İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/656 K.2021/960

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1175 Esas - 2021/39 Karar sayılı kararının dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesi süresi içinde usulünce verilmiş olmakla; dosyadaki dilekçe, lahiyalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler incelendi.

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... Mah. ... Cad.

No: 2 .../... adresinde bulunan arşivini su bastığını, bu durumun şirket çalışanları tarafından 20.09.2016 tarihinde arşive evrak bırakılmak için gidildiğinde tespit edildiğini, müvekkili şirket arşivinde işçilere ait personel sicil dosyaları, yazışmalar, bordrolar ve puantajlar v.b resmi evraklar saklanmakta olup su basması nedeniyle zarar gördüğünü, ıslandıklarını, İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2016/136 D.İş sayılı dosyasında bilirkişi vasıtası ile yapılan incelemede 2005 yılına ait evraklar ile denetimden geldiği belirtilen 2015 yılına müşteri folyoları (resmi müşteri listeleri), tedarikçiler tarafından kesilen faturalar, adisyonlar,

kasa tahsil ve tediye makbuzları, gider pusulaları ve müstahsil makbuzlarının tamamen ıslanmak, pislenmek, kısmen çamurlanmak suretiyle zarar gördüğünü, bu halleriyle saklanamayacak ve istifade edilmez vaziyette olduklarının tespit edildiğini, açıklanan nedenlerle dava dilekçesinin açıklamalar kısmının 3. maddesinde liste olarak belirtilmiş olan ve İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2016/136 D.İş sayılı bilirkişi raporunda ayrıntıları ile listelenmiş olan belgeler hakkında taraflarına T.T.K.

82. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; "...6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.

Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamınına göre, davacı ... Turizm ve Otelcilik Tic.A.Ş.’nin ... Mah. ... Cad.No:2 .../... adresinde mevcut bulunan arşivin girişinin yaklaşık 1 metre dışından geçen logarın tıkanması ile arşivin giriş kısmına doğru sızma yapması ve arşivde su birikmesine neden olması sonucu, arşivde muhafaza edilen bazı evrakın ıslanmak, çamurlanmak suretiyle kullanılamaz, istifade edilemez halde olduğunun 20.09.2016 tarihinde tespit edilmesi üzerine 15 günlük yasal süre içinde İzmir 7. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2016/136 D.İş sayılı bilirkişi raporunda ayrıntıları ile listelenmiş olan belgeler hakkında T.T.K. 82.maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemiyle iş bu davanın açıldığı,

... Sosyal Güvenlik Merkezi’nde işlem gören 17990010101535210352511 sicil numaralı davacı şirketin muaccel hale gelmiş prim borcu olmadığı, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün cevabi yazısında davacı şirketin vadesi geçmiş borcu bulunmadığının, Balçova Belediyesinin 22/02/2017 tarihli cevap yazısında ... Otel Çevresinde belirtilen tarihlerde sel veya su baskınına ilişkin herhangi bir resmi başvuru ve ihbar olmadığının belitildiği,

Davacı şirketin 2015 yılı Yevmiye ve Kebir Defterlerinin 0.01.2015 tarihinden itibaren kağıt ortamında değil elektronik ortamda tutulduğu; ilgili sirküler ve tebliğlere istinaden.

2015 yılına ait Yevmiye ve Kebir Defterlerinin ve Beratlarının yasal süresi içerisinde oluşturulduğu ve ilgili beratların elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığı’na yasal süresi içerisinde gönderildiği, davacının zayi belgesi verilmesini istediği ve mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi ... tarafından düzenlenen 26/07/2019 tarihli raporda, tablo 1 'de gösterilen satış faturalarından tablo 2, tablo 3 ve tablo 4.de listelenen faturaların dışındaki, satış faturalarının davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, sözkonusu belgelerin 6102 sayılı TTK'nun 82. Maddesi gereğince saklanması zorunlu olan ve mali değeri bulunan belgeler olduğu,

tablo 2, tablo 3 ve tablo 4.de listelenen faturaların ise davacı defterlerinde kayıtlı olmadığından davacı defterlerinde kayıtlı olmayan tablo 2, tablo 3 ve tablo 4.de listelenen faturalar yönünden zayi belgesi verilmesinin yasal koşulları oluşmadığı...." gerekçesiyle davanın KISMEN KABULÜ ile, davacının zayi belgesi verilmesini istediği ve hükme esas alınan bilirkişi ... tarafından düzenlenen 26/07/2019 tarihli raporda, tablo 1 'de gösterilen satış faturalarından tablo 2, tablo 3 ve tablo 4.de listelenen faturalar dışındaki, satış faturalarının zayi olduğunun tespiti ile bu belgeler yönünden zayi belgesi verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararda bahsi geçen faturaların satış faturası olup, dönem içinde muhtelif tarihlerde şirket kayıtlarına ya da şirket defterlerine hasılat olarak işlendiğini, müvekkil şirket tarafından şirket muhasebe kayıtlarına hasılat yazılırken fatura numarası değil alacaklı olduğumuz şirket/kurum/kuruluş ya da şahıs işletmesinin ticari ünvanı ya da isminin yazıldığını, bu nedenle bilirkişi incelemesi yapılırken satış faturaları karşılığının hasılat kayıtlarından teminin de mümkün olduğunu,

şirketin zayi istenilen dönem hesaplarının defterdarlık uzmanları ve Yeminli Mali Müşaviri tarafından incelendiğini ve tam tasdik raporu düzenlendiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı tespit ve değerlendirmelerle dolu olduğunu belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde düzenlenen zayi belgesi verilmesi davasıdır. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle hükme esas alınan bilirkişi raporunun oluşa, somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, taraf ve yargı denetimine uygun olmasına göre; kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, davacı şirketin defterlerinde kaydı bulunmayan faturalar yönünden davacının yargılama boyunca yaptığı itirazlarında bu faturaların hangi tarih ve yevmiye no ile kaydının yapıldığını ispatlayamadığı,

davacı itirazlarının alınan ek raporlar ile de karşılandığı anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.