İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2022/1398 K.2025/557

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.06.2022 tarih ve 2020/660 Esas, 2022/651 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin taraf vekilleri tarafından istenilmesi üzerine, dosyanın gönderildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 27.09.2022 tarih ve 2022/1852 Esas, 2022/1796 Karar sayılı görevsizlik kararı ile dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle.

Taraflar arasında 10.07.2019 tarihli Fason Sözleşmesi imzalandığını ve müvekkilinin davalı firmaya istediği orjinal numune ve kalıplara uygun istediği kalitede ve özelliklerde üretim yapmaya başladığını, müvekkili şirket tarafından üretilen malların eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim edildiğini, ancak davalı tarafından teslim edilen mallarda kusur olduğu iddia edilerek müvekkili tarafından keşide edilen faturalara süresinde itiraz edilmediği gibi;

imalat fiyatının çok üstünde faturalandırıldığını, davalı tarafından gönderilen reklamasyon, iade ve eksik faturalara ilişkin itiraz ettiklerini, kabul etmediklerini belirtilerek kesilen faturaları iade ettiklerini, davalı tarafa işbu ihtarname ile ticari ilişkiden kaynaklı cari hesap borcu olan 29.430,52-TL'yi müvekkilinin ödemesi gerektiğinin belirtildiğini ancak davalı tarafından müvekkiline herhangi bir ödemede bulunulmadığını, kusurlu ve hatalı gördüğü malları da müvekkiline iade etmediklerini,

bu sebeplerle Karşıyaka 2.İcra Müdürlüğünün 2019/14640 Esas sayılı davalı aleyhine icra takibi başlattıklarını ve icra takibinin davalının itirazı ile durduğunu, davanın kabulü ile, davalının haksız ve kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamına, davalının belirli ve likit alacağa kötüniyetle itirazı mevcut olduğundan takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

YANIT

Davalıya dava dilekçesinin 26.11.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalının davaya cevap süresi içerisinde cevap vermediği, ancak davalı vekilinin 16.03.2021 tarihli beyan dilekçesi ile özetle.

Müvekkili şirket çalışanınca tebellüğ edilen dava dilekçesi ve eklerini içerir tebligatın kanuna aykırı olarak tebliğ edildiğini, bu sebeple usulsüz tebligata ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğini, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiğinin aksine müvekkili şirket ile arasında bulunan sözleşme kapsamında ürettiği ürünleri ayıplı olarak ürettiği, müvekkili şirketin kalitede üretim yapılmadığını, müvekkili şirketin şahsa herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmemesi gerektiğini, davacı taraf aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini,

usulsüz tebligata ilişkin itirazlarının kabulüne, dava dilekçesinin taraflarına tebliğinin 02.03.2021 tarihli esas alınmasını, davacı tarafından ikame edilen iş bu haksız davanın reddini, davacı aleyhinde %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 21.06.2022 tarih ve 2020/660 Esas, 2022/651 Karar sayılı kararı ile özetle; "...Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Tacir olan davacı ile davalı şirket arasında 10.07.2019 tarihinde fason sözleşmesi yapıldığı, davacı tarafça davalı ile yapılan iş bu sözleşme kapsamında cari hesap bakiyesinden kaynaklanan alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafça davacının verdiği hizmetin ayıplı olduğunun savunulduğu, ancak davalı tarafça ayıplı olduğu iddia edilen ürünlere dair delil tespiti yaptırılmadığı,

davalı şirket yetkilisinin Mahkememiz huzurunda alınan beyanında söz konusu ayıplı ürünlerin imha edildiğinin belirtildikten sonra sözkonusu ürünlerin davalıya ait depoda bulunduğuna yönelik beyanda bulunulmuş ise de, dosyada mevcut kalite analiz raporları üzerinde ve tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan denetime ve hüküm kurmaya elverişli 25.03.2022 tarihli bilirkişi raporunda, taraf ticari defterleri arasındaki farkın davalı tarafça düzenlenen ve davacının kabulünde olmayan 29.430,52 TL tutarındaki fason işçilik, iplik temizleme,

fiyat farkı ve reklamasyon şeklinde düzenlenmiş bulunan yedi adet fatura bedelinden kaynaklandığının tespit edildiği, tekstil mühendisi bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde davalı tarafça dikim hatası olarak değerlendirilen 443 adet pantolonun 1/3 oranında 147 adetinin dikiş hasından kaynaklanabileceği, 2/3 oranında 296 adetinin yıkama hatasından kaynaklanabileceğinin belirtildiği, bu durumda davacının eser sözleşmesi kapsamında dikim hatası olarak değerlendirilen ayıplı ürünlerden sorumlu olduğu, eser sözleşmesi kapsamında olmayan yıkama hatasından davacının sorumluluğunun bulunmadığı,

