İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/941 K.2024/1025

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/12 Esas sayılı dosyasında verilen 22/02/2024 tarihli kararının, davalı vekili tarafından istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle;

Müvekkilinin ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Cad. No:... ... tesisat Abone numaralı elektrik hattı kullanıcısı olduğunu, davalı ... A.Ş müvekkili hakkında kaçak elektrik kullandığı iddiası ile yönetmelik ve ilgili mevzuatlara aykırı olarak kaçak elektrik faturası düzenlendiğini, Müvekkiline ... İli ... İlçesi ... Mah. ... Cad.

No:... ... tesisat tesisat Abone numaralı hattın kaçak elektrik kullanması gerekçesi ile 898.519,03 TL kaçak elektrik cezası kesildiğini, müvekkili hakkında elektrik kesintisi uygulanarak abonmanlık sözleşmesi ve tekel hakkı kötüye kullandığını, Abonmanlık sözleşmesi ve tekel hakkı kapsamında kaçak elektrik bedeli olarak davalı ...

A.Ş tarafından düzenlenen kaçak elektrik faturasının müvekkili tarafından ödenmeyince davalı kurum tarafından müvekkiline verilen elektrik hizmetinin kesildiğini, Kesinti hali hazırda devam etmekte olup müvekkilinin mağdur bırakıldığını, davalı şirketin haksız alacağın ödenmemesi sebebiyle müvekkiline enerji kesintisi yaptırımı uygulandığını, davalıca abonmanlık sözleşmesi ve tekel olması sebebiyle kendilerine verilen yetki alenen kötüye kullanıldığını, müvekkilinin ve ailesinin elektrik kesintisi sebebiyle ciddi şekilde mağdur olduğunu, mağduriyetlerinin ivedilikle giderilmesi gerektiğini,

davaya konu faturanın ödenmemesi durumunda yasal yollara başvuran davacıların mağdur olmaması sebebiyle elektriğinin kesilmemesini, kesilmiş ise tekrar bağlanması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin uğramış olduğu mağduriyetin giderilmesi,

... abone numaralı elektrik hattının enerji kesintisinin sona ermesi ve elektrik enerji hattının kullanıma açılması amacı ile ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, Kaçak elektriğin tespiti, kullanım şekli ve fatura hesaplamasına ilişkin yapılacak olan işlemler Elektrik Piyasa Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinde ve ilgili diğer yasalarda düzenlendiğini, yasal düzenleme karşısında kaçak kullanım miktarı tespit edilmemekle birlikte davalı şirket çalışanlarınca herhangi bir dayanaktan yoksun bir şekilde ceza kesilerek müvekkilinin mağdur edildiğini,

Müvekkiline haksız olarak ceza kesildiğini, müvekkiline hiçbir şekilde kaçak elektrik bağlanmadığını, davalı kurum tarafından Denizli İcra Dairesi 2023/236251 Esas numaralı icra dosyasıyla haksız takibin yapıldığını, yapılan takibin haksız olduğu ve ödemenin gerçekleşmemesi için tedbir talebinin kabülüne karar verilmesini, 20.11.2023 tarihinde gerçekleşen ara buluculuk görüşmesinde herhangi bir şekilde anlaşmaya varılmadığını, müvekkilinin uğramış olduğu mağduriyetin giderilmesini, ... tesisat abone numaralı elektrik hattının enerji kesintisinin sona ermesini,

elektrik enerji hattının kullanıma açılması ve haksız yere açılan Denizli İcra Dairesinde 2023/236251 Esas numaralı icra dosyasının icra sonrası icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini, fazlaya ilişkin Hak ve Alacaklarımız Saklı Kalmak Kaidesi ile müvekkilinin davalıya dava konusu kaçak elektrik kullanım gerekçesi ile oluşturulmuş olunan faturalar sebebiyle borçlu olmadığının tespitine aksi kanaat oluşması durumunda fazlaya ilişkin hak ve alacaklarının saklı kalmak kaidesi ile şimdilik 10 TL kaçak elektrik kullanımından dolayı borçlu olmadığının tespitini,

yargılama harç ve gideri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 22/02/2024Tarih ve 2024/12 Esas, sayılı kararında özetle;

..."Davalı taraf mahkememizce verilen 26/01/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararına itiraz etmiş ise de; itiraz dilekçesi, itiraza konu Mahkememizin 26/01/2024 tarihli ara kararı ve tüm dosya kapsamına göre yapılan değerlendirmede.

