İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1985 K.2024/1938

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/970 Esas sayılı dosyasında verilen 17/05/2024 tarihli ara kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle;

Davacı ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ... abonelik numarası ile davalı karşı taraf enerji dağıtım şirketinden elektrik enerjisi hizmeti aldığını, Müvekkile, kaçak elektrik kullandığından bahisle ... hesap nolu kaçak enerji tüketim bedeli olarak 280.598,36 TL ceza kesildiğini, Kaçak elektrik ceza tutanağının iptali amacıyla açılan dava mahkemeniz dosyasında derdest olduğu,

müvekkilin talep konusu ceza belgesini yargıya taşıması ve yargılama süresi zarfında davalı kurumdan hizmet alamayacak olmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacıya ait otelin elektriğinin kesilmiş olması nedeniyle müvekkilinin müşterilerinin de mağdur olduğunu, ticaret hayatının olumsuz zedelendiğini, bu nedenle müvekkil ile davalı kurum arasındaki ihtilaf çözülene kadar müvekkilin kesilen elektriğinin yeniden bağlanması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğunu, derdest menfi tespit davası sonucuna kadar müvekkilin kesilen elektriğinin yeniden bağlanması yönünde öncelikle teminatsız,

bunun kabul edilmemesi halinde uygun görülecek bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 17/05/2024Tarih ve 2023/970 Esas, sayılı ara kararında özetle; Mahkememizce 29.03.2024 tarihinde ihtiyati tedbir talebinin kabulü yönünde karar verildiği, tedbir talebinin kabulüne ilişkin ara karar içeriğinde belirtildiği gibi davacının kaçak elektrik kullanıp kullanmadığının ve davacının davaya konu fatura yönünden borçlu olup olmadığının ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacağı anlaşılmakla ve menfi tespit davalarındaki ispat külfetine ilişkin özel durum da gözetilerek yargılamanın sonuçlanmasına kadar telafisi güç ve imkansız zararlara sebebiyet verilmemesi gereği ile tedbir kararına itirazın reddi yönünde karar vermek

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı avukatı tarafından verilen 04/06/2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle;

Davalı şirket tarafından yapılan inceleme neticesinde davacının kaçak elektrik kullanımı gerçekleştirildiği tespit edilmiş olup EPDK tarafından düzenlenen ve mer'i mevzuatın parçası olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereğince söz konusu kullanım yerinin elektrik enerjisi kesildiği, davacı tarafın elektriğin tedbiren kesilmemesine yönelik tedbir talebi kabul edilmiş olup ilk derece mahkemesi tarafından verilen ara kararlar yasaya ve usule aykırı olup ihtiyati tedbirin kabulü kararının kaldırılması gerektiğini, davalı şirketin fatura tahakkuk ettirdiği,

davacıdan ve diğer kişilerden gelecek paralarla dağıtım faaliyetini sağladığı ve bu şekilde üretim şirketine ödemelerde bulunacağından cihetle bedelsiz kullanıma yol açacak bu ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, tedbir kararına itirazlarının kabulü ile İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/970 E. sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir kararına karşı itirazlarının reddine dair verilen kararının kaldırılmasını ve yeniden inceleme yapılarak ihtiyati tedbir kararının da kaldırılmasını karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava: menfi tespit davasıdır. İstinafa konu ara karar ilk derece mahkemesinin 17/05/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına karşı yapılan itirazın reddine dair verilen ara kararının istinafen incelenmesi talebine ilişkindir.

İhtiyati tedbir; 6100 Sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davanın açılmasıyla hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir kurumu kabul edilmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde, ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi veya şartı olarak kabul edilmiştir. Bu şartlardan birisinin mevcudiyeti halinde, mahkemece, uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir.

İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

İhtiyati tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun ''uyuşmazlık konusu hakkında'' diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (madde 389/1). Ancak özellikle dikkat edilmesi gereken husus, diğer geçici hukuki korumaların alanına giren konularda ihtiyati tedbire karar verilmemesidir. Bu sebeple, para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici hukuki koruma ihtiyati hacizdir. Keza, diğer özel hükümlerde açıkça farklı bir geçici hukuki korumadan bahsedilmişse, bu durumda da o çerçevede bir karar verilmeli, ihtiyati tedbir kararı verilmemelidir.

Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ...

Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ... abonelik numarası ile davalı karşı taraf enerji dağıtım şirketinden elektrik enerjisi hizmeti aldığını, müvekkile, kaçak elektrik kullandığından bahisle ... hesap nolu kaçak enerji tüketim bedeli olarak 280.598,36 TL ceza kesildiğini, kaçak elektrik ceza tutanağının iptali amacıyla açılan davanın derdest olduğunu, müvekkilin talep konusu ceza belgesini yargıya taşıması ve yargılama süresi zarfında davalı kurumdan hizmet alamayacak olmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Müvekkile ait otelin elektriğinin kesilmiş olması nedeniyle müvekkilinin müşterilerinin de mağdur olduğunu,

ticaret hayatının olumsuz zedelendiğini, bu nedenle müvekkil ile davalı kurum arasındaki ihtilaf çözülene kadar müvekkilin kesilen elektriğinin yeniden bağlanması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etme zarureti hasıl olduğunu, derdest menfi tespit davası sonucuna kadar davacının kesilen elektriğinin yeniden bağlanması yönünde öncelikle teminatsız, bunun kabul edilmemesi halinde uygun görülecek bir teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir .

İlk derece mahkemesi 29/03/2024 tarihli ara kararı ile %25 oranında teminat karşılığında ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, faturayla ilgili elektrik kesintisinin uygulanmamasına, uygulandıysa elektrik kesintisinin kaldırılmasına dair ihtiyati tedbir kararı vermiştir.

Bu ara kararına karşı davalı vekili tarafından itiraz edilmiş, mahkeme istinafa konu 17/05/2024 ara kararı ile itirazın reddine dair karar vermiştir.

Davalı vekili itirazın reddi ara kararına karşı kararın haksız olduğu, davacı tarafın yaklaşık haklılığını ortaya koyacak delil sunmadığı, Yargıtay içtihatlarının da kendi lehlerine olduğu, ihtiyati tedbirin ancak uyuşmazlık konusu hakkında verilmesinin mümkün olduğu gerekçeleriyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Her ne kadar mahkeme tarafından ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş ise de mevcut olayda HMK 389. Maddedeki yasal koşulların oluştuğundan bahsetmek mümkün değildir. Dava kaçak elektrik tespit tutanağına dayalıdır. (12/06/2023 tarihli)

Davacı taraf, kaçak elektrik kullanmadığı konusunda bu aşamada yaklaşık ispat için bir delil sunmuş değildir. Dava konusu ticarethane otel olmakla, gıda gibi telafisi imkansız bir mağduriyetten de söz edilmesi mümkün değildir.TTK hükümleri tacirin basiretli davranması gerekir .Öte yandan ilerde davacı tarafın ödemiş olduğu elektrik bedelini geri alamaması gibi bir tehlike de mevcut olayda sözkonusu değildir .

Belirtilen gerekçelerle ilk derece mahkemesi tarafından verilen ihtiyati tedbir kararı HMK 389.maddesine aykırı nitelikte görülmekle, davalı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1(b)-2 maddesi gereğince kabulü ile, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dairemizce ihtiyati tedbir isteminin reddine dair yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıda olduğu üzere hüküm kurulmuştur .