi üzerindeki imzaların davacıya ait imza örneklerinden farklı olduğu,

her ne kadar alınan son raporda olumlu ya da olumsuz bir tespit yapılmamışsa da, icra ceza mahkemesinde alınan raporun, 6100 Sayılı Yasanın 211/1-a maddesince yapılan inceleme neticesinde kambiyo senedindeki imzanın davacıya ait olmadığına kanaat getirildiğinden davanın kabulü ile , ... Bankası A.Ş.

İzmir Basmane Şubesine ait 8002246 seri numaralı 10.09.2018 keşide tarihli 30.000,00 TL çek ve 8002245 seri numaralı 05.09.2018 keşide tarihli 30.000,00 TL çekler yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, çek bedelleri olan toplam 60.000 TL 'nin %20 si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı, söz konusu çekleri süresi içerisinde 15.09.2018 ve 19.09.2018 tarihinde muhatap bankaya davalı tarafından ibraz edildiğini, ancak karşılıklarının olmaması sebebiyle, ödenmediği hususu işbu çeklerin arkasına şerh edilerek davalıya aide edildiğini, daha öncesinde yine davacı tarafından keşide edilmiş olan ve abisi ... tarafından davalıya teslim edilen başkaca çeklerin muhatap banka tarafından ödendiğini, yine davaya konu çeklerin muhatap bankaya ibraz edildiğinde muhatap

banka tarafından sorumlu oldukları çek bedellerinin davalıya ödendiğini, yerel mahkemece yaptırılan imza incelemesi raporunda imzaların davacıya ait olup olmadığının tespit edilemediğini, buna rağmen mahkemece eksik inceleme neticesinde ATK tarafından alınan raporun aksine İcra Ceza Mahkemesinde alınan raporun baz alındığını, yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, İzmir 2.İcra Ceza Mahkemesi'nin 2018/917 E. sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında davacı vekilinin mahkemeye vermiş olduğu 14.02.2019 tarihli savunma dilekçesinde aynen “Müvekkilimin elinde olmayan sebeplerden dolayı çekler ödenememiştir.

Dava konusu çeklerin ödenmemesinde müvekkilinin hiçbir kasti eylemi yoktur." şeklinde belirtildiğini, yani davacının davaya konu çeklerin keşide edilerek davalıya verildiğini ve ödenmesi gereken çekler olduğunu bildiğini, mahkemece ceza dosyasını getirtmemek ve incelememekle eksik inceleme neticesinde hatalı karar verdiğini, kaldı ki muhatap bankadan davacının başkalarına çek düzenleme konusunda vekaletname verip vermediğini bile sormamış olması ve vekaletname vermiş ise bu kişilerinde imza örneklerini alarak yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırmaması bakımından da verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu,

bu arada davaya konu çeklerin kendi bilgisi dahilinde davalıya verildiğini bildiğini ve elinde olmayan nedenlerden dolayı bu çekleri ödeyemediğini beyan eden davacı lehine hükmedilen kötüniyet tazminatının da usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu olayda kötüniyetlinin kim olduğunun izahtan vareste olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, dava konusu ... Bankası A.Ş. İzmir Basmane Şubesinin 8002246 seri numaralı, 10/09/2018 keşide tarihli, 30.000.-TL bedelli çek ile 8002245 seri numaralı, 05/09/2018 keşide tarihli 30.000.-TL bedelli çek nedeniyle davacı aleyhine İzmir 19. İcra Dairesi 2018/13595 Esas sayılı takip dosyasında davacının davalıya borçlu bulunmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatı istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davacının menfi tespit ve kötüniyet tazminatı talebinden ibaret davasının kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Yerel Mahkemece dava konusu çekler üzerindeki keşideci imzasının davacının eli ürünü olup olmadığına ilişkin dosyanın imza incelemesi istemiyle Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'ne gönderildiği, ATK Fizik İhtisas Dairesi'nin 15.08.2022 tarihli raporunda inceleme konusu çeklerde ... adına atılı keşideci imzalarının teşhise götürülecek önemli karakteristik materyal ve yazı unsuru içermeyen tersimi basit, taklidi kolay imzalar olması nedeniyle imzaların aidiyetinin,

bu meyanda sorulduğu üzere ...'ın eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediğine ilişkin rapor tanzim edilmesine karşın inceleme konusu olarak ...bank Pınarbaşı Şubesine ait 1001019 çek nolu, 06.09.2018 keşide tarihli 18.000,00 TL bedelli çek ile ...bank Pınarbaşı Şubesine ait 2067942 çek nolu, 15.12.2018 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin gösterildiği, oysa ki dava konusu çeklerin ... Bankası A.Ş.

