İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/875 K.2024/1021

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.01.2024 tarih 2024/56 E. - 2024/51 K.sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ... Bank İzmir Sanayi Sitesi Şubesine ait keşide edilen çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, çek keşidecisinin davacı olması, keşidecinin çek iptali davası açması hakkı bulunmadığı kanaatine varılarak davanın usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesi içeriğini tekrar ederek, uygulamada bu davanın lehtarın boşlamakta olduğu bir yol olarak görülmekte ise de, bazı istinai durumlarda keşidece yada cirantanın da iptal davası açabileceğini, ancak düzenleyen tarafından imzalandıktan sonra ilgilisine verilmeden kaybolma ihtimalide iptal davasının düzenleyen tarafından açılabildiğini, geçerli devir için TTK 788/1.maddesine göre ciro ile birlikte zilyetliğin devrinin de gerçekleşmesi gerektiğini, keşideci olan müvekkilinin zilyetlik devri olmadığından yetkili hamil olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Talep, davaya konu edilen çek konusunda iptal kararı verilmesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçelerle talebin reddine karar verilmiştir.

TTK madde 651/2 gereğince çek iptali davasını ancak hamil açabilecek olup keşideci dava açamaz. Somut olayda ,davacının talebi konu çekte keşideci olduğu kabulündedir. Başka bir anlatımla talep dilekçesi içeriğinden de anlaşılacağı üzere takibe konu çekin davacı tarafça düzenlendiği sabittir. Talepte bulunan taraf çekin hamili ya da lehtarı değildir. Bu durumda bu madde hükmüne ve aşağıda belirtilen Yargıtay'ın emsal içtihatları uyarınca da keşidecinin elinden çıkan çek ile çek iptali davası açamamaktadır.

Davanın zayi nedeniyle çek iptal davası olduğu, Türk Ticaret Kanunu’nun 730/20. (6102 sayılı Ticaret Kanunu 818/1-s maddesi) maddesi uyarınca çeklerde de uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunu’nun 669. ve onu izleyen maddelerine (6102 sayılı Ticaret Kanunu 757 vd maddeleri) ve yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre çekin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının lehdar ve hamile tanınmış bir hak olduğu, ancak keşidecinin bu yasal hükümlere dayanarak iptal da vası açma hakkının bulunmadığı ve davacının iptal istemine konu olan çekin keşidecisi olduğu gerekçesiyle davanın reddine ..” dair kararın onanmasına hükmetmiştir. (Yargıtay 11. HD, T. 30.04.2014, E. 2014/1443, K. 2014/8132 )

Mahkemece, ...'nın 818 yollaması ile TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca çekin iptalini isteme yetkisinin yetkili hamile ait olduğu, çek keşidecisinin çek iptalini isteme hak ve yetkisinin olmadığı, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

Davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, alınmadığı anlaşılan 35,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 19/12/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.(T.C YARGITAY 11.Hukuk Dairesi Esas: 2017/ 2667 Karar: 2018 / 8085 Karar Tarihi: 19.12.2018)

Çek iptali davasını ancak hamilin açabileceğinin keşidecinin açamayacağının gözetilmesi gerekir.(6102 S. K. m. 651)…..Dava, çek iptali istemine ilişkin olup, TTK’nın 651. maddesi uyarınca çek iptali davasını ancak hamil açabilir, keşideci açamaz. Bu hüküm karşısında mahkemenin davayı kısmen red gerekçesine itibar edilemez ise de, davanın kısmen reddine ilişkin karar sonucu itibariyle doğru bulunduğundan HMK`nın 3. madde delaletiyle mülga HUMK`nın 438/son madde ve fıkrası uyarınca sonucu itibariyle doğru bulunan kararın onanması gerekmiştir. (T.C. YARGITAY11.Hukuk DairesiEsas: 2014/6648Karar: 2014/12228Karar Tarihi: 26.06.2014)

İstinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre,duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.