İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/771 K.2024/1784

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 28.02.2024 tarih 2022/549 E. - 2024/173 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müteveffa ...'in 01.08.2008 tarihinde bisikleti ile seyir halinde iken, davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı, dava dışı ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucu ağır yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde karşı araç sürücüsü ...'in kusurlu olduğunu, müteveffanın bu olayda ağır yaralandığını ve hukuki işlem ehliyetini yitirdiğini, davacının kendisine vasi olarak atandığını, müteveffanın 01.09.2010 tarihinde vefat ettiğini, Seferihisar Asliye Ceza Mahkemesince alınan 09.05.2012 tarihli Adli Tıp Raporunda ölüm olayı ile trafik kazası arasında illiyet bağı bulunduğunun tespit edildiğini,

sanık ... hakkında taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan mahkumiyet kararı verildiğini, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1097 E. 2021/1078 K. sayılı dosyasında fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talep ettiklerini, yargılama sonucunda 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedildiğini, o dosyada alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin destekten yoksun kalma tazminatının 39.109,24 TL olarak hesaplandığını, sigorta şirketi tarafından 3.507,79 TL sürekli sakatlık tazminatı ve 3.744,50 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 7.252,29 TL ödeme yapıldığını,

ödemelerin dava konusu destekten yoksun kalma tazminatı ile ilgili olmadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 38.109,24 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1097 E. sayılı dosyasında davanın kabulüne karar verildiğini, istinaf incelemesi sonucu kararın kesinleştiğini, icra dairesine ödeme yapılarak dosyanın kapatıldığını, eldeki dava yönünden kesin hükmün oluşturduğunu, müteveffanın vefatı nedeniyle varislerine 10.01.2011 tarihinde 7.252,00 TL ödendiğini, KTK md. 111 gereği 2 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranını kabul etmediklerini, müteveffanın koruyucu ekipman kullanmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 97. maddesinde "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." şeklinde düzenleme bulunduğu, davacı tarafa müracaat yapılması için süre verildiği ve buna rağmen müracaat yapılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek, ilk derece mahkemesinin 11.10.2023 tarihli duruşmada 2 numaralı ara kararı ile sigortaya müraacat yapılmış ise ilgili belgelerin mahkemeye sunulmasına karar verildiğini, müvekkilinin İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1097 E. 2021/1078 K. sayılı dosyasında dava açmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yaptığını, sigorta şirketinin cevap dilekçesinde başvuru yapıldığını belirttiğini, hatta yapılan başvuruya istinaden bir kısım ödeme yapıldığının da hem dava dilekçesinde, hem de davalının cevap dilekçesinde belirtildiğini,

dava konusu aynı olan iki dava hakkında sigortaya ayrı ayrı başvuru şartı aranmasının hak arama hürriyetinin kısıtlanması niteliğinde olduğunu, yargılama öncesinde davalı taraf ile arabuluculuk görüşmeleri yapıldığını ve anlaşmama ile sonuçlandığını, arabuluculuk başvurusunun da yazılı nitelikte sigortaya yapılan bir başvuru türü olduğunu, arabuluculuk tutanağında davalı sigorta şirketinin dava konusu destekten yoksun kalma tazminatı talebini karşılamadığını yazılı olarak beyan ettiğini, KTK 97. madde kapsamında sigortaya başvuru şartının da gerçekleştiğinin kabul edilmesi gerektiğini,

yerel mahkemenin 4. celsesi olan 11.10.2023 tarihli duruşmaya mazeret sunduklarını, davalının da katılmadığı duruşmada mahkemece kendilerine kesin süre verildiğini ve duruşma gün ve saatini UYAP sistemi üzerinden öğrenmelerine karar verildiğini, mazeret dilekçesi sundukları duruşmada kendilerine kesin süre verilmesi ve bu ara kararın yerine getirilmesinin beklenilmesinin hukuki dinlenilme ve adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, destekten yoksun kalma nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle usulden reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanunun 5. maddesiyle değişik 2918 sayılı Kanunun 97. maddesi ile zarar görenin, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerektiği düzenlenmiş, aynı değişiklikle sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar görenin dava açabileceği belirtilmiştir.

HMK'nın 114. maddesinde dava şartları gösterilmiş, 115/2. maddesindeki “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir.

Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” şeklindeki düzenleme gereğince, eksik olan bir dava şartı, belirli bir süre verilerek giderilebilecek ise hakim tarafından eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilmesi gerekir. Bu süre içinde dava şartı eksikliği tamamlanmaz ise dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilmelidir.

HMK'nın 114. maddesinde gösterilen dava şartı olarak belirlenen bir çok hususun tarafça giderilebilecek bir noksanlık olarak görüldüğü madde gerekçesinden de anlaşılmaktadır. Aynı maddenin 2. fıkrası "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu" belirtilmiştir. Yargıtay 4. ve 17. Hukuk dairelerinin yerleşik uygulamalarında KTK'nın 97. maddesinde düzenlenen dava şartının tamamlanabilir dava şartı olduğu kabul edilmektedir.

Somut olayda, dava konusu trafik kazası nedeniyle davacı tarafından davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldığı, davalı sigorta şirketinin aktüer incelemesi yaptırdığı, düzenlenen birinci raporda kazadan 2 yıl sonra vefat eden ...’in sürekli iş göremezliği nedeniyle kaza tarihinden ölüm tarihine kadar %92 maluliyet ve %25 kusur oranı üzerinden 3.507,79 TL sürekli sakatlık tazminatı ile 3.744,50 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 7.252,29 TL tazminat hesaplandığı;

ikinci raporda ise davacı eş ... için destekten yoksun kalma tazminatı değerlendirilmesi yapıldığı ve davacının tazminata hak kazanamadığı yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafça İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1097 E. sayılı dosyasında destekten yoksun kalma tazminatı istemiyle davalı sigorta şirketi, işleten ve sürücüye (mirasçısı) karşı dava açılmış, sözü edilen davada alınan aktüerya bilirkişi raporunda davacı için 39.109,24 TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış, davacı tarafça ıslah talebinde bulunulmadığından 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince ek dava niteliğinde olan eldeki dava yönünden davalı sigorta şirketine başvurunun yapılmadığı gerekçesiyle davacı tarafa kesin süre verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince işin esasına girilip, taraf delilleri toplanarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yukarıda belirtilen gerekçeyle dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddedine karar verilmesi yerinde görülmemiş, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.