İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/870 K.2024/1421

Müflis şirket temsilcisi tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Mahkemece yapılan açık yargılama sonucunda "... İSTEK: Aliağa İcra İflas Müdürlüğü 17/10/2023 tarihli yazısı ile, iflas tasfiyesinin sona erdiğini bildirerek iflasın kapatılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Müflis şirket temsilcisi ... duruşmada; aracın ortada bulunmadığını, emniyete başvurduğunu ve sonuç alamadığını, icra takibinin devam ettiğini bildirmiştir.

MAHKEMECE

"..., Dava, İİK'nun 254.maddesi hükmüne göre açılmış iflasın kapatılması istemine ilişkindir.

Çözülmesi gereken sorun, iflas işlemlerin usule ve kanuna uygun yürütülerek tamamlanıp tamamlanmadığı noktasındadır.

Mahkememizce 29/11/2023 tarih 2023/673 E.-784 K.ile "İİK'nun 254.madde hükmü uyarınca, iflasın idaresinde hata ve eksik bulunduğundan durumun Aliağa İcra Hukuk Mahkemesine bildirilmesine..." karar verildiği,

Aliağa İcra Hukuk Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen yazı ile eksikliklerin ve tasfiyenin tamamlandığının belirtildiği ancak hukuki nedeninin açıklanmadığı, bunun üzerine mahkememizce tesis edilen 11/03/2024 tarihli 4 nolu ara kararı çerçevesinde yazılan ayrıntılı müzekkereye rağmen 04/04/2024 tarihli 2024/148 muhabere sayılı cevabi yazısında müflis şirkete ait aracın tasfiye edilmeksizin tasfiyenin nasıl tamamlandığının hukuki nedeninin açıklanmadığı ve soyut şekilde eksiklik bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Müflis şirkete ait ... plakalı aracın halen müflisin aktifinde gözüktüğü, rehin alacaklısı ...

Bankası A.Ş.nin İzmir 8.İcra Müdürlüğünün 2018/6413 E.sayılı icra takibine konu ettiği alacak miktarının 156.769,65 TL olduğu, araç kaydı üzerinde 46 adet rehin, haciz, yakalama vs.şerhlerin bulunduğu, tasfiye sırasında rehinli aracın varlığından haberdar bulunan iflas idaresinin mutlak surette aracın tasfiyesini gerçekleştirmesinin görev, sorumluluk ve yetkisi kapsamında kaldığı, olayda İİK'nun 255/1 madde hükmünün uygulanmasının mümkün olmadığı,

rehinli aracın satışının gerçekleştirilmesi ve satış bedelinin hak sahiplerine paylaştırılması yapılmaksızın tasfiyenin sonuçlandırılamayacağı, ayrıca aracın tasfiyesi gerçekleştirilmemesi halinde işletilmesi nedeniyle ortaya çıkacak hukuki ve cezai sorumlulukların belirlenmesinde ağır sorunların doğacağı, Aliağa C.Başsavcılığının 2020/560 soruşturma no 2020/648 K.sayılı koğuşturmaya yer olmadığına dair kararın iflasın sonuçlandırılması açısından yeterli bir belge olmadığı, bu durumda iflas tasfiyesinin usule ve kanuna uygun yürütülmediği,

konu ile ilgili Aliağa İcra Hukuk Mahkemesi tarafından bildirilen eksikliklerin giderildiği yönündeki cevabi yazının soyut nitelikte olduğu ve sorunun çözümüne katkısının bulunmadığı anlaşıldığından iflasın kapatılması talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. " gerekçesi ile, " İflasın kapatılması talebinin REDDİNE,"şeklinde karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı müflis şirket temsilcisi tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Müflis şirket temsilcisi ... istinaf dilekçesinde özetle. Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, tasfiyesi konu edilen aracın kayıp olduğundan tasfiye işleminin gerçekleştirilemediğini, aracın tasfiye edilmemiş olması sebep gösterilerek iflasın kapatılması taleplerinin reddedildiğini, kayıp aracın bulunmasının söz konusu olmadığını,

böyle bir imkânsızlık durumuna rağmen iflasın kapatılması taleplerinin sürümcemede bırakılması ve reddedilmesi kavramlar arası çelişki doğurmakla beraber adil yargılamaya olan güvenin zedelenmesine ve maddi manevi zarara sebep olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda iflasın kapatılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 254. maddesi gereğince iflasın kapatılması istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İflasın kapanması müessesesini düzenleyen İİK'nın “nihai rapor ve kapanma kararı” başlıklı 254. maddesi;

“Paralar dağıtıldıktan sonra idare, iflasa hükmeden mahkemeye son bir rapor verir. Mahkeme iflasın idaresinde hata ve noksan görürse icra mahkemesine bundan haber verir. Mahkeme, tasfiyenin bittiğini anladıktan sonra kapanma kararı verir.” hükmünü içermektedir.

