İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1499 K.2025/103

İhtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı talep dilekçesinde özetle; Borçlunun müvekkili şirkete olan borçlarının karşılığı olarak verdiği, senetler vadesi geldiği halde ödenmediğini, borçlunun ödeme zorluğunda olduğu ve uzun süre geçmesine rağmen halen ödeme yapamadığını, müvekkilinin alacağının tahsilinin tehlikeye düştüğünü, bu nedenle icrai haciz talebinden evvel, daha fazla zaman kaybetmemek ve müvekkilinin alacağını teminat altına alabilmek amacıyla, 2.331.837,34 TL asıl alacak+ 3.869,34 TL protesto masrafı toplamı 2.335.706,68 TL alacağa ilişkin olmak üzere borçlu aleyhine ihtiyati haciz talebi zorunlu olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle.

Aleyhinde ihtiyati haciz kararı verilen müvekkilinin işletmekte olduğu eczanesi dolayısı ile talepte bulunan firma ile ticari ilişkisi olduğunu, bu ilişki nedeniyle varlığı ileri sürülen borç miktarının yaklaşan ürünlerin sevk edilmesi gibi nedenlerle kabul edilmemekle birlikte söz konusu ürünlerin alımı sırasında talebe konu senetler düzenlendiğini, taraflar arasında bu konu dışında bir alacak-borç ilişkisi bulunmadığını, alacaklarını senetlere bağlamış olma nedeniyle ürünler konusunda müvekkilinin itirazlarını dikkate almayan talepte bulunan taraf senetler hakkında işlem başlatma baskısı ile müvekkilinin ...

İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada, ...

Parsel 23 no' lu bağımsız bölümde kayıtlı mesken niteliğindeki taşınmazı üzerinde 1.derecede 5.000.000.00TL tutarlı ipotek tesisini 22/04/2024 tarih ve 16088 yevmiye numaralı işlem ile sağladığını, müvekkilinden alacaklı olunduğu iddia edilen vadesi gelmiş senetler toplamı 2.335.706,68TL olmasına rağmen bu rakam neredeyse iki katı kadar bir tutarı ipotekle teminat altına alan talepte bulunan taraf söz konusu ipotek teminatına dilekçesinde hiçbir şekilde yer vermeyerek İ.İ.K m. 257/1 hükmüne tamamen aykırı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu,

varlığı ileri sürülen alacağın ipotekle teminat altına alındığı bilgisine sahip olmadan mahkemece verilen ihtiyati haciz kararı emsal yasa hükmüne olduğuna kadar emsal kararlara da aykırı olduğunu, talepte bulunan basiretli tacir olup ipotek teminatına yer vermeden ihtiyati haciz talebinde bulunması tamamen kötü niyetli hareket ettiğini gösterdiğini, talepte bulunanın bu kötü niyeti sonucu verilen ihtiyati haciz kararı ile müvekkilin uğramış olduğu zarar sayın mahkemenizce tayin edilen teminat miktarının üzerinde olup gün geçtikçe de arttığını beyan ederek mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "... İİK 257.maddesinin 1.fıkrası gereğince; rehin ile temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyatten haczettirebilir.

İİK 257.maddesinin 2.fıkrasında ise ; borçlunun muayen yerleşim yerinin bulunmaması, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş borçtan dolayı ihtiyati haciz istenebileceği yönünde düzenleme getirilmiştir.

İİK 265.maddesine göre ; "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuru ile yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihinden itibaren yedigün içinde mahkemeye müraacatla itiraz edebilirler. Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir."

Mahkememizce Bornova Tapu Müdürlüğü evrakları ve İzmir 5.İcra Dairesi'nin 2024/5426 Esas sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına delil olarak eklenmiştir.

Her ne kadar ihtiyati hacze itiraz eden vekili sunmuş olduğu 06.06.2024 tarihli itiraz dilekçesinde belirtmiş olduğu sebeplerle mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiş ise de, alacaklı tarafından senetlere dayanılarak ihtiyati haciz istenmiş olup İİK'nın 257/1. maddesi uyarınca vadesi gelmiş senetlerle ilgili olarak alacağın varlığına dair yaklaşık ispat koşulu yerine getirildiğinden ihtiyati haciz şartlarının mevcut olduğu,

ihtiyati hacze itiraz edenin, iddialarının ileride açılabilecek davalarda değerlendirilebileceği, İİK nun 265. maddesinde belirtilen ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında olmadığı," gerekçesiyle, "İhtiyati hacze itiraz eden borçlunun Mahkememizin ihtiyati haciz kararına yapmış olduğu itirazlarının reddine," karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Aleyhinde ihtiyati haciz kararı verilen müvekkilinin işletmekte olduğu eczanesi dolayısı ile talepte bulunan firma ile ticari ilişkisi olduğunu, bu ilişki nedeniyle varlığı ileri sürülen borç miktarı yaklaşan ürünlerin sevk edilmesi gibi nedenlerle kabul edilmemekle birlikte söz konusu ürünlerin alımı sırasında talebe konu senetler düzenlendiğini, taraflar arasında bu konu dışında bir alacak-borç ilişkisi bulunmadığını, alacaklarını senetlere bağlamış olma nedeniyle ürünler konusunda müvekkilinin itirazlarını dikkate almayan talepte bulunan tarafın senetler hakkında işlem başlatma baskısı ile müvekkilinin ...

