İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/764 K.2025/1055

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/04/2025 tarih 2024/651 Esas 2025/348 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, dava dışı ...

Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı'na ait ve müvekkili şirket tarafından Gezinti Tekneleri Sigorta Poliçesi ile sigortalı .... isimli deniz süpürgesi cinsi motoryatın ... mevkiinde bulunan yeni balıkçı barınağında bağlı olduğu sırada 29.06.2022 tarihini 30.06.2022 tarihine bağlayan gece iskele tarafından su alarak hasarlandığını, sigortalının talebi üzerine müvekkili şirket bünyesinde hasar dosyası oluşturulduğunu, sigorta eksperince tespit edilen 86.589,02 TL hasar bedelinin 23.05.2023 tarihinde sigortalıya ödendiğini, davalının imalatçı konumunda olduğunu bu sıfatla söz konusu ürünün vermiş olduğu hasarı gidermekle yükümlü olduğunu,

İzmir 23. İcra Dairesi'nin 2024/5976 Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlattıklarını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı şirket cevap dilekçesi sunmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacı sigorta şirketinin dava dışı ....Büyükşehir Belediye Başkanlığına ait ... adlı deniz süpürgesi teknesini, gezinti tekneleri sigorta poliçesi ile 03/06/2022-03/06/2023 tarihleri arasında teminat altına aldığı, davalı şirketin ... teknesini İzmir'de 2021 yılında inşa ettiği.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı ilamında "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak, sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulandığı, 6102 TTK'nın "Halefiyet" başlığı altındaki 1472. (eski TTK 1301.) maddesinde; "sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder" hükmüne yer verildiği, HMK'nın 2/1 maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda aksine bir hüküm bulunmadıkça asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu,

iş bu davanın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle görevli mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespiti ile mahkemenin HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK nun 115(2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, sigorta şirketlerinin taraf olduğu davaların, ticaret mahkemesinin görev alanında olduğunu, Türk hukukunda, sigorta sözleşmelerinin ticari ilişki olarak kabul edildiğini ve sigorta şirketlerinin ticaret hukukuna tabi şirketler olduğunu, dolayısıyla, sigorta şirketlerinin taraf olduğu davaların, ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, özellikle tazminat talepleri, poliçe şartları, hasar ödemeleri gibi sigorta sözleşmesinden kaynaklanan ihtilafların ticaret mahkemelerinin görev alanına girdiğini, sigorta şirketinin faaliyetleriyle ilgili ticaret hukuku kapsamında çıkan diğer uyuşmazlıkların da ticaret mahkemelerinde çözümlendiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, gezinti tekneleri sigorta poliçesi kapsamında teknede oluşan hasarın, davacı sigorta şirketince sigortalıya ödenmesi üzerine rücuen teknenin imalatçısı olan davalı şirketten tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/I-a maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınması zorunlu olmakla birlikte Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının 22.3.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG. 3.7.1944 sayılı kararında " Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre sigorta ettiren hangi mahkemeye başvurabilecek ise ona halefen sigorta şirketi de aynı mahkemede dava açabilecektir.

Somut olayda davacı sigorta şirketi vekili, müvekkili nezdinde gezinti tekneleri sigorta poliçesiyle sigortalı dava dışı .... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na ait teknenin hasarlandığını, davalı tarafın bu teknenin imalatçısı olduğunu ileri sürerek sigortalısına ödenen hasar bedelinin rücuen davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali isteminde bulunmuştur. Davacı sigorta şirketi eldeki davayı sigortalısına halefen açmış olup, sigortalı ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile davalı arasında ayıptan sorumluluk/haksız fiil ilişkisi bulunmaktadır ve sigortalı belediye tacir değildir. Buna göre TTK 4. maddesine göre her iki tarafın ticari işlerinden kaynaklanan nispi ticari davadan da bahsedilemeyecektir. Haksız fiilden kaynaklanan eldeki davaya bakmakla asliye hukuk mahkemesi görevli olup mahkemece görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi isabetli bulunmuştur.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, istinaf itirazlarının yerinde olmadığı değerlendirilerek, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.