İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2020/1965 K.2022/2045

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2019 tarihli 2019/235 Esas ve 2019/879 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 12.02.2016 tarihinde dava dışı sigortalı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile liman içerisinde iken 10 numaralı rıhtım karşısında aracının ön kısımlarıyla, karşı yönden gelip sola dönmek isteyen davalı ... sevk ve idaresindeki diğer davalı ...

Liman İşletmesine ait 3466 şase numaralı ziraat traktörle çarpışması neticesinde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, hasara uğrayan ... plaka sayılı aracın dava dışı ...

A.Ş. adına kayıtlı olduğunu, müvekkili şirketin Kasko + Filo Plus Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalısı olduğunu, hasar dosyasının açıldığını, ... plakalı aracın pert olduğunu ve zarar gören dava dışı sigortalıya 17.665,00-TL ödeme yapıldığını, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücü ...'un %75 oranında asli kusurlu olduğunu, meydana gelen zarardan kusuru oranında sorumlu olduğunu, bu sebeple 13.249,00-TL'lik hasar bedelinin ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsili için işbu davanın ikame edildiğini, sigortacının rücu hakkının,

zarar sigortalarında geçerli olan halefiyet ilkesinden kaynaklandığını, dava dışı sigortalının davalılar aleyhine ikame edeceği davada görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olacağından işbu davada da görevli mahkemelerin asliye hukuk mahkemeleri olduğunu, davalılardan ...

Liman İşletmesi araç işleten kişi olduğundan zarardan sorumlu olduğunu belirterek, ödenen 17.665,00-TL'nin kusur oranına göre 13.249,00-TL'lik kısmının ödeme tarihi olan 15.04.2016 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ...

Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; kazada müvekkili idarenin ve personelinin kusurunun bulunmadığını, liman sahasının kamuya açık bir alan olmayıp özel izinle girilen bir yer olduğunu, bu nedenle gerek trafik düzeni gerekse can ve mal güvenliği açısından uyulması gereken kurallar bulunduğunu, uyarı levhalarının limanın giriş kapılarında asılı olduğunu, liman sahasındaki araç sürücülerinin araç kullanırken ve manevra yaparken bu kurallara uymalarının zorunlu olduğunu, kazanın ... plakalı araç sürücüsünün kusurundan kaynaklandığını,

araç sürücüsünün "Liman Sahasına Giriş Yapan Araç Sürücülerinin Uyması Gereken Kurallar"a riayet etmediğini, bu kurallara göre madde 2: Limanda 20 km.den fazla sürat yapmanın yasak olduğunu, madde 5: Limanda seyreden araçların her an fren yapabilecek şekilde seyretmek zorunda olduğunu (iş makinesi çıkabilir), madde 9: Araç sürücülerinin limanda çalışan vinç ve forkliftler ile diğer liman vasıtalarının hareketlerine ve çalışma alanlarına dikkat etmek zorunda olduğunu (iş makinesi istif arasından çıkabilir, ani duruş ve geri manevra yapabilir), madde 12: Liman iş makinelerinin liman sahasında seyir ve hareket etme önceliği olduğunu,

madde 13: Liman sahasına girişine izin verilen özel binek araçlarının sürücülerinin liman sahasında gösterilen park alanlarına araçlarını park etmek zorunda olduğunu, özel binek araçları ile iş makinelerinin çalışma alanlarına girilmesinin tehlikeli ve yasak olduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün liman sahasında hızlı, dikkatsiz ve kontrolsüz şekilde seyrederek limana ait traktöre çarptığını ve traktörü devirdiğini, bir otomobilin traktörü devirebilmesinin güçlüğü göz önüne alındığında, aracın ne denli hızlı seyrettiğinin izahtan vareste olduğunu, liman sahasının karayolu değil, bir çalışma alanı olduğunu,

araçların liman sahasında normal bir karayolundaymış gibi hareket edemeyeceklerini, limana özgü kurallara uygun hareket etmek zorunda olduklarını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmesinin mesnetsiz olduğunu, faiz talebinin ancak dava tarihinden itibaren söz konusu olabileceğini, yine davayı ve kusuru kabul anlamına gelmemek kaydıyla, mahkemece müvekkili idare aleyhine hüküm tesis edildiği takdirde, kazadan dolayı traktörde meydana gelen 1.209,26-TL hasar bedelinin 06.04.2016 tarihinden itibaren işlemiş yasal faiziyle birlikte borçtan mahsubunu talep ettiklerini, davanın reddine,

