İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/1425 K.2023/1536

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/03/2023 tarih ve 2018/1348 Esas, 2023/275 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davacı vekili ile davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

"Taraflar arasındaki eser (taşeron) sözleşmesi gereğince; davacı taşeronun davalının inşa etmekte olduğu inşaatın bir kısım işlerini yapması konusunda anlaşma sağlandığı, iş bedelinin birim fiyat üzerinden belirlenip ayrıca inşa edilen dairelerden birinin (3 nolu bağımsız bölüm) 185.000 TL karşılığında davacıya devredileceğinin ve bu taşınmaz değerinin toplam hak edişten mahsup edileceğinin kararlaştırıldığı, davacının edimini eksiksiz yerine getirdiği, hatta sözleşme dışı yaptığı işler de olduğu, tapu devri yapılacak dairenin üçüncü bir kişiye satılarak bedelinin ödendiği, ancak tapu harçlarının davacı tarafından karşılandığı,

bunun dışındaki hak edişin ödemediği" iddiası ile, ödenmeyen hak ediş bedelinin, tapu harcının, sözleşme gereği cezai şart alacağının tespiti ile, şimdilik 70.000 TL'nin temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili 12/05/2016 tarihli ıslah dilekçesi ile istek miktarını toplam 105.130,71 TL'ye artırmıştır.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "İşin zamanında ve eksiksiz bitirilmediğini, yüklenicinin sorumluluğunda olan işçi ücretlerinin dahi davalı iş sahibi tarafından ödendiğini, hakedişi olan tapu devri bedelinin ödendiğini, diğer hak edişlerinden ise bu eksiklerden dolayı kesinti yapıldığını, sözleşmedeki cezai şart hükmünün sadece iş sahibi lehine konulduğunu" savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin 28/02/2017 tarih ve 2015/726 Esas, 2017/250 Karar sayılı kararında özetle; "11/05/2016 tarihli rapor doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile 58.130,71.- TL bakiye iş bedeli alacağı, 43.763,52.- TL KDV bedeli, 627,00.-TL tapu harç bedeli toplamı 102.521,23.- TL alacağın temerrüt tarihi olan 21/06/2015 tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, cezai şartın reddine" karar verilmiştir.

İş bu karar, dairemizin 23/10/2018 tarih ve 2017/1114 Esas 2018/1129 Karar sayılı kararında özetle; "Hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği, davalı vekilinin ön inceleme duruşmasında mazereti kabul edildiği halde yokluğunda keşif yapılmasının hatalı olduğu, rapora itirazın değerlendirilmediği" gerekçesi ile kaldırılmıştır.

İlk derece mahkemesinin 28/03/2023 tarih ve 2018/1348 Esas, 2023/275 Karar sayılı kararında özetle; "22/02/2022 tarihli rapor hükme esas alındığı, davanın kısmen kabulü ile; 41.415,39 TL bakiye alacak ve 627,12 TL tapu masrafı olmak üzere toplam 42.042,51 TL' nin 22/06/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davacının KDV ve cezai şart taleplerinin reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: "Taraflar arasındaki sözleşmede KDV'nin bedele dahil edilip edilmeyeceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, 11/05/2016 tarihli rapora göre hüküm kurulduğunu, raporlar arasında çelişkinin bulunduğunu" ifade ederek, mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili dilekçesinde özetle: "Davalının davacıya borcu bulunmadığını, yargılama sırasında alınan 4 raporun birbiri ile çelişkili olduğunu, çelişkilerin giderilmediğini" ifade ederek, mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

KANITLAR, DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak isteğine ilişkindir.

Taraflar arasında 27/12/2012 tarihli "taşeron sözleşmesi" bulunduğu, bu sözleşmeye göre; davacının inşa etmekte olduğu ... İli, ... İlçesi, ...

Mahallesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki binanın demir, duvar, iç dış sıva ve şap vs. işlerinin davalı taşeron tarafından yapılması konusunda anlaşma sağlandığı, sözleşmenin 1. Maddesinde taşeronun hakedişinin götürü olarak değil birim fiyatlar üzerinden belirlendiği, 2. Maddeye göre işin gecikmesi haline özgü cezai şart alacağı kararlaştırıldığı, 11. Maddesine göre ise hakedişe dahil olmak üzere 185.000 TL bedelli 3 nolu bağımsız bölümün taşerona verileceğinin hüküm altına alındığı, bu bağımsız bölümün üçüncü kişiye satılarak parasının hakediş olarak ödendiği, ancak tapu harçlarının davacı tarafından ödendiği,

tarafların kabulünde olup dosyadaki tüm belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; "yüklenici taşeronun sözleşme gereği yapması gereken işleri ve sözleşme dışı ilave işleri yapıp yapmadığı, yaptığı işlere dair hakediş miktarının ne olduğu, bu miktara KDV eklenip eklenmeyeceği, tapu harcının kimin sorumluluğunda olduğu, ayrıca cezai şart hükmünün somut olayda uygulanma yeri olup olmadığı" noktalarında toplanmaktadır.

İlk derece mahkemesince yargılama sırasında 19/02/2016 ve 23/01/2020 tarihlerinde yapılan ilk iki keşif sonucu alınan 11/05/2016 ve 03/04/2020 tarihli bilirkişi raporlarındaki çelişkileri giderecek şekilde 3. Keşif sonucu düzenlenen 22/02/2022 tarihli bilirkişi raporu ve 28/12/2022 tarihli ek raporu hükme esas alınarak, "sözleşmede KDV'ye ilişkin hüküm bulunmadığından KDV'nin fiyata dahil olması gerektiği, sözleşme ve sözleşme dışı toplam 41.415,39 TL ödenmeyen hakediş bedeli ile 627,12 TL satıcıya düşen tapu harcı bedeli olmak üzere genel toplamda 42.042,51 TL alacağın bulunduğu, sözleşmedeki cezai şart hükmünün davacıya uygulanamayacağı" gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararındaki; cezai şart alacağı, sözleşme ve sözleşme dışı ilave iş bedeli ile tapu harcı bedeline ilişkin kabuller doğrudur. Çünkü, sözleşmenin 2. Maddesinde düzenlenen cezai şart alacağına dair hüküm işin yüklenici tarafından geciktirilmesi haline münhasır olup iş sahibi lehine bir düzenlemedir ve davacı yararına uygulanma olanağı yoktur.

Diğer hakediş bedelleri ise, önceki raporlardaki çelişkiler giderilmek suretiyle hükme esas alınan raporda usulünce ve denetime elverişli bir şekilde belirlenmiştir. Ancak, mahkemenin "hakedişe KDV eklenmeyeceği" yönündeki kabulü doğru olmamıştır.

Çünkü, eser sözleşmelerinde yerleşik yargı kararları gereğince sözleşme götürü bedelli olup da ayrıca KDV belirtilmediğinde KDV'nin iş bedeline dahil olduğu, birim fiyatlı sözleşmelerde ise KDV'nin açıkça belirtilmediği durumlarda KDV'nin birim fiyatın dışında olup ayrıca hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. (Örneğin.

Yargıtay 15.HD.'nin 2006/7881 E. 2007/2471 K., 2012/4892 E. 2013/4138 K., 2014/3482 E. 2015/1932 K. Sayılı ilamları bu yöndedir.) Bu nedenle; mahkeme kararı bu yönüyle yasa ve ictihatlara aykırı olup davacı vekilinin konu hakkındaki istinaf sebebi yerindedir. Davalı vekilinin istinaf sebepleri ise yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda yerinde değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nın 353/1-b/1. Maddesi gereğince esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK.(nın 353/1-b/2. Maddesi gereğince kaldırılmasına ve dairemizce "belirlenen alacağa hükme esas raporda tespit edilen 39.818,73 TL KDV miktarının eklenmesi" yönünde karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.