davalının reklamasyon faturası düzenleyerek süresinde ayıp ihbarında bulunduğu davacının ayıp nedeniyle davalı tarafça iplik temizleme ve fason işçilik giderleri de dahil kesilen toplam 29.430,42 TL iade faturaların 1/3 oranına denk gelen 9.810,14 TL'sinden sorumlu olduğu,

davacı tarafın eser sözleşmesi kapsamında sözkonusu faturanın 2/3 oranındaki 18.620,28 TL'sini yaptığı iş karşılığında davalıdan talep edilebileceği, davacının eser sözleşmesi kapsamında davacının davalıdan cari hesap bakiyesinden kaynaklanan 18.620,28 TL alacaklı olduğu anlaşıldığından davacının davasının kısmen kabulüne, davalının, Karşıyaka 2. İcra Müdürlüğünün 2019/14640 Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile,

18.620,28 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına, alacak likit olmakla davalının itirazının haksızlığına karar verildiğinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, " dair davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF EDEN

Taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili tarafından verilen 27.07.2022 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle.

Davacı ile müvekkili arasında fason üretim gerçekleştirildiğini, müvekkili firma ile davacı arasında imzalanmış olan sözleşme ile davacının eksik hatalı üretim yapması konusu ayrıntılı olarak düzenlendiğini ve mutabakat altına alındığını, davacının eksik hatalı üretim yapması halinde bu eksikliğin giderilmeden davacının fatura düzenleyemeceğini ve müvekkilinin bu sebeple uğrayacağı her türlü zararın davacı tarafından giderileceğini, şekilde ifade edildiğini ve taraflarca imzalandığını, müvekkili tarafından dosya içerisinde bulunan hatalı ürün tutanakları düzenlendiğini,

müvekkili tarafından hatalı ürünlere ilişkin reklamasyon ve iade faturalarının düzenlendiğini, ancak eksik ve hatalı üretim sebebiyle en başından düzenlenmemesi gereken ancak usulsüz bir şekilde düzenlenmiş olan faturaların haklı sebeple müvekkili tarafından ödenmediğini, bilirkişi raporunda müvekkili firmanın her türlü ticari kaydının mevzuata uygun tutulduğunu, davacı yana hatalı işçiliğinden dolayı düzenlenen iade reklamasyon faturalarının da usulüne ve piyasa koşullarına uygun olduğunu bilirkişi raporu ile ispatlandığını,

bilirkişinin yapmış olduğu inceleme neticesinde taraflar arası uyuşmazlığa konu ürünlerin üzerinde inceleme yapıldığını, her bir üründe bulunan ayıbın sebebinin tespit edildiğini, düzenlenen bilirkişi raporunun ve bu rapora dayanarak verilmiş olan gerekçeli kararın içeriğinde hataların tümüyle dikimden kaynaklanmadığını, bir kısım ürün hatalarının yıkama kaynaklı olduğunun ifade edildiğini ancak bu hususun kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin seriler halinde üretim ve satış gerçekleştirdiğini,

ürünler üzerinde doğru ve eksiksiz bir teknik inceleme yapılmış olsa idi ürünlerdeki her türlü ayıbın tümü ile davacı yanın kusurundan kaynaklandığını, uyuşmazlığa konu ürünlerden dolayı müvekkilinin herhangi bir sorumluluğundan bahsedilmesinin mümkün olmadığını, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddini, davacı tarafından açılan icra takibinin kötüniyetli olması sebebi ile davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

Davacı vekili tarafından verilen 04.08.2022 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle.