mahkeme aksi kanaatte ise, 1.209,26-TL hasar bedelinin 06.04.2016 tarihinden itibaren işlemiş faiziyle birlikte borçtan mahsubuna karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın ileri sürdüğü iddiaların haksız ve dayanaksız olduğunu, dava konusu kazanın, Alsancak Liman İşletmesinin içinde meydana geldiğini, liman işletmesi içinde trafiğe açık yol olmadığından Karayoları Trafik Kanunu’nun burada uygulama alanı bulamayacağını ve bu kanuna göre hazırlanan dava konusu kaza tutanaklarının geçersiz olduğunu, kazanın, dava dışı sigortalının iş makinasına düzenlemeye aykırı şekilde yaklaşması ve hızını ayarlamaması sebebiyle meydana geldiğini, bahsedilen özel araç giriş-çıkışına ilişkin taahhütnamede;

"...araç sürücüleri limanda çalışan vinç ve forkliftler ile diğer liman vasıtalarının hareketlerine ve çalışma alanlarına dikkat etmek zorundadır. (İş makinesi istif arasından çıkabilir, ani duruş ve geri manevra yapabilir )...

Limanda çalışan vinç ve forkliftler ile diğer liman vasıtalarına özel araç ve yayaların azami 8 m’den fazla yaklaşmaları tehlikeli yasaktır...." denildiğini, kaza sonucu ödenen bedele ilişkin davacı sigorta şirketine herhangi dava veya takip hakkı intikal etmediğini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, ".....Toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre.

12/02/2016 tarihinde ... liman sahasında yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, 2918 sayılı KTK Trafik Kanunun 2/a maddesi gereğince, karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerlerde bu kanun hükümlerinin uygulanacağı hükmünün getirildiği, ... liman sahasının genel trafiğe ve kullanıma açık yerlerden kabul edildiği,

buna göre KTK gereğince liman işletmesine ait 3466 şase numaralı ziraat traktörünü kullanmakta olan ...'un sola dönüş esnasında dikkatsiz ve kontrolsüz olarak trafiği tehlikeye sokacak şekilde davranışıyla kazanın oluşumunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 46/2-c maddesini ihlal ettiğinden %75 oranında asli kusurlu olduğu, ... plakalı aracı kullanmakta olan sürücü ...'nın da liman sahasında hız sınırı 20 km/h olmasına rağmen hızlı, dikkatsiz ve kontrolsüz şekilde seyrettiğinden tali kusurlu olduğu,

dava konusu kaza sonrasında ... plakalı .... marka 2014 model taşıt ile 3466 şase numaralı ... marka 1981 model zirai traktörde meydana gelen hasarın KTK hükümlerine göre tespit edilen kusur oranlarına göre hesaplama yapıldığında; ... plakalı taşıtın hasar zararının 17.665,00 TL (KDV hariç) olduğu,

davalı ...' nin mahsup talebi gereğince yapılan incelemede 3466 şase numaralı ... marka 1981 model zirai traktörde hasar zararının 1.024,80 TL olduğu anlaşılmakla, Davacı tarafından davalılar aleyhine açılan rücuen tazminat davasının KABULÜ İLE, 13.249,00 TL tazminatın ödeme tarihi 15/04/2016'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, Davalı ...

GENEL MÜDÜRLÜĞÜ'nün mahsup talebinin KABULÜ ile, 256,20 TL zararın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alacaktan mahsubuna..." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İTİRAZLARI

Davalı ...

Müdürlüğü vekili tarafından, ".....Mahkeme kararının dosya kapsamına, kazanın oluş şekline ve hakkaniyete aykırı olduğunu, yetersiz bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm tesis edildiğini, öncelikle liman sahasının genel kullanıma açık bir alan olmadığını, özel izinle girilen bir yer olduğunu, liman sahası karayolu değil, bir çalışma sahası olduğundan, gerek trafik düzeni gerekse can ve mal güvenliği açısından uyulması gereken birtakım kuralları bulunduğunu, bu kuralların yazılı olduğu uyarı levhalarının da limanın giriş kapılarında asılı olduğunu,

liman sahasındaki araç sürücülerinin araç kullanırken ve manevra yaparken belirlenen kurallara uymalarının zorunlu olduğunu, kazanın tamamen ... plakalı araç sürücüsünün kusurundan kaynaklandığını, 'Liman Sahasına Giriş Yapan Araç Sürücülerinin Uyması Gereken Kurallar'a riayet etmediğini, bu düzenlemelere göre;

