İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi E.2025/2199 K.2026/95

Turgutlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmiş olmakla dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı araç, 250861019025-3 poliçe numarası ile 12.08.2023/2024 tarihleri arasında müvekkil şirket nezdinde "Kasko Sigorta Poliçesi" ile sigortalı bulunduğunu, müvekkil şirket nezdinde kasko sigortalı aracın 18.09.2023 tarihinde İzmir-Gebze Otoyol'unda seyir halinde iken yola aniden çıkan köpeğe çarparak tek taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, hasarlanma nedeniyle poliçe kapsamında 13.11.2023 tarihinde sigortalıya 35.551,72 TL tazminat ödendiğini, bu kazanın oluşumunda araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun olmadığını,

yolun bakım ve işletmesinden sorumlu olan şirketin kusurlu olduğunun kaza tutanağına da açıkça şerh edildiğini, müvekkili şirketin yukarıda açıklanan trafik kazası sebebiyle yapılan ödemenin tahsili amacıyla davalı borçlu aleyhine Turgutlu İcra Müdürlüğü'nün 2024/46 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, ancak davalı borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazı sebebiyle takibin durdurulduğunu, bunun üzerine anlaşma sağlamak, anlaşamama hâlinde yasal dava şartını yerine getirmek amacıyla Turgutlu Arabuluculuk Bürosuna başvurulduğunu, ancak 2024/16704 Arb.

(Büro No: 2024/4 numaralı dosya üzerinden gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, müvekkil şirketin alacaklarının tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin devamı adına işbu itirazın iptali davasının açılması zorunluluğu doğduğunu beyan ederek. Turgutlu İcra Müdürlüğü'nün 2024/46 E. Sayılı dosyasında borçlunun itirazının iptali ile takibin.

35.551,72 TL asıl alacak, ödeme tarihinden takip tarihine kadar 471,06-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 36.022,78 TL üzerinden devamına, davalı/borçlu tarafın takibe haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, 18/09/2023 tarihinde davacının sigortalısına ait .... plakalı aracın otoyol üzerinde seyir halinde iken otoyola çıkan başıboş hayvana (köpek) çarpması sonucu tek taraflı trafik kazası meydana geldiği gerekçesiyle müvekkili hakkında icra takibi başlattığını, icra takibine ilişkin itirazın iptali davası ikame ettiğini, Turgutlu İcra Müdürlüğünün 2024/46 E. sayılı dosyası kapsamında müvekkili şirket hakkında başlatılan ilamsız icra takibine ilişkin ödeme emrine, borcu bulunmadığından bahisle borca, müvekkil şirketin ikametgâh adresi ve merkezinin “...Mah. ...Cad....Plaza ...Apt.

No: ......./.....” olması sebebiyle yetkiye itiraz edildiğini, davacının haksız ve hukuka aykırı taleplerinin aşağıda açıklanacak sebeplerle reddi gerektiğini, ayrıca davacı tarafından talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazı bulunduğunu, öncelikle mahkemenin işbu uyuşmazlığın çözümünde yetkili olmadığını, davalı müvekkil şirketin merkezi Ankara'da bulunmakta olup yetkili mahkemenin Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle, yetkisizlik nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini,

yine müvekkil şirketin “Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” (“Proje”)’nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunmadığını, müvekkil şirketin,