Yerel mahkemece davalı tarafça iplik temizleme ve fason işçilik giderleri de dahil kesilen toplam 29.430,42-TL iade faturaların 1/3 oranı 9.810,14-TL'sinden müvekkilinin sorumlu olduğuna kanaat getirilerek indirim yapıldığını, taraflara müvekkilinin dikim hatası olarak değerlendirilen 9.810,14-TL'lik miktara itiraz ettiklerini, faturalarına konu edilen ürünleri imha ettiklerini, ürünler üzerinden teknik inceleme yapılamadığını, davalı şirketin davaya süresinde cevap vermediği ve delilde sunmadığını, bilirkişi raporunda incelemeye konu edilen 2. Kalite analiz raporlarına muvafakatlerinin bulunmadığını,

müvekkilinin alacağı olan 29.430,52-TL'ye uygulanan 1/3 oranındaki takdiri indirimin oldukça fazla olduğunu, herhangi bir tespit raporuna dayanmayan indirim miktarına itiraz ettiklerini, davalı tarafın süresinde cevap dilekçesini sunmadığını ve sonradan ortaya çıkan ürünlere, kontrol raporlarına delillere muvafakatleri bulunmadığını, dilekçelerinde ayrıntılı olarak belirttikleri üzere istinaf başvurularının kabulünü, davalı tarafın istinaf başvurusunun reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ederek istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulüne karar verildiği, verilen kararın davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf edildiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki uyumazlık eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmesi ilişkisinde ayıp, yüklenicinin meydana getirip iş sahibine teslim ettiği eserde bulunan sözleşme ve fenne aykırılıklardır. Başka bir ifadeyle ayıp, sözleşme ve eklerinde kararlaştırılan ve iş sahibinin beklediği amaca göre eserde bulunması gereken bazı vasıfların bulunmaması ya da olmaması gereken bazı bozuklukların bulunması şeklinde tanımlanmaktadır.

Eldeki davada uygulanması gereken ve uyuşmazlığın ortaya çıktığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 474- 478. maddeleri ayıplı işler hakkında uygulanır.

Bu maddelerde yer alan düzenlemelere göre yüklenicinin ayıp nedeniyle sorumlu tutulabilmesi için eserin teslim edilmiş olması ve teslim edilen eserin ayıplı olması, ayıbın iş sahibinden kaynaklanmamış olması, iş sahibinin eseri muayene ve ayıbı ihbar yükümlülüğünü yerine getirerek eseri açık ya da zımnen kabul etmemiş olması gerekir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununda eserdeki açık ve gizli ayıpların yükleniciye bildirim şeklinin nasıl olacağına dair herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Ayıp ihbarının yazılı olarak yapılması ispat kolaylığı sağlar. Ancak ayıp ihbarı hukukî işlem olmayıp, hukukî işlem benzeri maddî vakıa olduğundan, Yargıtay’ın yerleşik içtihat ve uygulamalarında eser sözleşmelerinde aksi sözleşmede veya eki şartnamelerde kararlaştırılmadıkça taraflar tacir dahi olsa ayıp ihbarının her türlü delille ve bu arada tanık beyanı ile de ispatlanabileceği kabul edilmektedir.

Somut olayda; davacı yüklenici ile davalı iş sahibi arasında 10/07/2019 tarihli eser sözleşmesi yapıldığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacı yüklenici, eser sözleşmesi kapsamında edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini ve davalıya işi teslim ettiğini, davalı iş sahibinin bakiye iş bedelini ödemediğini ve başlatılan takibe haksız olarak itiraz ettiğini belirterek eldeki itirazın iptali davasını açmıştır.

Davalı iş sahibi, cevap dilekçesi sunmamış olup yargılama sırasında davacı yüklenicinin eser sözleşmesi kapsamında edimlerini sözleşmeye uygun olarak ifa etmediğini, ayıplı ve eksik iş bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece hükme esas alınan, denetime ve hüküm kurmaya elverişli kök ve ek raporların düzenlediği; davalı vekili tarafından istinaf sebebi yapılan bilirkişi raporuna itirazların bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ek raporlarda değerlendirildiği; sözleşme kapsamında yapılan veya yapılmayan işlerin ne olduğu, taraf ticari defterleri arasındaki farkın davalı tarafça düzenlenen fason işçilik, iplik temizleme, fiyat farkı ve reklamasyon şeklinde düzenlenmiş bulunan yedi adet fatura bedelinden kaynaklandığının tespit edildiği,

tekstil mühendisi bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde davalı tarafça dikim hatası olarak değerlendirilen 443 adet pantolonun 1/3 oranında 147 adetinin dikiş hasından kaynaklanabileceği, 2/3 oranında 296 adetinin yıkama hatasından kaynaklanabileceğinin belirtildiği, bu durumda davacının eser sözleşmesi kapsamında dikim hatası olarak değerlendirilen ayıplı ürünlerden sorumlu olduğu, davalı tarafça reklamasyon faturası kesilerek ayıp ihbarında bulunulduğu anlaşıldığından Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, taraf vekillerinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.