madde 2: Limanda 20 km.den fazla sürat yapmanın yasak olduğunu, madde 5: Limanda seyreden araçların her an fren yapabilecek şekilde seyretmek zorunda olduğunu (iş makinesi çıkabilir), madde 9: Araç sürücülerinin limanda çalışan vinç ve forkliftler ile diğer liman vasıtalarının hareketlerine ve çalışma alanlarına dikkat etmek zorunda olduğunu ( iş makinesi istif arasından çıkabilir, ani duruş ve geri manevra yapabilir), madde 12: Liman iş makinelerinin liman sahasında seyir ve hareket etme önceliği olduğunu,

madde 13: Liman sahasına girişine izin verilen özel binek araçlarının sürücülerinin liman sahasında gösterilen park alanlarına araçlarını park etmek zorunda olduğunu, özel binek araçları ile iş makinelerinin çalışma alanlarına girilmesinin tehlikeli ve yasak olduğunu, tutanaktan ve kaza sonrası resimlerden de anlaşılacağı üzere, ... plakalı araç sürücüsünün hızlı, dikkatsiz ve kontrolsüz şekilde seyrederek ve üstelik hız kesme tümseği de olmasına rağmen depo sahasına dönüş yapmakta olan traktöre sağ arka tekerinden çarptığını ve traktörü devirdiğini, bir otomobilin traktörü devirebilmesinin ne kadar zor olduğu göz önüne alındığında,

aracın ne denli hızlı seyrettiğinin izahtan vareste olduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün son derece hızlı bir şekilde seyrederek çok kısa sürede aradaki yaklaşık 50 m.'lik mesafeyi katettiğini ve ne hız kesme tümseğini ne de dönüş yapmakta olan traktörü önemsemediğini, yavaşlamadığını, traktöre göz göre göre sağ arkadan çarptığını, kazada araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu son derece açık olduğu halde kendisine % 25 kusur izafe edilerek hüküm tesisinin hukuka ve hakkaniyete tamamen aykırı olduğunu, davacının dilekçesinde, kazadaki kusurun %75'inin davalıda olduğunu ve 13.249-TL zararı bulunduğunu iddia ettiğini, ne tesadüftür ki,

bilirkişinin de kusur oranlarını ve hasar miktarını birebir aynı bulduğunu, esasen, ne kusur bakımından ne de hasar miktarı bakımından yeterli inceleme yapılmadığını, ekspertiz raporundaki tespitlerle ve iddia edilen kusur oranlarıyla yetinildiğini, başka bir bilirkişiyle yeniden inceleme yapılması talep edilmişse de bu taleplerinin reddedildiğini...." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ... liman sahası içinde meydana gelen trafik kazasında sigortalıya ödenen araç maddi hasar bedelinin rücuen tazmini istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere KTK’nun 3’ncü maddesinde; karayolu, trafik için kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlar olarak tanımlanmıştır.

Ancak, anılan Yasa’nın 2’nci maddesinde de bu kanunun karayolunda uygulanacağı hükme bağlandıktan sonra, aksine hüküm bulunmadığı hallerde, karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerlerin, erişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların,

karayolu araçlarına ayrılan kısımlarında da bu kanun hükümlerinin uygulanacağı hükme bağlanmıştır.Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davaya konu kazanın meydana geldiği yerin, liman sahası olup kendine özgü birtakım kuralları da bulunmakla birlikte, karayolu ile bağlantısı bulunan yerlerden olmakla KTK 2/1. maddesi uyarınca KTK hükümlerine tabi olduğu (Bu yönde bknz.

Yargıtay HGK 2010/4-178 E.- 2010/206 K., Yargıtay (kapatılan) 17. HD 2014/25063 E.- 2017/6130 K) açıktır.

Mahkemece hükme esas alınan kusur ve hasar kök ve ek raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, kusur tespitinin kaza tespit tutanağı ile de uyumlu olup, kusura ve hasar miktarına yönelik saptamaların gerekçeli olduğu, hasar tutarı bakımından KDV tutarı dahil edilmeksizin hesaplanan ve hüküm altına alınan tazminat miktarının davacı taraf istinafı da bulunmadığından bu haliyle davalı taraf lehine bulunduğu da anlaşılmakla, davalı ... vekilinin tüm istinaf itirazlarının esastan reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalı ... Müdürlüğü vekilinin istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.