Uygulama Sözleşmesi ve ekleri doğrultusunda hazırlamış olduğu projeleri Karayolları Genel Müdürlüğü onayı sonrasında projelere uygun şekilde inşa ettiğini ve bu süreç boyunca tüm imalatların bizzat Karayolları Genel Müdürlüğü ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından görevlendirilmiş Müşavir Firma elemanları tarafından kontrol edildiğini, yapım sonrasında ise müvekkil şirketin işletme, bakım, onarım, tadilat, temizlik ve güvenlik çalışmalarını 6001 sayılı Kanun uyarınca otoyolun emniyetle kullanılmasını sağlayacak şekilde Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalanan Uygulama Sözleşmesi ve eklerine uygun olarak,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile sair mevzuat çerçevesinde eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, huzurdaki işbu davaya konu kazadan önce Otoyol Trafik Departmanına bağlı ekiplerce olay mahallinden birçok kez geçilmiş ve bir sorun tespit edilemediğini, müvekkil şirket tarafından, Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenilen yükümlülüklere uygun olarak otoyolda düzenli olarak devriye turu atılmakta ve tespit edilen olaylara müdahale edildiğini, düzenli devriyeler sırasında, trafik düzenini ve güvenliğini bozacak herhangi bir durumla karşılaşılmadığını, davaya konu kazanın yaşanmasından hemen sonra,

olaya müdahale eden devriye aracı yol üzerinde gerekli güvenlik önlemlerini almış, işaret ve ışıklı uyarılar otoyola yerleştirildikten sonra da otoyol yüzeyinin temizliğinin tamamlandığını, dolayısıyla davaya konu kaza nedeniyle müvekkil şirket tarafından olabilecek en hızlı sürede müdahale edilerek alınması gereken tüm tedbirlerin tam ve eksiksiz olarak alındığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın işbu husus yönünden de usulden reddi gerektiğini, müvekkil aleyhine açılan haksız davanın, öncelikle yetkisizlik nedeniyle reddine, esasa girilmesi halinde esastan reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Dava itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın ilk açıldığı Turgutlu 3. Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi tarafından davanın her iki tarafı da ticari şirket olduğu gerekçesiyle görevli mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğuna, mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği ve dosyanın HSK'nun 07/07/2021 tarih, 608 sayılı kararı gereğince Manisa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiği görülmüştür.

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonunda davalı sigorta şirketinin sigortalısına halef olarak açmış olduğu bu davada görevli mahkemenin sigortalı ile davalı arasındaki ilişkiye göre belirleneceğini, davaya konu ve davacı tarafça sigortalı olan.... plakalı aracın tescil kayıtlarına göre hususi kullanım amaçlı olduğu, sigortalı gerçek kişi ile davalı şirket arasındaki ilişkinin ücret karşılığı otoyol kullanımına ilişkin hizmet ilişkisi olduğu gerekçesiyle mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğu karar verildiği, bu kararın miktar itibariyle kesin olmak üzere verildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda davacı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortası bulunan sigortalısına ait .... plakalı aracın davalının ücret karşılında işlettiği otoyol üzerinde seyir halinde iken aniden çıkan köpeğe çarpması sonucu oluşan hasarın kasko sigortası kapsamında karşılandığı belirtilerek hasar bedelinin otoyol şirketinden tahsili talebiyle açılan takibe yapılan itirazın iptali talep edilmiştir.

Buna göre davacı sigorta şirketinin halef olarak açmış olduğu davada görevli mahkeme, sigortalı ile davalı arasındaki ilişkiye göre belirlenecektir. Davaya konu ve davacı tarafça sigortalı olan .... plakalı aracın tescil kayıtlarına göre hususi kullanım amaçlı olduğu görülmüştür. Davacının halefi olduğu sigortalısı gerçek kişi ile davalı şirket arasındaki ilişki ücret karşılığı otoyol kullanımına ilişkin hizmet ilişkisidir.

Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukukî ilişkiye bakılması gerekir.

Başka bir anlatımla, TTK’nın yukarıda anılan hükümleri kapsamında sigortacının halefiyetine dayalı açtığı dava, mutlak ticarî dava olmayıp, dava dışı sigortalı aracın hususi nitelikteki tescil kaydına göre araç sahibi olarak ücretli otoyoldan geçen tüketici, davalı otoyol işleten hizmet sağlayıcı konumunda olup, taraflar arasındaki hukuki ilişki tüketici işlemi niteliğinde ve 6502 sayılı yasa kapsamındadır.

Bu durumda görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi olacağından inceleme konusu davanın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle Turgutlu 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.