İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/173 K.2025/440

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/12/2024 (asıl karar), 26/12/2024 (ek karar) tarihli 2024/902 Esas 2024/1128 Karar sayılı kararların Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, davacıların, davalı kooperatifin üyesi olduklarını, 22.08.2022 tarihli genel kurulun 22. Maddesinde alınan kararın uygulanmasının mümkün olmadığını, kararın batıl olduğunu, üst birliğe üye olmadan iki dönemin birleştirilmesi yönünde karar alınamayacağını, olağan genel kurullarını yapmayan yönetim kurulu üyeleri ve denetlemeyen denetim kurulu üyeleri hakkında gerekli işlemlerin yapılması için İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne başvurulduğunu, ihtarnamesinde belirtilmesine rağmen genel kurula çağrı yapılmadığını,

yönetim kurulunun genel kurula çağrı yapmaması nedeniyle aynı gerekçelerle ve gündem maddeleri dahilinde genel kurula çağrı yapmak üzere denetim kurulu üyelerine, kooperatife ve ayrıca bilgi mahiyetinde Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı İzmir İl Müdürlüğüne ihtarnamesinin gönderildiğini, ancak yine genel kurula çağrı yapılmadığını, İzmir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne ile başvurularak genel kurulun toplantıya çağrılması talebinde bulunulduğunu,

benzer durumda çok sayıda kooperatifin bulunması nedeniyle Bakanlıkça bahse konu genel kurulun toplanmasına ilişkin talebin yerine getirilmesinin mümkün olmadığı çağrı izninin ilgililerince mahkemeden alınabileceği hususunun bildirildiğini,

davalı kooperatifin toplam ortak sayısının 1/10'nundan daha fazla üye adına kanunda belirtilen usule aynen riayet edilerek öncelikle yönetim kurulu üyelerinden akabinde denetim kurulu üyelerinden ve yine sonuç alınamaması üzerine Bakanlıktan genel kurulun toplanması için gündem maddeleri de bildirilmek suretiyle ve gerekçeleri de açıklanarak talepte bulunulmuş ise de bir sonuç alanamamış olması nedeniyle kanunun amir hükmü kapsamında sayın mahkemeden genel kurulu toplamak üzere yetki ve izin verilmesi gerektiğini, belirterek; ...

Kooperatifi’nin olağanüstü genel kurula çağrılabilmesi için taraflarına Kooperatifler Kanunu 44. maddesi gereğince yetki ve izin verilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi, ... tarafından bir kısım yerlerde ... A.Ş.'nin bazı yerlerde de ... A.Ş.'nin konut yapmasının öngörüldüğünü, bu doğrultuda arsa payı karşılığı anahtar teslimi inşaat sözleşmeleri yapıldığını, söz konusu şirketlerin de aynı koşullarda inşaat ihaleleri yaptıklarını ancak imalat aşamasında tapu devri olmadığı ve yükleniciler tarafından bağımsız bölümlerin satılması olanaksız olduğu için yüklenicilerin ihaleye girmediklerini, bu durumda gerek ...

A.Ş., gerekse ... A.Ş., ...'nin bilgisi ve oluru doğrultusunda konut kooperatifleri aracılığı ile kentsel dönüşüm bölgelerinde inşaat yapma yolunu seçtiklerini, Sayıştay denetçileri ve İçişleri Bakanlığı müfettişlerince ... ve ...

A.Ş.'nin yapmış olduğu taşeronluk sözleşmesini yasaya aykırı bularak bütün kooperatiflerin inşaatlarının durdurulmasını istenmesi üzerine ...nca tüm inşaatları durdurduğunu, yeniden ihale yasasına uygun ihale yapılması için çalışma başlattığını, davalı kooperatifin de ... yan kuruluşu olan ... A.Ş ile sözleşmeler yaparak toplam 851 konutluk inşaat yapımını üstlendiğini, gerek ..., gerekse ...

A.Ş. ile sorunun çözümü için teknik ve hukuksal görüşmelerin sürdürüldüğünü ön protokol aşamasına gelindiğini, ön protokolün kooperatif yönetimi tarafından yapılacak olağan veya olağanüstü genel kurula götürülerek ortakların onayına sunulacağını, kooperatif yönetim kurulu çalışmalarının yaklaşık olarak Temmuz 2024'ten ten bu yana sürdürdüğünü, yapılan bu çalışmalarla ilgili olarak gereken ölçüler içinde ortaklara bilgi aktarıldığını, ancak inşaatların bir süreden bu yana durmuş olması ortaklar arasında huzursuzluk konusu olduğunu, bazı ortaklar tarafından olağanüstü genel kurul isteminde bulunulduğunu, ...

A.Ş. ile anlaşma sağlandığı zaman yönetim kurulu tarafından olağanüstü genel kurula gidileceğini, bir kısım ortaklar tarafından öne sürülen nedenlerin, olağanüstü genel kurul çağrısı için geçerli nedenler olmadığını, belirterek; genel kurul isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı kooperatifin üye sayısının 315 olduğu, davalı kooperatifin genel kurul toplantısı yapılmasına izin verilmesi istemi ile dava açan 64 davacının, hazirun cetveline göre kooperatif üyesi oldukları ve iş bu sayının kooperatif üye sayısının 1/10 unu aştığı, davacıların iş bu davayı açmadan önce genel kurul toplantısı yapılmasına ilişkin kooperatif yönetim kurulunda İzmir 15. Noterliği'nin 21/08/2024 tarih 11822 yevmiye nolu ihtarnamesi ile talepte bulundukları, iş bu ihtarnamenin tebliğine rağmen, yönetim kurulunun kooperatif genel kurulunu toplantıya çağırmadığı,

