İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/1394 K.2023/1460

Talepte bulunan vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talepte Bulunan ... San.Tic.A.Ş.vekili dava dilekçesinde özetle. Konkordato mehili verilmiş olan ... tic. Ltd.Şti,nin müvekkil ... San. Tic. A.Ş.'nin maliki bulunduğu ... Sokak No:... ... ... (... ..., ...-... pafta, ... ada, ... parselde kayıtlı) adresinde kain taşınmazda 1.2.2018 başlangıç tarihli kira akdi uyarınca kiracı olduğunu, kira kontratının dosya muhteviyatının sunulduğunu, Konkordato talebi öncesine ilişkin olarak ...

Ltd.Şti'nin 2022/Nisan ayı sonu itibari ile müvekkili şirkete toplam 57.820.-Tl. birikmiş kira borcu bulunduğunu, Konkordato talebi sonrasına ait ... Ltd.Şti'nin 2022/5,6,7,8,9,10,11,12 2023/1,2,3,4,5 aylarına ilişkin kira borçlarına ilişkin olarak bakiye 200.192,80.-Tl. bakiye kira borcu ve işlemiş faizlerinin mevcut olduğunu, ...

Ltd.Şti tarafından kira bedellerinin ödenmediğini, her ay muaccel olan kira bedelleri ile müvekkili şirketin konkordato mühleti sonrasından kaynaklanan kira alacaklarının arttığını, ... Ltd.Şti.nin düzensiz olarak bu güne kadar, 20.6.2022 tarihinde 40.000.-Tl. 27.12.2022 tarihinde 50.000.-TL. Ve 24.1.2023 tarihinde 85.000.-TL. 8.3.2023 tarihinde 294.616,40.-TL. 10.4.2023 tarihinde 81.396.-TL. ödemede bulunmuş ise de, yapılan ödemelerin borcu karşılamaktan uzak olduğunu, ...

Ltd.Şti'nin Konkordato mehil süresinin başlamasından itibaren devam eden kira dönemlerine ilişkin, müvekkili şirkete kira borcu bulunduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatlarından da belirli olduğu üzere, kira alacaklarının, işletmenin tıpkı elektirik, su, aidat borçları gibi işletme gideri niteliğinde olduğu, ayrıca hapis hakkından yararlanma durumunda olan kira alacaklarının, rehinli alacaklılar gibi konkordato mühletinin sonuçlarına ilişkin İİK 289.

Maddesinin kapsamı dışında bulunduğunu, işletme gideri kapsamında kalan kira alacağının, ihtiyati tedbir kapsamı dışında olduğunun açıkça belirlenmesi yönünden taleplerini yinelediklerini, konkordato geçiçi komiserliğini yürütmekte olan ... tarafından da, kira alacağının işletme gideri kapsamında olduğu değerlendirilmeksizin ve bu hususun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilmeksizin ayrıca önceki ve en son verilen 17.4.2023 tarihli komiser raporlarına da , müvekkilinin işletme gideri kapsamında alacağı, ...

Ltdb.Şti'ni ise borcunun mevcudiyeti raporlara yansıtılmadığını, bu yöndeki talep ve dilekçeleri değerlendirilmemiş olmakla, sunulan raporların tamamı maddi hatalı olup, gerçeği yansıtmaktan uzak olduğunu belirtmiş ,fazlaya ilişkin hakları ve şikayet hakları saklı kalmak kaydı ile 28.2.2023 tarihli taleplerinin de tekrar ile, müvekkili şirketin kira alacaklarının işletme gideri kapsamında olması, müvekkilinin kira alacaklarının Anayasa ile korunan Mülkiyet Hakkı'na dayanması, dikkate alınarak,

şikayet ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile ileride müvekkil şirket aleyhine oluşabilecek durumların önlenmesi bakımından, taleplerinin kabulü ile, mahkeme tarafından 25.4.2022 tarihinden itibaren belirlenen geçici mühlet tarihinden itibaren işleyen ve bundan sonra da işleyecek olan kira bedellerinin müvekkili şirkete ödenmesinin sağlanılması, gerektiğinde taşınmazın tahliye edilerek müvekkili şirkete teslimine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçe davacı ve konkordato komiserine tebliğ edilmiştir.

