İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/909 K.2021/743

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 14/07/2021 tarih, 2021/464 esas ve 2021/463 karar sayılı dosyası dairemize gönderilmiş olmakla, yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili Yetkili .... Ltd Şti' ne ait ve keşideci olarak bulunduğu ; .... Bankası, İzmir Şubesi'ne ait, Banko Çek (standart) türünde, .... Talep Numaralı, .... Karne Numaralı, .... Çek Yaprak Şube Kodlu, İzmir Şubesi Çek Yaprak Şubesi olan, ....

Çek Hesap Numaralı ; ...., ...., ...., ...., ...., ...., ...., .... çek numaralı 8 adet doldurulmamış fakat imzalı çekin müvekkili tarafından unutulduğu, kaybedildiği veya çalındığı, müvekkili şirketçe yapılan tüm araştırmalara rağmen çeklerin bulunamadığı, çeklerin her ne kadar içi doldurulmamış olsa da keşideci müvekkilce imzalanmış olduğundan içi kötü niyetli kişilerce doldurulabileceği ve 3. kişilerce talep edilmesi durumunda çek bedellerinin muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesinin müvekkilinin mağduriyetine neden olacağı, davanın keşideci müvekkil tarafından açıldığını, buna ilişkin olarak.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 6387/8443 sayılı ve 28.10.1999 tarihli kararına göre çek yaprağının boş olması ve üzerinde sadece keşidecinin imzası bulunması halinde bu çek yaprağının iptal davasına konu edilebileceği ve ödemenin yasaklanmasının talep edilebileceği şeklinde olduğunu, ayrıca söz konusu kayıp, çalıntı çekler için Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu beyanla, öncelikle yukarıda bilgileri verilen çekin 3. Kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına,

....Bankası, İzmir Şubesi'ne ait, Banko Çek (standart) tür, .... Talep Numaralı, .... Karne Numaralı, .... Çek Yaprak Şube Kodlu, İzmir Şubesi Çek Yaprak Şubesi olan, .... Çek Hesap Numaralı ; ...., ...., ...., ...., ...., ...., ...., .... çek numaralı 8 adet doldurulmamış fakat imzalı çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; olayda, talep eden şirketin yetkili hamil değil, çek hesap sahibi (iddiaya göre şeklen keşideci) olması nedeniyle -çeklerin hukuki niteliği ve ekonomik fonksiyonu da göz önüne alındığında- iptal davası şartlarının oluşmadığı ve iptal davası açılamayacağı, buna bağlı olarak çeklere ödeme yasağı konulması talebinin de yerinde olmadığından davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme çekin iptalini ancak yetkili hamilin isteyebileceğini, çek hesap sahibi keşideci sıfatını haiz kişinin böyle bir talepte bulunamayacağı gerekçesi ile işbu davamızı reddetse de; keşideci müvekkilinin bu davayı açabileceğini, ayrıca çeklerin muhatap bankaya ibrazı durumunda ödeme müvekkil şirketce yapılacağından müvekkilin işbu davayı açmada hukuki yararının olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME,

DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; zayi olduğu ileri sürülen çeklerin iptali istemine ilişkindir. Davacı tarafça kaybolan ve çalınan çeklerin imzalı olduğunu, çekler hakkında ödeme yasağı kararı verilebileceğini beyan ettiği görülmüştür.

Çekin zayii olması halinde; dava tarihinde yürürlükte bulunan, 6102 sayılı TTK m 818/1(s) maddesi delaletiyle 757 vd. maddeleri uyarınca iradesi dışında çek elinden çıkan hamilin çekin iptali isteminde bulunabilmesinin mümkün olduğu, davacının dava konusu imzalı çeklerde keşideci olduğu, dolayısıyla çek iptali davası açmaya hak sahibi olmadığı, yani hamil sıfatı bulunmadığından, çeklerin iptalini isteyemeyeceği, dolayısıyla mahkemece davanın reddine dair verilenen kararın yerinde olduğu, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına,

kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/7152 esas ve 2014/13853 Karar sayılı ilamı da bu doğrultudadır.)