İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1636 K.2024/807

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/11/2021 tarih ve 2020/452 Esas - 2021/881 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile dava dışı ... San ve Dış Tic Ltd Şti arasında imzalanan kredi sözleşmesini davalı ... Tic Ltd Şti'nin de müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, dava tarihi itibariyle iki adet teminat mektubu bedeli olmak üzere 1.597.553,00-TL gayri nakit ve teminat mektubu komisyon tutarları olmak üzere 82.664,99-TL alacaklarının bulunduğunu, bu alacaktan davalı şirketin de müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olduğunu, dava dışı ...

San ve Dış Tic Ltd Şti ve davalı şirkete kullandırılan kredilerin teminatını teşkil etmek üzere müvekkili banka lehine 4.000.000-TL bedelli ipotek tesis edildiğini, bu ipoteğin belirtilen şirketlerin kefaleten borçlarını da kapsadığını, söz konusu ipoteğin dava dışı ...'ın maliki bulunduğu ... ili, ... ilçesi, ...

Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmaza birinci dereceden 4.000.000-TL bedelle tesis edildiğini, davalı şirketin İzmir 3 ATM'nin 2019/236 esas sayılı dosyasından konkordato talebinde bulunduğunu, konkordato projesinin tasdikine karar verildiğini, müvekkili bankanın alacak iddiası ile ilgili olarak;

"yasal bildirim süresinde başvurmadığı gibi daha sonra alacaklılar toplantısına başvuruda ve bugüne kadar alacağı ile ilgili belge sunmadığından alacakları ile ilgili İİK 308/b maddesinin uygulanmasına yer olmadığına" karar verildiğini, ancak konkordatoyu tasdik eden mahkemenin alacaklarına ilişkin tespitte bulunmamasının yasaya aykırı olduğunu, böylelikle çekişmeli hale gelen alacaklarla ilgili olarak bu davayı açtıklarını ileri sürerek,

İİK 308/b maddesinin verdiği hak kapsamında İzmir 3 ATM'nin 2019/236 esas sayılı konkordato davası kapsamında çekişmeli hale gelen müvekkili bankanın faiz ve feriler hariç olmak üzere 82.664,99-TL nakit, 1.597.553,00-TL gayri nakit olmak üzere toplam 1.680.217,9-TL nakdi ve gayri nakdi alacaklarının tespiti ile konkordato kapsamında kayıt ve kabulüne, alacağın nakit kısmının borçlu davalıdan tahsiline gayri nakit kısmının ise müvekkili banka nezdinde faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebine konu ettiği alacağın dava dışı ... San ve Dış Tic Ltd Şti lehine ...

Vergi Dairesine sunulmak üzere düzenlenen 08/12/2017 tarihli 628.579,00-TL bedelli ve 08/12/2017 tarihli 968.974,00-TL bedelli iki adet toplam 1.597.553,00-TL'lik kesin ve süresiz teminat mektuplarına ilişkin alacakları olduğunu, söz konusu teminat mektuplarının vergi dairesine teslim edildiğini vergi dairesinin kasasında bulunduğunu, söz konusu teminat mektubu alacağının gerçek bir alacak olmadığını nakde çevrilmemiş olduğunu bu nedenle borcun doğmadığını,

alacağın gerçek bir alacak olabilmesi için teminat mektubunun vergi dairesi tarafından nakde çevrilmesi davacı bankanın ise bu teminat mektubu karşılığında bedelini ödemesi gerektiğini böyle bir durumun söz konusu olmadığını, bu nedenle talebin iyi niyetten uzak olduğunu kaldı ki alacağın ...'a ait taşınmazın üzerine konulan birinci derecede 4.000.000-TL bedelli ipotek ile teminat altında olduğunu, ipotek bedelinin teminat mektubu ve komisyon bedelini fazlaca karşıladığını, davacının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatmadığını, konkordato dosyasına alacak kaydı yaptırmadığını,

konkordato süreci tamamlandıktan sonra ve proje tasdik edildikten sonra kötü niyetli olarak alacağın tahsili girişiminde bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "... davacı banka ile ... San ve Dış Tic Ltd Şti arasında imzalanan genel kredi sözleşmesi ve teminat mektubu... sözleşmesi kapsamında asıl borçlunun kullanacağı nakdi ve gayri nakdi kredilere ilişkin davalı ... Tic Ltd Şti'nin 10/07/2017 tarihli kefalet sözleşmesini imzaladığı, böylelikle asıl borçlunun davacı bankadan kullanacağı nakdi ve gayrinakdi kredilere 2.600.000-TL limitle müteselsil kefil olduğu, bankanın gerek asıl borçlu ...

