İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/596 K.2024/1102

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 03.11.2023 tarih 2023/224 D. İş 2023/224 D. İş Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati hacze itiraz eden (borçlular) vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili, borçlu ... Şti. ve borçlu şirketin yetkilisi ...'in 18 adet çek nedeniyle müvekkiline toplam 10.600.000,00 TL borçlu olduğunu, şirket yetkilisi davalı ...'in kendi adına bu çeklerden 10 adetine imza attığını, 6.800.000,00 TL miktar üzerinden şahsi sorumluluğunun da bulunduğunu, çeklerden 5 adedinin muaccel olduğunu, bankaya ibraz edildiğinde karşılıksızdır kaşesi vurulduğunu, diğer çekler muaccel olmamakla birlikte borçlular mal kaçırmaya başladıklarını iddia ederek, borçlu ... Ltd. Şti. yönünden 10.600.000,00 TL değer üzerinden, borçlu ... yönünden 6.800.000,00 TL değer üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiş, mahkemece dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde talebin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, ihtiyati haciz talebinin yetkili olmayan mahkemeden talep edildiğini, müvekkili ...'ın adresinin Karşıyaka olduğunu, müvekkili şirketin ticaret sicilde kayıtlı merkez adresinin de Karşıyaka olduğunu, ihtiyati hacze konu çeklerin vadelerinin gelmediğini, çeklerin talep edenin yetkilisi olduğu dava dışı ... Ltd.

Şti.'den müvekkili şirkete ait devam eden inşaat projelerine elektrik ve inşaat malzemesi tedariki konusunda verildiğini, ancak davacı alacaklı tarafından herhangi bir mal teslimi yapılmadığını, aksine vadesi gelmeyen çeklerin ihtiyati hacze konu edildiğini, müvekkili ...'in ihtiyati haciz talep eden ...'nun talebi ve taraflar arasındaki güven ilişkisi neticesinde kişisel cirosu ile çekleri teslim ettiğini, yapılan satışların müvekkillerinin ticari faaliyet alanıyla ilgili olup şirketi boşaltmak kastıyla yapılmadığını, müvekkili şirketin inşaat müteahhitliği, kat karşılığı inşaat projelerinin yapımı ve satışı,

yap sat diye tabir edilen inşaat işleri olmak üzere inşaat sektöründe ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, taşınmaz alım satımının ticari faaliyeti kapsamında olduğunu, ihtiyati haciz kararlarının müvekkillerinin ticari olarak mahvına sebebiyet vereceğini savunarak ihtiyati hacze itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece duruşma açılarak yapılan inceleme neticesinde, ihtiyaten haciz kararının İzmir 26. İcra Müd.

2023/19572 E. sayılı dosyasında uygulamaya konulduğu, aynı dosyada ilamsız icra takibi yapıldığı, borçlu taraflarca yasal süre içinde icra dairesinin yetkisine, borca ve ferilerine ilişkin sunulan itiraz dilekçesi ile takibin durdurulmasına karar verildiği, İİK'nun 265. maddesinde belirtilen yasal süre içinde itirazın yapıldığı, çeklerin keşide yeri ile muhatap banka adresinin mahkemenin yetki alanı içinde olduğu, İzmir mahkemelerinden ihtiyati haciz talebinde bulunulmasının usul ve yasa hükümlerine uygun olduğu,

mal tesliminin yapılmadığı ve çeklerin bedelsiz kaldığına yönelik iddiaların, "ihtiyati haczin dayandığı sebep" niteliğinde olmayıp, alacağın varlığı ve talep edilebilirliğine yönelik olduğu, yargılamayı gerektirdiği, talep tarihi itibariyle ödeme günü geçmiş çekler yönünden borçlu tarafların imza inkarında bulunmamasına göre İİK'nun 257(1) maddesi uyarınca verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya uygun olduğu; müeccel çekler için borçlu taraflarca yapılan taşınmaz satışlarının olağan satışlar olup, mal kaçırma amacıyla yapılmadığına yönelik itirazlar yönünden;

ileri vadeli çekler yönünden itiraz eden tarafça kısa zaman aralığında yapılan çok sayıda taşınmaz satışı yapıldığı, alacaklı tarafça bu satışların muvazaalı olarak yapıldığı iddiası ile tasarrufun iptali davasının açılması ve ödeme günü geçmiş çeklerin ödenmemesi nedeniyle ileri ödeme günlü çekler yönünden İİK'nun 257(2) maddesinde düzenlenen yasal koşulların oluştuğu, itiraz eden borçluların mal kaçırma amacıyla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunduğuna yönelik yasal koşulların oluştuğu, ihtiyati haciz kararında belirtilen gerekçelerin varlığını koruduğu,

ihtiyati haciz kararı verilmemesi veya itiraz yolu ile kararın kaldırılması halinde HMK'nun 389. maddesi uyarınca alacaklı tarafın alacağını tahsil etmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği yahut ciddi bir zararın doğacağına ilişkin endişe edilmesi hallerinin bulunduğu gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati hacze itiraz edenler vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili, ihtiyati haciz talebinin yetkili olmayan mahkemeden talep edildiğini, müvekkil ...'ın adresinin Karşıyaka olduğunu, müvekkili şirketin ticaret sicilde kayıtlı merkez adresinin de Karşıyaka olduğunu, bu adreste icra yetkili olan mahkemeler Karşıyaka Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle ihtiyati haczin yetkili olmayan mahkemeden talep edildiğini, ihtiyati hacze konu çeklerin vadesi gelmediğini, çeklerin talep edenin yetkilisi olduğu dava dışı ...

