İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2020/1266 K.2024/791

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın reddine dair verilen kesin karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 04.08.2020 tarihli istinaf talebinin reddine dair verilen ek (istinaf başvuru değerlendirme) karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Mahkemece yapılan açık yargılama sonucunda; ''...Davacı ... Sigorta A.Ş. vekili 24.11.2016 harç tarihli İzmir 4. ATM'ye açmış olduğu davada dava dilekçesinde; müvekkili sigorta şirketinin sigortalısı olan ... A.Ş.'ye ait muhtelif fındık emtiasının 212180195/2 numaralı emtia blok sigorta poliçesi ile nakliyat hasarlarına karşı sigortalandığını, 100007 no'lu konşimento ile malların Valencia adresine 16.06.2016 tarihinde davalı ...

A.Ş. tarafından ... isimli gemiyle Aliağa dan TRKU5505607 nolu konteynırla gönderildiğini, 11.07.2016 tarihinde yapılan tespit ve raporla zararın tespit edildiğini, 13/661375 numaralı hasar dosyasının açıldığını, 1093,09 USD hasar tazminatının sigortalıya 10.08.2016 tarihinde ödendiğini, müvekkilinin sigortalının haklarına TTK m. 1472 ye göre halef olduğunu belirterek 1093,09 USD nin 10.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanun m. 4/a daki faiz oranıyla tahsiliyle müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Şirketi vekili 29.12.2016 tarihli cevap dilekçesinde; davacının sigortalısına ait konteynırın Aliağa, Valencia Limanları arasında limandan limana taşınması işinin, ... A.Ş tarafından yapıldığının 03.07.2016 tarihinde konteynırla teslim alındığını, 07.07.2016 tarihinde kapalı ve mühürlü olarak teslim edildiğini, konteynır içinde hasar oluştuğuna dair usulüne uygun bir tespit yapılmadığını, yükün ambalajlanması, istif edilmesi işlemlerinin davacının sigortalısına ait olduğunu, davanın ... A.Ş. ye ihbarını istediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İzmir 4. ATM 2016/1377 E. 2017/449 K. sayılı 27.04.2017 tarihli kararla dosyanın görevli İzmir 5. ATM'ye gönderilmesine karar verilmiş ve bu karar 03.07.2017 tarihinde kesinleşmiş ve davacının 15.06.2017 tarihli tahrik dilekçesiyle, mahkemenin 02.05.2019 dosyayı mahkememize göndermesiyle mahkememizin 2019/129 Esasına kayıt edilmiştir.

İhbar Olunan ... A.Ş. vekili 19.06.2019 tarihli ve 25.06.2019 tarihli dilekçelerinde; Davacının davasını kabul etmediklerini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını taşımanın Port To Port yani limandan limana yapıldığını, ''Shıppers Load Stow And Count" ibaresiyle konşimento düzenlendiğini, müvekkiline usulüne uygun ihbar yapılmadığını, olayda hatır ödemesinin bulunduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dava; sigorta sözleşmesine dayalı taşıma şirketine karşı sigorta konusu malın hasara uğramasına istinaden taşıyana karşı açılan rücuen tazminat davasıdır.

Tarafların delilleri toplanmış ve değerlendirilmiştir.

Sigorta sözleşmesi, poliçe, genel şartlar, 100007 numaralı konşimento ve tercümesi ile ekspertiz raporu incelenmiş ve değerlendirilmiştir.

Bilirkişilerden alınan 07.01.2020 tarihli raporda; hasara uğradığı belirtilen fındık ezmesi ve fındık tanesi emtiasının 100007 sayılı konşimento ile ... isimli gemi ile Aliağa Limanından Valancia Limanına TRKU550560-7 nolu konteynır içinde taşındığı, ... A.Ş.'nin asıl taşımayı yapan/ fiili taşıyan olduğu, ...

A.Ş.'nin ise organizasyon işini üstlendiği, 55 palet 110 varil fındık emtiasının ve 2 palet 72 adet vakumlu karton torbalarda yüklenen fındık tanesinin herhangi bir konteynır hasar kaydı olmadan taşındığı, varış yerine ulaştıktan sonra alıcının yaptırmış olduğu ekspertiz incelemesiyle,konteynır içerisindeki 200 KG fındık ezmesini ihtiva den varillerden bir varil ve 25 KG fındık ihtiva eden vakumlu karton torbalarda 3 adedinin parçalanmış olduğu ...