CEVAP

Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı firma tarafından bildirildiği üzere ödemenin kira alacaklısı firmaya yapıldığını, Mayıs ayı kirasının da en kısa sürede ödeneceği bilgisinin kendisine verildiğini belirtmiştir.

Konkordato komiseri 06/06/2023 tarihli dilekçesinde; borçlu şirketten kira alacaklısı olan ... AŞ. firmasının geçici mühlet tarihi itibariyle cari hesap bakiyesinin 94.400,00 TL alacak bakiyesi verdiği, geçici mühlet tarihinden itibaren 31/05/2023 tarihi dahil ... AŞ firmasının borçlu şirkete KDV dahil olmak üzere toplam 750.385,60 TL tutarlı fatura düzenlediği, faturalara istinaden borçlu şirketin ...

AŞ firmasına toplamda 786.965,60 TL ödeme yaptığı ve 36.580,00 TL fazla ödeme yapıldığı, borçlu şirketin geçici mühlet tarihinden itibaren 31/05/2023 tarihi dahil kira alacaklısı ...

AŞ firmasına yapmış olduğu toplam 786.965,60 TL ödeme içerisinde bulunan 01/07/2022 tarihli muhasebe kaydı ile kira alacaklı firmaya 36.580,00 TL ödemenin ortaklara borçlar cari hesabı kullanılarak ödendiği, yapılan muhasebe işlemi ile ilgili borçlu firmanın komiserliğe tevsik edici belge sunmadığı, söz konusu muhasebe kaydı ile şirketin ödemesi gereken kira ödemesini şirket ortağının gerçekleştirdiğini ve neticede şirket ortağının 36.580,00 TL borçlu şirketten alacaklı hale geldiği, borçlu şirketin ...

AŞ ye geçici mühlet tarihinden sonraki alacak bakiyesinin üstünde yapmış olduğu 36.580,00 TL fazla ödeme neticesinde ... AŞ firmasının geçici mühlet tarihinde 94.400,00 TL olan cari hesap bakiyesinin 31/05/2023 tarihi itibariyle 57.820,00 TL alacak bakiyesi verdiğini belirtmiştir.

MAHKEMECE

"...Her ne kadar ... ... San. Tic. A.Ş. tarafından 25.4.2022 geçici mühlet tarihinden itibaren işleyen ve bundan sonra da işleyecek olan kira bedellerinin müvekkili şirkete ödenmesinin sağlanılması, gerektiğinde taşınmazın tahliye edilerek, müvekkili şirkete teslimine karar verilmesi talep edilmiş ise de; talebin maddi hukuka yönelik olup maddi hukuka yönelik olarak Mahkememizce herhangi bir tedbir kararı verilemeyeceği gibi talep edilen kira alacağının Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararı kapsamı dışında da kalmadığı incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış, talep ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir." gerekçesi ile;

"... San. Tic. A.Ş. vekilinin talebi ile ilgili KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, ......" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Talepte bulunan vekili istinaf dilekçesinde özetle; ...

Ltd Şti.nin Konkordato mehil süresinin başlamasından itibaren devam eden kira dönemlerine ilişkin, müvekkili şirkete kira borcu bulunduğunu, yerleşik Yargıtay içtihatlarından da belirli olduğu üzere, kira alacaklarının, işletmenin tıpkı elektirik, su, aidat borçları gibi işletme gideri niteliğinde olduğunu, ayrıca hapis hakkından yararlanma durumunda olan kira alacaklarının, rehinli alacaklılar gibi konkordato mühletinin sonuçlarına ilişkin İİK 289.