iş bu sebeple davacıların İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 27/09/2024 tarih ve 10646945 sayılı yazısı ile müracaat ettikleri, Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü'nün 30/09/20254 tarihli cevabi yazısı ile çağrı izninin ilgililerince mahkemeden alınabileceği gerekçesi ile talebi karşılamadığı, davacı kooperatif üyelerinin dava ve talep dilekçelerindeki gündemle, davalı kooperatif genel kurulunun toplantıya çağrılmasına ve gündem maddelerinin genel kurul toplantısında görüşülmesinde hukuki yararları bulunduğu,

bu kapsamda davacıların, davalı kooperatifin genel kurul toplantısının yapılmasına ilişkin çağrıya izin verilmesi isteminin kabulü gerektiği, belirtilerek; davanın kabulü ile çağrıya dair iş ve işlemleri yapmakla sınırlı olmak üzere davacılardan ....'na izin ve teki verilmesine, karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, kooperatif üyeleri içindeki bir grubun yapılan herşeye muhalefet ettiğini, kooperatifi ...'ne, ...

A.Ş.'ye, Cimer'e şikayet ettiğini, kurmuş oldukları whatsapp grubu üzerinden yanlış bilgiler yayarak, yönetim kurulunu yıpratmaya, yönetimi çalışamaz hale getirmeye çalıştıklarını, bu kişilerin kooperatifin genel kurulunda, zoom üzerinden yapılan toplantı da insanları huzursuz ettiğini, bu kişilerin zoom toplantısını katıldıkları gibi günün her saatinde sürekli olarak şantiye alanına gelerek,

çalışmaları ve kooperatif çalışanları denetlediklerini, dava konusu olan olağanüstü genel kurul toplantı çağrısı gerek kooperatif ana sözleşmesine gerekse yasal mevzuata uygun olmadığını, olağanüstü genel kurul toplantısının yapılabilmesi için nitelikli çoğunluğun noter aracılığıyla çekilecek olan ihtarname ile talepte bulunması gerektiğini, sundukları deliller toplanmadan, davacıların iddiaları ve delilleri değerlendirilerek duruşma yapmaksızın dosya üzerinden karar verildiğini, savunma haklarının kısıtlandığını, davacılar tarafından, müvekkil kooperatife yapılan başvuruların süresinden olup olmadığı,

yasal koşulları taşıyıp taşımadığı hususlarında bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacılar vekili istinafa cevap dilekçesi ile davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir. 26.12.2024 tarihli ek kararla kararın kesin olduğu belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. Davalı vekili, ek kararın kaldırılarak kararın istinaf incelemesi yapılması gerektiğini belirterek ilk istinaf dilekçesindeki istinaf nedenlerini tekrar etmiştir.

GEREKÇE

Dava, koopetarifin belirtilen gündem maddeleri ile olağanüstü genel kurula çağırılabilmesi için 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 44. Maddesi gereğince yetki ve izin verilmesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. Eldeki davaya konu talep 1163 sayılı Yasanın 44. Maddesi uyarınca kooperatif genel kurulunun toplantıya çağırılması istemine ilişkin olup, mevcut yasal düzenlenemeler ile Yargıtay uygulaması ışığında kararın kesin olduğundan söz edilemeyeceğinden ek karara yönelik istinaf başvurusunun yerinde olduğu kabul edilerek ek kararın HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına ve dava dosyasının esasının incelenmesine geçilmiştir. (Yargıtay 23. HD'sinin 14.10.2014 tarih ve 2014/3158 E. - 2014/6281 K., sayılı kararı, 13/03/2017 tarih 2016/4746 E. - 2017/787 K., 22/11/2017 tarih 2017/1572 E. - 2017/3365 K., 22/03/2018 tarih 2016/224 E. 2018/2332 K., 23/12/2020 tarih 2018/1713 E. - 2020/4493 K.)

3. Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında, yerleşik uygulamada belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 44/1 maddesi uyarınca dört ortaktan az olmamak kaydıyla ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine genel kurul toplantıya çağrılacak olmasına, aynı yasanın 44/2. maddesi gereğince yönetim kurulu bu isteği en az on gün içinde yerine getirmediği takdirde, istek sahiplerinin müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya Ticaret Bakanlığı tarafından, yapı kooperatiflerinde de İmar ve İskan Bakanlığı tarafından Genel Kurul toplantıya çağrılabilmesine,

sözkonusu yasanın 44/3. maddesi uyarınca da bu çağrı yapılmadığı takdirde istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma müsaadesi alabilecek olmasına, somut olayda da davacılar tarafından yeter üye sayısı ve çoğunlukla önce yönetim kuruluna, daha sonra denetçilere ve buradan da sonuç alınamaması üzerine Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gerekli başvuruların yapılmasına karşın genel kurulun toplanmamış olmasına,

dava dilekçesi ve ihtarnamelerde ileri sürülen maddi vakıaların makul ve genel kurulun toplanmasını gerektirecek derecede önemli olduğu değerlendirilerek yasal şartların gerçekleştiğinin tespit edilmiş olmasına, davacı ortaklar tarafından talep edilen ve mahkemece hüküm altına alınan gündem maddeleri ortaklık haklarını koruyucu nitelik taşıyıp davacıların kötüniyetle dava açtıklarını kanıtlayıcı bir delil dosyaya sunulmamasına, bilirkişi incelemesi yapılması gerektiren bir hal ve nedenin bulunmamasına,

tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazları yerinde değildir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.