İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2023/859 K.2023/825

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19.01.2023 tarih ve 2022/875 Esas, 2023/30 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin davalı vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin ... İli ... İlçesi ...

Mahallesi ... ada ... parselde yapmakta olduğu inşaatın da zemin etüdü çalışması Ocak 2021 tarihinde davalıya verilmiş ve 3 Şubat 2021 tarihinde davalı tarafından proje müellefi olarak Dikili Belediyesi’ne sondaj başvurusunda bulunulduğunu, bu tarihten sonra davalı sondaj işini gerekçesiz olarak 7 ay boyunca davalı zemin etüdü raporunu hazırlanmadığını, davalının daha önceki işi olan ...

İli ... ilçesi ... mahallesi ... ada ... parselde kain taşınmazın inşaatındaki sondaj çalışmasını 1 ay içinde tamamladığını, davalının Şubat 2021 de belediyeye yapmış olduğu başvuruyu mazeretsiz ve gerekçesiz olarak yapmaması ve aylar boyunca aksatması nedeni ile müvekkil inşaat il e ilgili olarak alması gereken malzemelerin tamamını 2-3 kat fazla mal ederek aldığını, konuyla ilgili olarak davalıya 10.03.2022 tarihinde ihtarname keşide edildiğini,

davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının kendisine verilen işi zamanında gerekçesiz olarak yapmamasından dolayı müvekkil şirketi zarara uğratmasından dolayı şimdilik 15.000,00 TL’lik tazminatın davalıya ihtarnamenin keşide edildiği 10.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek olan reeskont faiziyle beraber davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle, davacının bu davayı açmakta hukuki menfaati olmadığını yani dava şartının gerçekleşmediğini, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise, davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesini, gecikmenin davalının kusurundan kaynaklanmadığını, gecikme varsa dahi kusurun davalıya ihbar edilmemiş olmasından dolayı davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi 19.01.2023 tarih ve 2022/875 Esas, 2023/30 Karar sayılı kararında özetle; ''...Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, ... nezdinde davacıya ait ticaret sicil kayıtları, davalıya ait vergi sicil kayıtları, davalıya ait esnaf sicil kayıtları, davalıya ait ticaret sicil kayıtları, ... nezdinde ... ili, ... ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parselde kain taşınmaza ilişkin olarak ... T.C.

Kimlik numaralı ... tarafından kuruma yapılan sondaj başvurusu evrakı, ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından yapılan sondaj başvurusu evrakı ve imar dosyasının örneği, Dikili Belediye Başkanlığı nezdinde ... İli, ... ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parselde kain taşınmaza ilişkin olarak imar dosyasının örneği, Türkiye Cumhuriyeti Çevre Şehircilik ve İklim Bakanlığı nezdinde 01/02/2021 ile 01/10/2021 tarihleri arasındaki demir birim fiyatlarını gösterir tüm evrak ve kayıtlar, Dikili Noterliğinin 07/03/2022 tarih ve 2461 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ihtarnamenin muhataba tebliğini gösterir tebligat evrakının onaylı suretleri ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu uyuşmazlığın taraflar arasındaki ...

İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... parsel sayılı taşınmazda davacı şirket tarafından yapılan inşaat faaliyeti açısından gerekli olan zemin etüt çalışması işine ilişkin olarak yapılan anlaşma kapsamında, davalının üzerine düşen yükümlülükleri gerekli özeni göstermeyerek eksik ve hatalı bir şekilde yapması neticesinde davacı şirket tarafından Dikili Belediyesine yapılan sondaj başvurusunun geçersiz sayılmasına sebep olduğu,

bu sebeple davacı şirketin zarara uğradığı iddiası çerçevesinde, eser sözleşmesinin zamanında bitirilememesi sebebiyle davacı şirketin uğradığı zararların tazmini karşılığı gecikme tazminatı bedelinin ihtarnamenin keşide edildiği 10/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, davanın mutlak ticari davalardan olmadığı, davacı şirketin ticaret şirketi olduğu ve tacir sıfatının bulunduğu, ancak davalının gerçek kişi olduğu, taraflar arasındaki ilişkinin davalının ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığı,

davalının işletmesinin ticari işletme vasfında olup olmadığı ve bu itibarla davalının tacir sayılıp sayılmayacağının tespiti için 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. maddesi ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 177. maddesi kapsamında esnaf işletmesi için ön görülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi için Dikili Vergi Dairesine, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ve ... yazılan müzekkere cevaplarında yer alan veriler çerçevesinde davalının ticaret sicil ve esnaf sicil kayıtlarının bulunmadığı,