Maddesinin kapsamı dışında bulunduğunu, müvekkili şirketin kira alacaklarının işletme gideri kapsamında olması ve kira alacaklarının Anayasa ile korunan Mülkiyet Hakkı'na dayanması, dikkate alındığında, sayın mahkemenin geniş kapsamlı ve müvekkilin Anayasal haklarını ihlal eden ihtiyati tedbir kararının usul ve yasalara aykırı nitelikte olduğunun açık olduğunu, müvekkil şirketin basiretli tacir olup, tüm ticari defter ve kayıtlarını usulünce tutulduğunu, her ay düzenli olarak kira bedelinin ...

Ltd.Şti.'ne fatura edildiğini, ... Ltd.Şti.nin müvekkili şirkete 13.06.2023 tarihi itibariyle ödenmemiş ve gecikmiş vaziyette toplam 139.216,40 TL kira borcu bulunduğunu beyanla eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak taleplerinin tüm yönlerden kabulüne karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep: geçici mühlet tarihinden itibaren işleyen ve bundan sonra da işleyecek olan kira bedellerinin talepte bulunan şirkete ödenmesinin sağlanılması, gerektiğinde taşınmazın tahliye edilerek talepte bulunan şirkete teslimi istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. Maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

İİK Madde 287 - (Değişik madde: 17/07/2003 - 4949 S.K./69. md.) (Değişik madde: 28/2/2018-7101 S.K./15. Md) de; Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286 ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhal geçici mühlet kararı verir ve 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki haller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

Konkordato işlemlerinin başlatılması alacaklılardan biri tarafından talep edilmişse, borçlunun 286 ncı maddede belirtilen belgeleri ve kayıtları mahkemenin vereceği makul süre içinde ve eksiksiz olarak sunması halinde geçici mühlet kararı verilir. Bu durumda anılan belge ve kayıtların hazırlanması için gerekli masraf alacaklı tarafından karşılanır. Belge ve kayıtların süresinde ve eksiksiz olarak sunulmaması halinde geçici mühlet kararı verilmez ve alacaklının yaptığı konkordato talebinin de reddine karar verilir.

Mahkeme, geçici mühlet kararıyla birlikte konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir geçici konkordato komiseri görevlendirir. Alacaklı sayısı ve alacak miktarı dikkate alınarak gerektiğinde üç komiser de görevlendirilebilir. Üç komiser görevlendirilmesi durumunda komiserlerden biri, mahkemenin bulunduğu ilde faaliyet göstermek şartıyla Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yetkilendirilmiş bağımsız denetçiler arasından seçilir. (Ek cümle: 6/12/2018-7155 S.K./14. md) 290 ıncı madde bu konuda kıyasen uygulanır.

Geçici mühlet üç aydır. Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapacağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez.

291 inci ve 292 nci maddeler, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanır.

Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayımızda talep eden konkordato tedbirlerine ilişkin talepte bulunmuş olup, İİK 287 son maddesi gereğince tedbirlere ilişkin kanun yoluna başvurulamayacağından söz konusu karara karşı istinaf yolu kapalıdır.

Dolayısıyla mahkeme kararının istinafı kabil bir karar olmadığı, ancak verilen ara kararın istinaf yolu açık olmak üzere verildiği anlaşılmakla; talepte bulunan vekilinin istinaf başvurusunun HMK' nın 352/1-ç maddesi gereğince usulden reddine, ayrıca; mahkemece verilen kararlara karşı tarafların hangi kanun yoluna ve hangi sürede başvuracağının tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirtilmesi,

bu belirlemenin tarafların iradesini yanıltmayacak bir şekilde doğru olarak yapılması gerekeceği, başka bir deyişle, verilen karar ara ve ek kararlarda, yargı mercii tarafından hem kanun yolunun hem de kanun yoluna ilişkin başvuru süresinin tarafları hataya düşürmeyecek şekilde doğru olarak gösterilmesi gerekmektedir.

Aksi takdirde, bu durumun tarafların haklarını arayabilmelerini zorlaştıracağı, dolayısıyla mahkemece verilen kararda kanun yolunun hatalı belirlenmesi durumunda, hatalı belirlemenin sonuçlarının taraflara yükletilmeyeceğinden gerek istinaf başvuru harcı ve gerekse istinaf karar harcının istinaf eden tarafa iadesine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.