A.Ş tarafından yüklemenin yapıldığı, yükleme sırasında herhangi bir lashing/securing işleminin yapılmadığını, konteynır içinde kalan boşluklardan dolayı yükün kendi içinde hareket ettiği, hasar bedelinin 1093,09 USD olarak tespit edildiği, ekspertiz incelemesiyle alınan raporda ... firmasının 11.07.2016 tarihli raporunda TRKU550560-7 nolu konteynırda Lashing işleminin yapılmadığı, konteynır içerisine yerleştirilen paletlerin yükleme ve boşaltma limanlarında hareket ettirilmesine elverişli yan boşluklar bulunduğu, konteynırların sabitlenmediği, hasarın da paketleme işleminin çok sıkı veya gevşek yapılmasından kaynaklandığının belirtildiği,

yapılan tespit ve hasar fotoğraflarının incelenmesiyle ...

A.Ş.'nin limandan limana taşımayı üstlendiği, yükleme ve boşaltma sırasında konteynırda herhangi bir hasar ve kaza bulunmadığının belirlendiği, emtianın ... isimli gemi ile taşınırken, konteynır içi istiflemenin doğru yapılmaması, lashing yani çapraz bağlamanın gerçekleştirilmemesi, emtianın çarpmasıyla hasarın meydana geldiğinin tespit edildiği, eşyaların zarar görmemesi için emtiaların mutlaka sağlamlaştırılması gerektiği, aksi halde güvenli taşımanın yapılamayacağı, somut olayda da konteynır içi istiflemenin yapılmadığından zararın doğduğu, FCL/FCL kaydıyla taşımanın yapıldığı,

dosyada ki mevcut ibraname ile davacının hem TTK m.1472 anlamında halefi yet sıfatını kazandığı, ve hem de alacağı temlik alarak (ibraname içerisinde yer alan temlik kaydı nedeniyle) alacak hakkı sahibi olduğu, TTK m.1178 gereğince taşıyanın sorumluluk şartlarının gerçekleşmediği, TTK m.1182/g gereğince ( ambalaj yetersizliği ) taşıyan lehine kusursuzluk karinesinin doğduğu, belirtilmiştir.

İhbar olunan ... A.Ş.'nin ileri sürdüğü sigorta konusu olan iç fındık emtiasının dışında fındık püresinin sigorta konusu olup olmadığının ve sigortacının yapmış olduğu ödemenin ex graita ödeme olup olmadığı değerlendirilmiş ve bilirkişi incelemesiyle taşımaya koyulan emtianın sigorta konusu olduğu ve poliçede fındık emtiasının taşınacağının belirtildiği, ayrıca davacı sigortacının usulüne uygun olarak ödeme yaptığı ve sigortalının haklarına halef olduğu, (TTK m.1472) ayrıca yapılan ödeme karşılığında alacağı da temlik aldığı, böylece hem temlikname nedeniyle ve hem de halefi yet sıfatıyla davacı olma sıfatını kazandığı belirlenmiştir.

İhbar olunanın hasar olmaksızın ödeme yapıldığı iddiası ise değerlendirilmiş ve alınan bilirkişi raporunda emtia da hasar bulunduğu tespit edilmiştir.

Ancak meydana gelen zararın sorumluluğunun taşıyana ait olup olmadığı incelendiğinde konteynır içindeki istifin usulüne uygun yapılmadığı, lashing yani bağlama/çapraz bağlama/sabitleme gerekirse boşluk kısımlara takoz, yastık ve benzeri konteynır içi istiflemeyi sağlayacak aletlerin kullanılmadığı, böylece konteynır içerisinde ki emtianın sabit olmadığı, ayrıca ... gözetim raporunda ve gerekse bilirkişi raporunda tespit edildği üzere, paketlemenin usulüne uygun olmadığı, emtianın kayması ve birbirine çarpmasıyla hasarın meydana geldiği tespit edilmiştir.

Bu halde TTK m.1182/1-g gereğince ambalaj yetersizliğinden doğan sebeplerden dolayı zararın oluşumunda taşıyan ve adamlarının kusursuz olduğu kabul edilmektedir. Aksine bir ispat faaliyeti de gerçekleşmemiştir.

Somut olayda meydana gelen hasarda TTK m.1178 ve devamında ki taşıyanın sorumluluk şartları gerçekleşmemiştir.

Mevcut taşıma sözleşmesinde ... düzenlemiş olduğu 10007 numaralı 03.07.2016 tarihli konşimento ile akti taşıyan ve .... A.Ş. ise dosyaya ibraz etmiş olduğu, Deniz Yük Senedin de yer aldığı üzere yükleten ...A.Ş ve gönderilen ...'in yer aldığı, 03.07.2016 tarihli konşimento gereğince alt/fiili taşıyan sıfatına sahiptir.