yine davalının vergi sicilinde ticari kaydı bulunmadığı ancak 01/01/2012 tarihinden bu yana GMSİ mükellefi olduğunun mahkememize bildirildiği, müzekkere cevaplarında da belirtildiği dava konusu uyuşmazlık açısından davalının tacir sıfatını haiz olmadığı ve ticari işletmesinin bulunmadığı ve bu sebeple uyuşmazlığın davalının ticari işletmesi ile ilgili de olmadığı, davanın nispi ticari dava olarak kabulü için her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirir mahiyette bulunması gerektiği, davanın nispi ticari dava mahiyetinin bulunmadığı,

açıklanan gerekçeler dikkate alındığında mahkememizin görevli olmadığı, taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü noktasında görevli mahkemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, dava şartlarının bulunup bulunmadığının yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetileceği, dava şartı noksanlığını belirleyen hakimin davayı usulden reddetmekle yükümlü olduğu anlaşılmakla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesi yollamasıyla 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle açılan davanın usulden reddine'' dair karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili tarafından verilen 17.02.2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle.

Mahkemece Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna ilişkin kararının doğru olduğunu, ancak, yetkili mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna ilişkin kararının hatalı olduğunu, çünkü, HMK 6 ve 10 maddeleri gereğince "davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi" veya "sözleşmeden doğan davalarda, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemeleri" yetkili denildiğini, nitekim, bu davanın Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin iş bölümü konusunda verdiği ''Ticaret Mahkemeleri yetkilidir'' kararı kapsamında HSK kararı gereğince bu dava dosyasının, İzmir Ticaret Mahkemesine gönderildiğini, tüm bu nedenlerle,

yerel mahkeme kararının kaldırılarak, Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğuna ve dosyanın Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin de davacıdan tahsiline karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından verilen 13.03.2023 tarihli istinaf kanun yolu başvuru dilekçesine yanıt dilekçesi ile özetle.

Yerel mahkeme tarafından Dikili Asliye Hukuk Mahkemesinden yetkisizlik ile gelen dosya hakkında görevsizlik kararı verildiğini ve yetkili ve görevli mahkemenin karar kesinleştikten sonra İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi veya 23. Hukuk Dairesi tarafından belirleneceğine karar verdiğini, ancak yerel mahkeme kararının davalı tarafından istinaf edildiğini, davalı tarafından yapılan istinafın kötü niyetli olarak süreci uzatma amacıyla yapıldığını,

zaten görevli ve yetkili mahkemenin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. veya 23. Hukuk Dairesi tarafından belirlenecek iken davalının istinaf talebinin sadece süreci uzatmaya yönelik kötü niyetli yapılmış bir istinaf olduğunu, davalının kötü niyetli davranarak dosyayı istinaf ettiğini, HMK 386. maddesi gereğince davalının tüm istinaf taleplerinin reddi ile davalı aleyhine para cezasına hükmedilmesine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, davacı şirket, davalı ise şahıstır.

Dava, Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret mahkemesi sıfatıyla) açılmış, Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi davanın Ticaret Mahkemesi görev alanında kaldığından bahisle görevsizlik kararı vermiş, bu kararın kesinleşmesi üzerine dava Asliye Ticaret Mahkemesine gelmiş, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi de 19.01.2023 tarih ve 2022/875 Esas, 2023/30 Karar sayılı kararı ile taraflardan birinin tacir olmadığından bahisle davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek görevsizlik kararı vermiş, anılan kararı davalı vekilinin istinaf ettiği görülmüştür.

Her ne kadar davalı vekili istinaf dilekçesinde davanın açıldığı tarihte davalının ikametgahının Dikili'de olduğundan bahisle yetkili yerin Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirtmiş ise de, davalı vekili aynı zamanda görevli mahkemenin de Dikili Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirtmiş olup, bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın da tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olması gerekir. İş bu dosyada taraflardan biri tacir olup, diğeri değildir. Dolayısıyla davaya bakma görevi Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne aittir.

İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19.01.2023 tarih ve 2022/875 Esas, 2023/30 Karar sayılı ilamı ile; kararın gerekçe kısmında görevli mahkemenin Dikili 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirtmiş olmasına rağmen, hüküm bölümünde görevli mahkemenin İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirtmiş olup, gerekçe ile hüküm bölümü birbiriyle çelişkili olmuş olup, bu nedenle kamu düzeni gereğince davalının istinaf talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a-3. ve 353/(1)-a-6. maddeleri doğrultusunda kamu düzeni nedeniyle kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.