San ve Dış Tic Ltd Şti ve gerekse müteselsil kefil ... Tic Ltd Şti yönünden hesabı kat etmeden İİK 68/b maddesi kapsamında ihtarname göndermeden ... Ltd Şti'nin konkordato talebine ilişkin İzmir 3 ATM'nin 2019/236 esas sayılı davasında ...

San ve Dış Tic Ltd Şti lehine verilen toplam 1.597.553,00-TL nakde çevrilmemiş teminat mektubu bedelinin ve bunun komisyonunun konkordato kapsamında nizalı alacak sayılmasını talep ettiği bu talebinin kabul edilmemesi üzerine iş bu davayı açtığı anlaşılmıştır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki İİK 308/b maddesinde ortaya konulan çekişmeli alacaklar hakkındaki dava normal bir eda ve alacak davası olup İİK 308/b-1 maddesi kapsamında bir ay içinde açılması halinde İİK 308/b-2 maddesi kapsamında alacaklarına isabet eden payın banka hesabına yatırılmasını isteme olanağı sağlamaktadır. Dolayısıyla bu davada da bir alacak davasında olması gereken dava şartlarının aranılması gerekmektedir.

Davacı ve davalı tarafça ... San ve Dış Tic Ltd Şti ve ... Ltd Şti'nin kefalet dahi borçlarının teminatında ipotek bulunduğu bildirilmiş olmakla İİK 45/1 maddesi kapsamında konu değerlendirildiğinde İİK 45/1 maddesinin takip hukuku çerçevesinde düşünülmesi gerektiği, alacağı rehinle teminat altına alınmış alacaklının rehinin paraya çevrilmesi yoluna başvurmadan diğer takip yollarına başvuramayacağı, ancak alacağı rehinle teminat altına alınmış alacaklının rehin kapsamındaki borcun belirlenmesi amacıyla alacak davasını açmasına engel bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacının gerek asıl borçlu ... San ve Dış Tic Ltd Şti ve gerekse kefil ... Ltd Şti yönünden alacağının dayanağı olan cari hesabı İİK 68/b maddesine göre gönderilecek ihtarname ile kat etmediği anlaşılmıştır. Davacının cari hesabı kat etmediğinden borçluların temerrüte düşmediği alacağın muaccel ve istenebilir hale gelmediği, dolayısıyla davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı..." gerekçesiyle Davanın hukuki yarar yokluğu nedeni ile HMK 114/1-h ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili bankanın gayri nakit alacaklarının depo edilmesini ve nakde dönüşmesi halinde muhataba, bankaca ödenen tutarın nakde dönüştüğü tarihten tahsiline kadar, temerrüt faizini, faizin %5 gider vergisini talep etme hakkının mevcut olduğunu, bu davadaki taleplerinin yasaya, genel kredi ve kefalet sözleşmesi hükümlerine tamamen uygun olduğunu, aksi yöndeki yerel mahkeme kararının yasal dayanağının mevcut olmadığını,

banka alacaklarının konkordato alacak kaydı yapılabilmesi için kredi hesaplarının banka nezdinde kat edilerek borçlulara/kefillere hesabın kat ihtarının keşide edilmesi şartının kesinlikte mevcut olmadığını, yargılama aşamasında müvekkili bankanın alacaklarının bilirkişi raporu ile tespit yapıldığı halde, yerel mahkemece rapora aykırı karar verildiğini, müvekkilinin bankanın alacağının, 82.664,99 TL nakit, 1.597.553,00 TL gayrinakit olmak üzere toplam 1.680.217,99 TL olarak talebe konu edilmiş ve bilirkişi tarafından bu taleplerdeki haklılıklarının doğrulandığını, yerel mahkeme kararında ise nakit alacaklarından hiç bahsedilmediğini,

bu alacaklar hakkında gerekçe ve karar oluşturulmadığını, kararın bu yönüyle eksik olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çekişmeli alacağın konkordato kapsamında kayıt ve kabulü istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı bankanın TBK'nın 586/1. maddesinde öngörülen kefile müracaat edebilme için borçlunun ifada gecikmesi, ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde bulunma durumlarının gerçekleştiğine yönelik olarak dosya içeriğinde bir bilgi veya belge bulunmadığının anlaşılması karşısında davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.