Davacı taraf sadece akdi taşıyana karşı talepte bulunmuştur.

Ancak yukarda da belirtildiği üzere davacının davalı akdi taşıyana karşı rücu şartları gerçekleşmemiş olup taşıyanın sorumlu olduğu ispat edilememiştir.

TTK m. 1182/2-3.f (6762 sayılı TTK m.1063/2f.) Gereği “Birinci fıkradaki sebeplerin ortaya çıkmasına taşıyanın sorumlu olduğu bir olayın yol açtığı ispatlanırsa, taşıyan sorumluluktan kurtulamaz.

Zararın durumun gereklerine göre birinci fıkrada yazılı sebeplerin birinden ileri gelmesi muhtemel ise, bu sebeple ortaya çıktığı varsayılır; ancak aksi ispatlanabilir...”

Aynı maddenin 1.f./"e" bendinde; "e) yükleten taşıtan ve eşyanın maliki ile bunların temsilcilerinin ve adamlarının fiil veya ihmalleri," ve aynı maddenin birinci fıkrasının "g" bendinde "g) Ambalaj yetersizliği" yani yükleten tarafından yapılacak istif hatalarından (ambalaj yetersizliği de dahil ) taşıyan sorumluluktan kurtulmaktadır. Somut olaydaki taşımada FCL kaydı (Full Container Load yani konteynırın tamamının yükleten tarafından doldurulduktan sonra taşıyana mühürlü olarak teslim edildiği) konteyner taşıma türü kullanıldığı, yükün konteynıra yükleten tarafından ambalaj yetersizliği ve istif hatasıyla yüklendiği...'' gerekçesi ile; Davacının davasının REDDİNE karar verilmiş, verilen bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur,

Mahkemece, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 06.02.2020 tarihli kararın miktar itibariyle kesin nitelikte olduğundan bahisle 04.08.2020 tarihli istinaf talebinin reddine dair verilen ek (istinaf başvuru değerlendirme) karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme nezdinde 1.093,09 USD hasar tazminat bedelinin ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsili için döviz üzerinden dava açıldığını, mahkemece davanın reddine karar verildiğini, ancak hatalı olarak kanun yolu kapalı olarak hüküm kurulduğunu, oysaki dava değeri itibariyle istinaf kesinlik sınırının üstünde kaldığını, kanun yolunun açık olup olmadığı tespit edilirken kararın verildiği tarihteki kur üzerinden dava değeri TL'ye çevrilerek hesaplanması gerektiğini,

yerel mahkemece dava değerinin hesaplanmasında dava tarihindeki kurun baz alınmasının doğru olduğunun kabulü halinde döviz üzerinden dava açılmasında herhangi bir fayda kalmayacağını ileri sürerek, 04.08.2020 tarihinde verilen ek (istinaf başvuru değerlendirme) kararın ortadan kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava; emtia sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

HMK'nın 346. maddesinde; "İstinaf dilekçesi, kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir ve 344 üncü maddeye göre yatırılan giderden karşılanmak suretiyle ret kararını kendiliğinden ilgiliye tebliğ eder. Bu ret kararına karşı tebliği tarihinden itibaren bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir. İstinaf yoluna başvurulduğu ve gerekli giderler de yatırıldığı takdirde dosya, kararı veren mahkemece yetkili bölge adliye mahkemesine gönderilir. Bölge adliye mahkemesi ilgili dairesi istinaf dilekçesinin reddine ilişkin kararı yerinde görmezse, ilk istinaf dilekçesine göre gerekli incelemeyi yapar." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenleme uyarınca ilk derece mahkemesince verilen kesin nitelikli kararlara ilişkin istinaf istemleri hakkında HMK'nın 346/1. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince bir karar verilebileceği gibi, Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından da bu hususta karar verilebilir.

Somut olayda; mahkemece yapılan yargılama neticesinde dava tarihinde 3.709.40TL değerindeki 1.093.09.USD'nın rücuen tazminine yönelik davanın reddine 06.02.2020 tarihinde karar verilmiş olup 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 Sayılı Yasa ile değişik HMK 341/2. maddesinde öngörülen istinaf sınırı, yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında karar tarihi olan 2020 yılı için 5.390,00-TL’dir.

Bu durum karşısında; istinaf istemine konu ilk derece mahkemesi kararının miktar itibariyle kesin nitelikte olduğu anlaşılmakla, mahkemece ek karar ile davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin 04.08.2020 tarihinde verilen ek (istinaf başvuru değerlendirme) karara yönelik istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.