İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2022/761 K.2024/284

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/10/2021 Tarih ve 2021/717 E.2021/791 K. sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalıekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; davalı taraf ile aralarındaki hayvan alışverişi ticaretinden kaynaklanan hukuki ilişki nedeniyle ve yapılan iş karşılığı olmak üzere verdiği ...

Bankası Ödemiş Şubesi'nin 27.09.2018 tarih ve 241.500,-TL bedelli çekin bir kısmının ödendiğini fakat 70.000,-TL 'lik kısmının ödenmediğini, bakiye alacağın tahsili amacıyla davalı/borçlu aleyhine başlattıkları Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün 2019/3929 E. sayılı icra takip dosyasına davalı tarafından yapılan itiraz neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, eldeki dava ikamesinden önce, davacı müvekkili adına yapmış oldukları 2019/122101 sayılı arabuluculuk müracaatları sonucunda tarafların anlaşma sağlayamadıklarını, bu nedenle,

haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bulunan itirazın iptali talebi ile Sayın Mahkemeye başvuruda bulunduklarını, davalarının kabulüne, davalı/borçlunun Ödemiş İcra Dairesi'nin 2019/3929 E. sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazının iptaline, takibin tüm fer 'ileri ile birlikte kaldığı yerden devamına, dava ve takip konusu alacağın likit olduğu hususu gözetilerek asıl alacağın % 20 'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalı avukatı tarafından verilen yanıt dilekçesinde özetle; görev itirazında bulunduğunu, davacının tacir olup hayvan alım satımı yaptığını, tarafınca da kendisine hayvan verilmiş olup aralarındaki ilişkinin ticari ilişki olduğunu ve mutlak ticari dava olarak görülmesi gerektiğini, dolayısıyla davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesinin HMK'ya aykırı olduğunu, görev kamu düzeninden olup davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davacının 241.500 TL'lik çekten bakiye 70.000 TL alacağı kaldığı iddiasının asılsız olduğunu, şöyle ki çek bedeli olan 241.500 TL 'nin tamamen hayvan satışı ile ödendiğini,

söz konusu satışı yapılan büyükbaş hayvanların küpe numaralarının Ödemiş İlçe Tarım Gıda ve Hayvancılık Müdürlüğünden sorulması halinde de çek bedelinin tamamının ödendiğinin görüleceğini, davacının istediği 70.000 TL 'nin faiz niteliğinde olduğunu, davacı hakkında tefeciliğe dair şikayet hakkını saklı tuttuğunu, davacının Ödemiş İcra Müdürlüğünün 2019/3929 Esas sayılı dosyası ile başlattığı takip ve iş bu davanın kötü niyetli olup davanın reddinin gerektiğini, ayrıca davanın reddi ile birlikte davacının tarafına % 20 kötü niyet tazminatı ödemesine hükmedilmesini talep ettiğini, dava sonucunda davacının kötü niyetli olduğunun görüleceğini,

arz ve izah etmeye çalışılan sebeplerle, öncelikle eldeki davanın görev yönünden reddine, aksi halde işin esasına geçilmesi durumunda ise davanın reddi ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve tarafına %20 kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 15/10/2021 Tarih ve 2021/717 Esas, 2021/791 Karar sayılı kararında özetle; "...

İzmir ilindeki Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin genişletilmesine ilişkin kararda ve yasada zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlığın, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenmesi gerektiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığı yargılayacak ve çözecek olan mahkeme, uyuşmazlığın doğmasından önce kanunen belli olan Öoemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olup, dava tarihinden sonra yetki alanı HSK kararı ile genişletilmiş olan mahkememizin davaya bakmasına olanak bulunmadığı görevin dava şartı olduğu,

davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilebileceği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliği..." ifadelerini içeren gerekçelerle, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca usulden reddine, görevli mahkemenin Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı avukatı tarafından verilen 08/11/2021 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle; 01/09/2021 tarihi ve sonrasında açılan ticari davalarda Asliye Hukuk mahkemelerinin görevli olmadığı konusunda herhangi bir tereddüt bulunmadığını, yargı çevresinde asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için asliye hukuk mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde, mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerektiğini, mahkemenin görevsizlik kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; çeke dayalı olarak başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2020/4 esas, 2021/424 karar sayılı 10.09.2021 tarihli kararı ile “…görülmekte olan davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevine giren dava ve işlerden olduğu.

Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin İzmir ilinin mülki sınırları" olarak belirlendiğinden dava dosyasının görevli ve yetkili Nöbetçi İzmir Asliye Ticaret Mahkemesine devredilmesine/gönderilmesine, esas hükümle birlikte istinaf kanun yolu açık olmak üzere ” karar verildiği,

dosyanın tevzi edildiği İzmir Ticaret Mahkemesi tarafından ise yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle görevli mahkemenin Ödemiş 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2.maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.

Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukukî işlemin veya fiilin olması gerekir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında dosyanın tetkikinden, davalının hayvan işletme sahibi olup tacir sıfatı taşımadığı, davanın hayvan alım satımından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe itirazın iptali davası olduğu, takibin kambiyo senedinden kaynaklandığı; Buna göre takip dayanağı çek olmakla birlikte tarafların her ikisinin de tacir olmadığı, bu haliyle davacı ve davalı yanın aralarındaki ticari ilişkinin de ticari iş niteliğinde olmadığından mahkemenin gerekçesi yerinde olmamakla birlikte netice itibariyle yerel mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olmakla, bu husus dairemizce eleştirilmekle yetinilerek davalı vekilinin istinaf talebinin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kuruluştur.