Şti.'den müvekkili şirkete ait devam eden inşaat projelerine elektrik ve inşaat malzemesi tedariki konusunda verildiğini, ancak davacı alacaklı tarafından herhangi bir mal teslimi yapılmadığını, aksine vadesi gelmeyen çeklerin ihtiyati hacze konu edildiğini, müvekkili ...'in ihtiyati haciz talep eden ...'nun talebi ve taraflar arasındaki güven ilişkisi neticesinde kişisel cirosu ile çekleri teslim ettiğini, yapılan satışların müvekkillerinin ticari faaliyet alanıyla ilgili olup şirketi boşaltmak kastıyla yapılmadığını, müvekkili şirketin inşaat müteahhitliği, kat karşılığı inşaat projelerinin yapımı ve satışı,

yap sat diye tabir edilen inşaat işleri olmak üzere inşaat sektöründe ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, taşınmaz alım satımının ticari faaliyeti kapsamında olduğunu, ihtiyati haciz kararlarının müvekkillerinin ticari olarak mahvına sebebiyet vereceğini, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken itirazın reddine karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Talep, çekten kaynaklanan ihtiyati hacze itiraza ilişkin olup ilk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle itirazın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

İİK’nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı Kanunun 50/1. maddesinde ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmakla birlikte, ayrıca akdin yapıldığı yer icra dairesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir. Buna göre çeke dayalı takip, genel yetkili yer olan borçluların yerleşim yerindeki icra dairesinde (HMK 6. md.), çekin ödeme yerinde (6102 Sayılı TTK'nın 777/3. md.) ve ayrıca çekin düzenlendiği yerdeki icra dairesinde yapılabilir. (Yargıtay 12. HD 2017/4352 E, 2018/5512 K)

Somut uyuşmazlıkta ihtiyati hacze konu husus çeke dayalı olup, talebe konu çeklerin keşide yerinin İzmir olduğu anlaşılmakla, ihtiyati haciz talebi bakımından İzmir Mahkemeleri yetkili olduğundan, ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin ilk derece mahkemesinin yetkisine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

İİK'nın 257/1. maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Buradaki ispat, esas davadaki gibi tam bir ispat olmamakla birlikte yaklaşık olarak ispattır. Somut olayda, ihtiyati haciz talebine dayanak olan çeklerden, lehtarı dava dışı ... olan iki adet 26/10/2023 keşide tarihli, lehtarı ... olan 30/10/2023, 30/09/2023 ve 31/10/2023 keşide tarihli toplam 5 tanesinin muaccel olduğu, çeklerin tüm yasal unsurları taşıdığı, ihtiyati haciz talebinde bulunanın ciro silsilesine göre yetkili hamil olduğu, davalı tarafın çekteki imzalara itirazlarının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Yine, İİK'nın 257/2. maddesine göre vadesi gelmemiş borçtan dolayı borçlunun muayyen yerleşim yeri olmaması ile borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeye, kaçırmaya çalışması veya kendisinin kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunması durumlarında ihtiyati haciz istenebileceği ve aynı maddenin üçüncü fıkrasında bu suretle ihtiyati haciz konulursa borcun muacceliyet kesbedeceği belirtilmiştir.

Buradan hareketle alacaklı İİK'nın 257/2. maddesinde yazılı sebeplerden birine dayanarak müeccel bir alacağı için ihtiyati haciz kararı alır ve kararı İİK'nın 261. maddesine göre icra ettirip, borçlunun mallarına ihtiyati haciz koydurursa, artık müeccel borç, borçlu bakımından İİK'nın 257/3. maddesi hükmüne göre muaccel hale gelecek, borçlu artık borcun vadesinin gelmediği itirazında bulunamayacaktır.

O halde, eldeki dava dosyası kapsamında İİK'nın 257/2-3. ve 261. maddeleri uyarınca davalı keşideci ve bir kısım çeklerde lehtar hakkındaki takip, geçerli bir ihtiyati haciz kararına dayalı olarak başlatılıp, ihtiyati haciz kararı da icra edildiği için, yukarıda belirtilen 5 adet çek dışında kalan, ihtiyati haciz istemine dayanak yapılan 13 adet çek yönünden takip tarihinde vadesi gelmemiş borcun davacı bakımından da muaccel hale geldiğinin kabulü gerekir.

İhtiyati hacze itiraz edenler vekilince, ihtiyati haciz istemine dayanak yapılan tüm çekler bakımından, ihtiyati hacze itiraz sebepleri olarak bildirilen diğer itirazların İİK'nın 265. maddesinde sınırlı olarak belirtilen itiraz sebepleri arasında olmadığı, söz konusu itirazların açılacak ayrı bir davada yargılama konusunu oluşturabileceği, ihtiyati haciz için yaklaşık ispat koşulunun yerine getirildiği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince itirazın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla itiraz edenler vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.