İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2022/2015 K.2023/256

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; " Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan 03/06/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 2001 yılından bu yana tatlı sularda yapılan balıkçılık sektörlerinde faaliyet gösteren bir gerçek kişi işletme olduğunu, ancak, son yıllarda ekonomide yaşanan gerileme ve resesyon gerekse de alacakların tahsilinde yaşanan problemler ve gerekse de kredi kurumlarının kredileri tanımlamayarak yeni kredi imkanı tanımamaları nedeni ile müvekkilinin mali açığının her geçen gün arttığını ve şu an itibari ile borç tutarının sermayesinin iki katını geçmiş bulunduğunu,

Müvekkili iş sahibi şirketin borç tutarının sermayesinin iki katını geçmiş olması ve borca batık olması nedeni ile İİK uyarınca alacaklıların haklarının korunması amacı ile müvekkili şirketin iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

Seydikemer Ticaret Odası Başkanlığı'na, Seydikemer Vergi Dairesi Müdürlüğüne, Seydikemer SGK'ya, Seydikemer Tapu Müdürlüğü'ne, Fethiye Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığına, Fethiye Vergi Dairesi Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği, yazı cevaplarının dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce 07/06/2022 tarih ve 2022/747 Esas sayılı tensip zaptının 13 nolu ara kararı ile davacı tarafa 4 haftalık süre içerisinde bakiye 19.560,00-TL gider avansını yatırması aksi halde davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verileceği ihtar edilmiştir.

Mahkememiz tensip zaptı ve ihtarat içerir tebligat davacı vekiline elektronik tebligat yolu ile iletilmiş ve 13/06/2022 tarihinde tebliğ edilmiş sayılmıştır.

Davacı vekilince Davacı vekili Mahkememize sunduğu 22/06/2022 tarihli dilekçede özetle, borca batık olan müvekkiline yüklediği masraf ve bundan sonraki aşamalarda yükletilebilecek masrafların hazineden (suç üstü ödeneğinden) karşılanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce 28/06/2022 tarihli ara kararı ile,"...6100 sayılı HMK'nın 325. Maddesi kpasamındaki "Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde, hâkim tarafından resen başvurulan deliller.."hükmünde belirtilen husus, delil avansı ile ilgili olup, 6100 sayılı HMK'nın 324. Maddesinde düzenlenmiştir.

Oysa Mahkememizce 07/06/2022 tarihli tensip zaptının 13. Nolu bendinde davacı vekiline, 2004 Sayılı İİK nun 160/1-2 maddesi ve 6100 sayılı HMK nun 120/2 maddesi gereğince delil avansı değil, gider avansını yatırması için kesin süre içeren ihtarat gönderildiği ve davacının dava şart olan gider avansının Mahkememizce resen başvurulan delil avansı niteliğinde olmadığı,

davacı tarafından yatırmasının zorunlu olduğu ..." gerekçesiyle Mahkememizin 07/06/2022 tarihli tensip tutanağı ile borca batık olan müvekkiline yüklediği masraf ve bundan sonraki aşamalarda yükletilebilecek masrafların hazineden (suç üstü ödeneğinden) karşılanmasına karar verilmesi yönündeki talebin reddine karar verilmiş ve ara kararın esas hükümle istinaf yoluna açık olduğu bildirilmiştir.

Her ne kadar davacı vekili 28/06/2022 tarih ve 2022/747 Esas sayılı ara kararına karşı istinaf yoluna başvurmuş ve dosya sehven İzmir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ise de; 28/06/2022 tarih ve 2022/747 Esas sayılı ara kararının 6100 sayılı HMK'nın 341. Vd. Maddeleri gereğince direk istinaf yoluna tabi olmadığı ve ancak esas hükümle birlikte istinaf kanun yoluna tabi olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-g maddesinde düzenlenen "g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması" nın dava şartı olduğu, 6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesi gereğince, Mahkemenin, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı, tarafların da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilecekleri, 115/2 maddesi gereğince de, Mahkemenin dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verileceğinin düzenlendiği,

Mahkememizce 07/06/2022 tarihli tensip zaptının 13 nolu ara kararı ile davacı tarafa 4 haftalık süre içerisinde bakiye 19.560,00-TL gider avansını yatırması aksi halde davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verileceği ihtar edilmesine, ihtaratın davacı vekiline 13/06/2022 tarihinde tebliğ edilmesine,

28/06/2022 tarih ve 2022/747 Esas sayılı ara kararı ile de gider avansının suçüstü ödeneğinden karşılanması talebinin reddine karar verilmesine rağmen süresi içerisinde bakiye gider avansını yatırmadığı anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 114/1-g maddesi delaletiyle 6100 sayılı HMK.nun 115/2 maddesi gereğince açılan davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir. " şeklinde talebin dava şartı noksanlığından usülden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; HMK madde 325 ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre; iflas talebinde bulunan davacının iflas masraflarını karşılayamıyor ise; iflas davasının kamu davası niteliği taşıması nedeni ile masrafların hazineden karşılanmasına karar verilmesi gerektiğini, iflas avansı, HMK'nın 120. maddesinde düzenlenen ve dava şartı olan gider avansı olmayıp, tamamlatılabilir nitelikte olduğunu kesin süreye uyulmaması halinde, HMK'nın 325. maddesi uyarınca işlem yapılarak gerekli masrafların karşılanması gerektiğini beyanla kararın kaldırılarak dosyanın talep ve itirazları doğrultusunda yeniden hüküm kurulmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, borçlunun talebi üzerine doğrudan doğruya iflas istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda reesen gözetilerek yapılmıştır.

İflas isteyen alacaklı, İİK m.181 yollamasıyla 160. maddesi gereğince gerekli masrafları avans olarak mahkeme veznesine peşin olarak yatırmak zorunda olup, söz konusu husus özel olarak düzenlenmiş dava şartıdır.

İflasın kamu düzenine ilişkin olması sebebiyle, İİK'nın 181. maddesi yollamasıyla 160. maddesi uyarınca, iflas talep eden bu kararın ilânı, gerekli yerlere bildirilmesi, atanacak kayyım için belirlenecek ücreti ve alınacak tedbirlerin uygulanması için gerekli masrafları avans olarak mahkeme veznesine peşin yatırmalıdır. İflas avansının yatırılmaması durumunda ise HMK'nın 325. maddesi uyarınca işlem yapılarak, gerekli masrafların bu şekilde karşılanması gerekmekte olup, mahkemece davacının gider avansını yatırmaması nedeniyle dava şartı noksanlığından davanın usülden reddine dair verilen karar yerinde olmamıştır.

Bu nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.