İzmir Basmane Şubesinin 8002246 seri numaralı, 10/09/2018 keşide tarihli, 30.000.-TL bedelli çek ile 8002245 seri numaralı, 05/09/2018 keşide tarihli 30.000.-TL bedelli çekler olduğu görülmekle, dava konusu çek asılları üzerinde inceleme yapılmaksızın karar verilmesi hatalı olmuştur.

Öte yandan İDM'ce İzmir 2. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2018/917 Esas sayılı dosyasındaki ilamı ile bu ilamdaki hükme esas alınan bilirkişi raporuna itibar edildiği belirtilerek karar verildiği, oysa ki İcra Mahkemesi, önüne gelen itiraz ve şikayetleri, İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen özel usul kurallarını uygulayarak takip hukuku bakımından kesin hükme bağladığından, anılan mahkemenin kararları kural olarak maddi anlamda kesin hüküm niteliği taşımaz.

Bu nedenle borca veya imzaya itirazın incelenmesi sırasında sahtelik iddiasına dayalı olarak genel mahkemelerde açılan davaları bekletici mesele yapamayacağı gibi takibin durdurulmasına da karar veremez. Sadece İİK.nın 169/a-2. maddesi uyarınca itirazın esası hakkındaki kararına kadar icra takibinin muvakkaten durdurulmasına karar verebilir.

İcra mahkemesince takibe konu alacakla ilgili bir karar verilmiş olması, aynı alacak hakkında genel mahkemelerde dava açılmasına engel oluşturmaz. Sahtelik nedeniyle açılan menfi tespit davası gibi, cumhuriyet savcılığına aynı nedenle yapılan şikayet ve ceza mahkemesinde açılan dava da kendiliğinden icra takibini durdurmaz ve bekletici mesele yapılamaz. Ancak cumhuriyet savcılığı veya ceza mahkemesince tedbir kararı verilirse icra takibi durdurulabilir.

Somut olayda, davacının davaya konu çekler üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığı yolundaki iddiasının mahkemece yeterli şekilde araştırılmadığı, davacının tatbike medar imza örnekleri toplanılmak suretiyle dava konusu çekler yönünden imza incelemesinin yaptırılmadığı anlaşılmakla davalının istinaf istemi yerindedir.

Öte yandan dava konusu ... Bankası A.Ş. İzmir Basmane Şubesinin 8002246 seri numaralı, 10/09/2018 keşide tarihli, 30.000.-TL bedelli çek ile 8002245 seri numaralı, 05/09/2018 keşide tarihli 30.000.-TL bedelli çeklerin onaylı suretleri dosya içerisine alınmaksızın, ayrıca davaya dayanak teşkil eden İzmir 19. İcra Dairesi 2018/13595 E. Sayı ile icra takip dosyasının aslı yada onaylı sureti temin edilmeksizin denetime elverişsiz şekilde karar verilmesi de isabetli olmamıştır.

Yine dava konusu çekler nedeniyle davacının vekaleten başka şahıs yada şahıslara çek düzenleme yetkisi verip vermediğinin, bu kapsamda çekteki imzanın davacı yada çek düzenleme yetkisi verdiği kişiler tarafından imzalanıp imzalanmadığı hususunun araştırılmamış olması yerinde değildir.

Bu nedenle mahkemece yapılacak iş davacının ve/ veya çek düzenleme yetkisi vermiş olması halinde ilgili kişinin, tatbike medar bol miktarda, huzurda yazı ve imza örnekleri de alınmak sureti ile, dava konusu çeklerin düzenleme tarihlerine yakın tarihlerdeki resmi kurum ve kuruluşlar, bankalar, noterler vb. yerlerde bulunan imza örnekleri asıllarının toplanılarak dosyanın çek asılları ile birlikte imza incelemesine esas olmak üzere ATK veya Polis-Jandarma Kriminal Laboratuarı'nda uzman bilirkişilere tevdi ile dava konusu çekler üzerinde bulunan imzaların davacının/ varsa vekaleten yetkilisinin eli ürünü olup olmadığı noktasında rapor aldırılmasından sonra durumun değerlendirilmesi gerekmektedir.

Kabule göre ise; İzmir 2. İcra Ceza Mahkemesi'nin 2018/917 Esas sayılı dosyasındaki sanık vekilinin 14.02.2019 tarihli yazılı savunma dilekçesi ile varsa diğer savunmaya ilişkin beyanlarının tartışılması yönünden mahkemesinden celbi ile durumun değerlendirilmesi yerinde olacaktır.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.