HMK.nın 389/1.maddesi gereğince, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir" hükmü gereğince davacı taraf şirket olup,

elektriğinin kesilmesi durumunda telafisi güç zararlar meydana geleceğinden kullanılan elektriğin faturası ödenmek şartıyla elektriğin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup itiraza konu kararda usul ve yasaya aykırı bir yan görülmediğinden itirazın reddine..." ifadelerini içeren gerekçelerle ihtiyati tedbir kararına karşı itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı avukatı tarafından verilen 11.03.2024 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle;

Yargılama konusu uyuşmazlık,davalı Şirket yetkililerince gerçekleştirilen denetimler esnasında Davacı yan işletmesine ait adreste kaçak elektrik tüketiminin tespit olunması sebebinden kaynaklı olduğunu, Yargıtay görüşü uyarınca da haksız fiil niteliğini haiz olan kaçak elektrik tüketiminin Davacı yanca işlenmiş olduğunu, aksi ispat edilene dek delil niteliğini haiz kaçak tespit tutanağı ile de belgelenmiş olduğunu, fakat ne ilgili icra dosyasında ne de menfi tespite ilişkin yerel mahkemece görülmekte olan dosyada Davacı yanca tüketimin kendilerine ait olmadığına ilişkin delil niteliğini haiz hiçbir belge sunulmadığını,

tedbir mahiyeti itibariyle davacının haksız zenginleşmesinin artmasına sebebiyet verecek olup bu tedbir davanın esasını çözümleyebilecek bir tedbir olduğundan ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin kurulan ek kararın kaldırılarak itirazın kabulünü talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava: kaçak elektrik tespit tutanağından kaynaklanan menfi tespit davasıdır.

İstinafa konu istem İlk Derece Mahkemesinin vermiş olduğu ihtiyati tedbir ara kararına karşı yapılan itirazın reddi ara kararının istinafen incelenmesi talebine ilişkindir.

İhtiyati tedbir; 6100 Sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davanın açılmasıyla hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir kurumu kabul edilmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde, ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi veya şartı olarak kabul edilmiştir. Bu şartlardan birisinin mevcudiyeti halinde, mahkemece, uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir.

İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

İhtiyati tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun ''uyuşmazlık konusu hakkında'' diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (madde 389/1). Ancak özellikle dikkat edilmesi gereken husus, diğer geçici hukuki korumaların alanına giren konularda ihtiyati tedbire karar verilmemesidir. Bu sebeple, para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici hukuki koruma ihtiyati hacizdir. Keza, diğer özel hükümlerde açıkça farklı bir geçici hukuki korumadan bahsedilmişse, bu durumda da o çerçevede bir karar verilmeli, ihtiyati tedbir kararı verilmemelidir.

Somut olayda davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kaçak elektrik tespit tutanağından ötürü davacı şirketin borçlu olmadığının tespiti hususunda menfi tespit kararı verilmesini ve tedbiren ... tesis abone numaralı elektrik hattının enerji kesintisinin sona ermesi elektrik enerji hattının kullanıma açılması hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi 26/01/2024 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir isteminin %15 teminat karşılığında kabulüne ve elektrik enerjisinin açılmasına dair karar vermiştir.

Davalı elektrik şirketi vekili tarafından kararın haksız olduğu gerekçesiyle elektrik enerjisinin açılması yönündeki ara karara itiraz olunmuştur.

Duruşmalı inceleme sonunda 22/02/2024 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir ara kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verilmiştir. Bu ara kararına karşı da davalı şirket vekili tarafından elektrik enerjisinin açılması için gerekli ihtiyati tedbir koşullarının oluşmadığı dairemizin ve İzmir 21. Hukuk Dairesinin benzeri davalarda uyuşmazlığı çözen maliyette tedbir kararı verilemeyeceği yönünde kararlarının mevcut olduğu belirtilerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davanın kaçak elektrik tespit tutanağına dayanması, borcun davacılar tarafından ödenmemiş olması, davanın esasını çözecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin HMK 389.maddesine aykırı nitelikte bulunması dikkate alınarak İlk Derece Mahkemesinin vermiş olduğu elektrik enerjisinin kullanıma açılması yönündeki ihtiyati tedbir kararının yasaya aykırı nitelikte olduğu kanaatine ulaşılmakla, ayrıca menfi tespit davasında İcra İflas Kanunu 72. madde uyarınca takipten sonra dava açılması halinde, ancak icra veznesinde yatan paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilebileceği,

farklı türde bir ihtiyati tedbir kararı verilmesinin mümkün olamayacağı göz önünde bulundurularak, davalı şirket vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin elektrik enerjisinin açılmasına ilişkin 26/01/2024 tarihli ara kararı ile bu ara kararına karşı davalı şirket vekili tarafından yapılan itirazın reddine dair verilen 22/02/2024 tarihli ara kararlarının ayrı ayrı kaldırılmasına dairemizce yeniden hüküm kurulmasına ve davacılar vekilinin elektriğin kesilmesi işlemine son verilmesi ve elektrik enerjisinin bağlanması yönünde ki ihtiyati tedbir talebinin HMK 389. maddesindeki yasal koşulların

oluşmaması ve İcra İflas Kanunu 72. madde uyarınca takipten sonra açılan menfi tespit davasında vezneye yatan alacak miktarının alacaklı vekiline ödenmemesi dışında ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği dikkate alınarak, elektrik enerjisinin kullanıma açılması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.