İflas idaresinin vereceği son raporda, iflas tasfiyesinin yapılış şekli hakkında bilgi verilmelidir. Bu bağlamda masaya ait mal ve hakların satılmış olduğu, masa ile ilgili davaların sonuçlandığı, masadaki paraların alacaklılara dağıtıldığı, alacağını tamamen almamış olan iflas alacaklılarına ne miktar için aciz belgesi verildiği, ve varsa İİK'nın 250. maddesi gereği bankaya depo edilen paraların miktar ve yeri hakkında bilgi verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca son rapora, iflas tasfiyesine ilişkin bütün dosya ve belgelerin ve alcaklılara ödenen iflas payları için onlardan alınan makbuzların eklenmesi gerekir. İlk Derece Mahkemesi, müflis ve alacaklıları çağırıp dinledikten ve son rapor ve eklerini inceledikten sonra iflasın tasfiyesinde hata ve noksan görürse İİK'nın 254/2. maddesi gereği durumu icra mahkemesine bildirir.

Bunun üzerine icra mahkemesi bu hata ve noksanların giderilmesi için gerekli tedbirleri almasını iflas idaresinden ister. İlk Derece Mahkemesi ise, hata ve noksanların giderildiği hakkındaki icra mahkemesi yazısına kadar iflasın kapanması kararını erteler. İcra Mahkemesi, hata ve eksiklikleri iflas idaresine tamamlattırdıktan sonra durumu Ticaret Mahkemesine bildirir ve Ticaret Mahkemesi de hata ve eksikliklerin giderildiğini görünce, iflasın kapanmasına karar verir.

İlk Derece Mahkemesi son rapor üzerine yapacağı inceleme sonucunda iflas tasfiyesinin kanun hükümlerine uygun yapılıp bitirildiğini tespit ederse İİK'nın 254/3. maddesi gereği iflasın kapanmasına karar verir. (Bkz. İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Prof. Dr. Kuru, B., 2. Baskı, Ankara-2013, sy. 1374-1375 )

Somut olayda, iflasın kapatılmasındaki yargılama usulünün ve işlemlerinin basit yargılamaya tabi olduğu, alacaklılara tebligatın çıkartılarak diyeceklerinin sorulup sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken sadece müflis temsilcisine ve iflas idaresine tebligat çıkarılmak suretiyle eksik incelemeye dayanılarak karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Kabul ve uygulamaya göre de; iflasın kapanmasına ilişkin diğer usuli işlemlerin tamamlandığının anlaşılması halinde, 2018 yılından beri üzerinde yakalama şerhi bulunan rehinli bir adet 2011 model araç yönünden iflas dosyasının açık bırakılmasının hak kaybına ve masrafa sebebiyet vereceği, bu aracın ileride yakalanması halinde İİK'nın 255. maddesinin uygulanmasının mümkün bulunduğu, dolayısıyla iflasın kapanmasına engel teşkil etmeyeceğinin gözetilmesi gerekmektedir. "..

İflas masasına ait hiç bir mal bulunmaması halinde, iflas dairesi, İİK’nın 217. maddesi uyarınca, iflas tasfiyesinin tatiline karar verir ve bunu ilan eder. Bu ilanda, alacaklılar tarafından otuz gün içinde iflasa ilişkin işlemlerin yürütülmesinin devamı istenmediği ve gideri peşin verilmediği takdirde, iflasın kapatılacağı ihtar edilir.

Somut olayda, iflas dairesince, müflis şirketin iki adet aracı dışına hiç bir malvarlığı bulunmadığının, bu iki adet aracın satış bedelinin de ancak rehin alacaklısı bankanın alacağını karşılamaya yeteceğinin tespit edilmesi üzerine, iflas tasfiyesinin tatiline karar verilerek gerekli ilan yapılmış olup, mahkemece iflasın kapanmasına karar verilmesi doğru olmuştur.." (Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 23/03/2023 tarih, 2022/3713 esas, 2023/1206 karar sayılı emsal ilamı.

Benzer uyuşmazlığa ilişkin Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 2021/6208 esas 2023/284 karar sayılı kararı da aynı yöndedir. ) O halde iflasın kapanması şartlarının bulunup bulunmadığı ve rehinli aracın değerinin rehni karşılayıp karşılamadığı, aracın yakalanıp satılması halinde masaya para girip girmeyeceği bilirkişi incelemesi ile belirlenip sonucuna göre karar verilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Sonuç olarak yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek derecede önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması nedeniyle HMK'nın 355, 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esasa ilişkin istinaf sebepleri incelenmeksizin kaldırılmasına ve dava dosyasının kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.