İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/605 K.2024/697

Taraflar arasındaki davadan dolayı İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12.02.2024 gün ve 2024/35 Esas 2024/102 Karar sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili gerçek kişi şirketin ticari faaliyetlerini ... Mahallesi ... Cad. No: ... .../... adresinde icra ettiğini, ilgili adreste 12/12/2023 tarihinde saat 23:49 civarında yangın meydana geldiğini, bu yangın neticesinde; müvekkili şirkete ait kuruluş yılı olan 2012 ile 2022 yılları arasındaki tüm ticari defterler, kayıtlar, alış-satış faturaları, kullanılmamış faturalar, ödeme dekontları, makbuzlar , irsaliyeler, fatura tahsilat makbuzları, e-fatura, e- devlet kapanışları, vergi levhaları, imza sirküleri, genel kurul ve yönetim kurulu defterleri de dahil zayi olduğunu, 2012 ile 2022 yılları arasındaki tüm zayi olmuş resmi evrak ve ticari defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının ilgili şubeye zayi olan belgelerin zayi olduğunu, 12.02.2023 tarihinde öğrendiğini, davanın ise hak düşürücüsü süre olan 15 günlük süre geçtikten sonra 11.01.2024 tarihinde açıldığından TTK'nın 82/7 maddesindeki 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açılmayan davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, yerel mahkemenin TTK'nın 82/7 maddesi gereğince davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesinin kanun kapsamında kabul edilemeyeceğini, kanun maddesindeki sürenin 30 gün olduğunu, sürenin yanlış bilindiğini, TTK 82/7 maddesinin 01.07.2022 tarihinde 7417 sayılı kanunun 55.maddesinde değiştirilerek dava açılma süresinin 30 güne uzatıldığını, esasa ilişkin ise zayi belgesi verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

05.07.2022 tarihinde yürürlüğe giren 7417 sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Maddede düzenlenen otuz günlük süre hak düşürücü süredir. Eldeki dava 11.01.2024 tarihinde açılmıştır. Dava dilekçesi ekinde bir sureti bulunan İzmir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının yangın raporuna göre bu raporun 12.12.2023 tarihinde düzenlendiği ve içeriğine göre de bir takım yangın sonucu hasarlanan eşyalara ilişkin rapor tutulduğu anlaşılmaktadır. Buna göre davacı yangının zayi sebebinin 12.12.2023 tarihinde bildiğinin kabulü gerekir.

Bu tarihten itibaren dava tarihi gözetildiğinde hak düşürücü süre olan 30 günlük süre içerisinde davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda davanın yasadaki değişiklikten önceki hak düşürücü süre olan 15 günlük süre içinde açılmadığından reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Dava hak düşürücüsü süre içinde açılmış olduğiundan davacı tarafın zayi sebebi olarak ileri sürdüğü delil ve belgeler incelenmek suretiyle işin vesaına girilerke karar verilmesi gerekirken yanılgıyla bu yönden reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır

. Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve kaldırma kararının sebep ve şekline göre sair istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.