İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/454 K.2024/739

İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06.12.2023 tarih ve 2023/591 Esas, 2023/1030 Karar sayılı kararı ile ilgili olarak, davalı vekilinin yasal süreden sonra verdiği istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi hakkında HMK.'nın 95 ve devamı maddeleri gereğince eski hale getirme isteğinde bulunması üzerine, dairemizce HMK.'nın 98/2 ve 100/1. Maddeleri gereğince yapılan ön inceleme sonunda gereği görüşülüp düşünüldü:

İDDİA VE İSTEK

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Taraflar arasındaki 'tamir ve proje tadilatı sözleşmesi gereğince; davacı tarafından davalıya 28/11/2018 tarihli 50.000 TL bedelli teminat senedi verildiği, davacının bu senetle ilgili borcunu ödediği ve senet bedelsiz kaldığı halde davalının senedi İzmir 11. İcra Dairesi'nin 2021/4498 Esas sayılı dosyası kapsamında takibe koyduğu, davacının borçlu olmadığı halde haciz tehdidi altında 64.263,34 TL ödemek zorunda kaldığı" iddiası ile, ödenen paranın ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte istirdadı ve %20 kötü niyet tazminatı ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

SAVUNMA

Davalıya dava dilekçesi ile duruşma gün ve saati usulünce tebliğ edilmiş olup yazılı ya da sözlü herhangi bir savunma ileri sürülmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin 06/12/2023 tarih ve 2023/591 Esas, 2023/1030 Karar sayılı kararında özetle; "Takip konusu senedin taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde verilen bir teminat senedi olduğu ve bedelinin ödendiği, davacının icra dosyasında borçlu olmadığı bir parayı ödemek zorunda kaldığı" gerekçesi ile, davanın kabulüne 64.263,34 TL'nin ödeme tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili yasal süreden sonra verdiği istinaf dilekçesinde özetle: "senedin üzerinde teminat senedi yazmadığını, tahrifat yapıldığını, kararın hatalı olduğunu" ifade ederek, mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

ESKİ HALE GETİRME İSTEĞİ

Davalı vekili eski hale getirme dilekçesinde özetle; "Davalı vekilinin 17/01/2024 tarihinde hastalandığını, orta kulak iltihabı olduğunu, 6 gün ilaç tedavisi ve istirahatı ile ilgili özel bir doktordan rapor aldığını, istinaf başvuru süresini hastalık nedeniyle kaçırdığını" ifade ederek, istinaf süresinin HMK.'nın 95 ve devamı maddeleri gereğince eski hale getirilmesine ve dosyanın istinaf incelemesinin yapılmasına karar verilmesini istemiştir.

DEĞERLENDİRME

Mahkemenin gerekçeli kararı davalı vekiline 09/01/2024 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup yasal iki haftalık istinaf başvuru süresi 23/01/2024 günü bitiminde sona ermiştir. Davalı vekili 26/01/2024 tarihli dilekçesi ile "sürenin hastalık mazereti nedeniyle geçirildiğini" belirterek, sürenin eski hale getirilmesini istemiş ve istinaf dilekçesini ise 30/01/2024 tarihinde mahkemeye sunmuştur.

Eski hale getirme dilekçesi ve ekleri incelendiğinde: Davalı vekilinin, henüz istinaf başvuru süresi dolmadan 17/01/2024 tarihinde rahatsızlanarak Op.Dr. ... adlı hekimin özel muayenehanesine gittiği, hekim tarafından hastalığına "tonsillit ve orta kulak iltihabı" teşhisi konularak 6 gün ilaç tedavisi ve istirahat önerildiği ve bu konuda aynı tarihli raporun düzenlendiği görülmüştür.

6100 Sayılı HMK.'nın 95. Maddesinde: "(1) Elde olmayan sebeplerle, kanunda belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hale getirme talebinde bulunabilir. (2) Süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hale getirme dışında, başka bir hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa, eski hale getirme talebinde bulunulamaz." Hükmü düzenlenmiştir.

Anılan yasal düzenlemeye göre; elde olmayan sebeplerle işlemin yapılamaması, diğer bir ifade ile işlemin yapılmasına engel olan bir durum bulunması gerekmektedir. Bu durum ise; gerçek, samimi ve zorunlu bir durum olmalıdır. Ciddi hastalık hallerinin bu anlamda zorunluluk içerdiği kural olarak kabul edilebilir.

Ancak bu zorunluluk, gerçek anlamda resmi ya da özel bir sağlık kuruluşunda (hastanede) yatış gerektiren ameliyat, yoğun bakım, uzun süreli tedavi gibi hallerle, evde yatalak olunması gibi durumlarda samimi kabul edilmelidir. Ayakta tedavi ya da bir kaç günlük istirahat gerektiren hastalık durumları ise işlem yapılmasını engelleyici durum olarak kabul edilmemelidir.

Aksi takdirde yasal süreleri kaçıran herkesin özel bir hekimden istirahat raporu temin ederek, karşı taraf yararına oluşan kazanılmış hakları ihlal etmesi söz konusu olur ki, bu da hukuk güvenliğini zedeler.

Somut olayda; davalı vekili orta kulak iltihabı teşhisiyle özel bir hekimden 6 günlük bir rapor almış olup, bu raporun ilgili kişinin sürekli evde yatmasını gerektirecek bir içeriği olmadığı gibi, adliyeye gidilmesini engelleyen bir durumu da yoktur. Diğer yandan avukatların adliyeye gitmeden evlerinden, bürolarından çalışma saati içinde veya dışında Uyap sistemi üzerinden işlem yapma olanakları da mevcuttur.

Kaldı ki 17/01/2024 tarihli raporda belirtilen 6 günlük istirahat süresi 22/01/2024 tarihi gün sonunda bitmiş olup, kararın tebliğ edildiği 09/01/2024 tarihinden itibaren işleyen iki haftalık istinaf başvuru süresi 23/01/2024 tarihi gün sonunda bitmekte olup vekilin 23/01/2024 günü de istinaf dilekçesi sunma olanağı varken, bu işlem yapılmayarak 26/01/2024 tarihli eski hale getirme dilekçesinin verildiği ve istinaf dilekçesinin ise 30/01/2024 tarihinde sunulduğu görülmektedir.

Buna göre, ilgili vekilin "yasal sürenin kaçırılma nedeni" olarak ileri sürdüğü hastalık hali, işlem yapılmasını engelleyen elde olmayan bir sebep niteliğinde olmayıp HMK.'nın 95 ve devamı maddelerindeki eski hale getirme yasal koşulları oluşmamıştır.

Yukarıdaki açıklamalara göre; davalı vekilinin eski hale getirme isteğinin reddine, dolayısıyla istinaf dilekçesinin yasal süreden sonra verilmesi nedeniyle HMK.'nın 346/1. Maddesi gereğince reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.