İli ... İlçesi ... Mah. ... Ada, ... Parsel 23 no' lu bağımsız bölümde kayıtlı mesken niteliğindeki taşınmazı üzerinde 1.derecede 5.000.000.00 TL tutarlı ipotek tesisini 22/04/2024 tarih ve 16088 yevmiye numaralı işlem ile sağladığını, talepte bulunan tarafın ipotek teminatı bilgisine yer vermeden mahkemeden almış olduğu ihtiyati haciz kararı ile İzmir 5. İcra Dairesi' nin 2024 / 5426 E. sayılı dosyasında başlattığı icra takibi ile üzerinde ipotek tesis edidiği,

taşınmaz üzerine aynı zamanda haciz şerhi konulmasını sağladığını, müvekkilinden alacaklı olunduğu iddia edilen vadesi gelmiş senetler toplamı 2.335.706,68TL olmasına rağmen bu rakam neredeyse iki katı kadar bir tutarı ipotekle teminat altına alan talepte bulunan taraf söz konusu ipotek teminatına dilekçesinde hiçbir şekilde yer vermeyerek İ.İ.K m. 257/1 hükmüne tamamen aykırı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunduğunu, talepte bulunan basiretli tacir olup ipotek teminatına yer vermeden ihtiyati haciz talebinde bulunması tamamen kötü niyetli hareket ettiğini,

talepte bulunanın bu kötü niyeti sonucu verilen ihtiyati haciz kararı ile müvekkilinin uğramış olduğu zarar sayın mahkemenizce tayin edilen teminat miktarının üzerinde olup gün geçtikçe de arttığını belirterek istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararına itiraz üzerine "ihtiyati hacze itirazın reddine dair" verilen kararın kaldırılması istemine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar res'en gözetilerek ve yine HMK 357/1.maddesindeki, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf incelemesi sırasında dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz hükmü çerçevesinde yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talep eden vekilinin talep dilekçesindeki ihtiyati haciz istemi nedeni ile 29/05/2024 tarihli karar ile ilgili kararın içeriğinde belirtildiği şekilde teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verildiği anlaşılmıştır.

İİK'nın 265/1 maddesine göre, borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Aleyhine ihtiyati haciz verilen davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararına karşı sunulan 06/06/2024 tarihli dilekçe ile mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması talep edilmiştir. Mahkemece ihtiyati haciz kararına itiraz murafaalı olarak incelenmek suretiyle aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen tarafın itirazının 27/06/2024 tarihli karar ile reddine karar verildiği görülmüştür.

İş bu karar aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ve ihtiyati hacze itirazı reddedilen taraf vekilince istinaf edilmiştir.

2004 sayılı İİK'nın 45.maddesine göre; Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yoliyle takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeğe yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoliyle takip edebilir.

2004 sayılı İİK'nın 167.maddesine göre; Alacağı çek, poliçe veya emre muharrer senete müstenit olan alacaklı, alacak rehinle temin edilmiş olsa bile, bu bölümdeki hususi usullere göre haciz yolu ile veya borçlu iflasa tabi şahıslardan ise iflas yolu ile takipte bulunabilir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 2021/2 Esas, 2023/1 Karar ve 20/01/2023 tarihli kararında özet olarak, "Rehinle teminat altına alınmış ve ayrıca kambiyo senedine de bağlanmış alacağın tahsili amacıyla, borçlu aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla aynı anda ve sıra gözetilmeksizin hem rehnin paraya çevrilmesi yoluyla, hemde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip yapılamayacağı" belirtilmiştir.

Her ne kadar itiraz eden vekilince sunulan itiraz dilekçesinde, alacağın taşınmaz ipoteği ile teminat kapsamına alınmış olmasına rağmen ihtiyati haciz istemine konu senetlerle ilgili ihtiyati haciz talep edildiği istinaf sebebi olarak ileri sürülmüş ise de; dosyanın incelenmesinden, alacaklı tarafça ihtiyati hacze itiraz eden borçlu aleyhine, kambiyo senetlerine dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince verilen istinaf incelemesine konu ihtiyati haciz kararının İzmir 5.İcra Müdürlüğü'nün 2024/5426 E sayılı dosyasıyla icra takibine konu edildiği anlaşılmıştır.

Alacaklı vekili tarafından dosyaya sunulan 12/06/2024 tarihli dilekçede ise ihtiyati haciz isteyen alacaklı tarafça rehnin paraya çevrilmesi yoluyla başlatılmış bir takip bulunmadığı, alacağın tahsili için kambiyo senetlerinin icra takibine konu edildiği bildirilmiştir.

Bu beyanın aksini kanıtlayacak şekilde alacaklı tarafça aynı zamanda gayrimenkul ipoteğinin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinin başlatıldığı borçlu tarafça iddia edilmediği gibi bu yönde bir delilde dosya kapsamı belgeler arasında yer almadığından ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf sebepleri yerinde olmadığı gibi İİK 265. maddesi gereğincede diğer itiraz sebepleri de yerinde değildir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına göre İİK 257 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati haciz koşulları oluştuğundan, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatiyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.