İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/229 K.2024/916

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/304 Esas-2021/999 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı sürücü ...’ın 12.07.2018 tarihinde, işleteni diğer davalılardan ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan ... plakalı araçla, otelin otoparkında geri gelmek suretiyle şeritle belirtilen bölgeye park etmek isterken o sırada park halinde bulunan müvekkili ...’e ait ... plakalı aracın arka tampon kısmına çarptığını, davalı sigorta şirketinin, kazaya neden olan ... plakalı aracın zorunlu trafik sigortacısı olduğunu, müvekkilinin kazadan bir süre sonra, yerleşik olduğu Almanya ülkesine döndüğünü ve hasarlı aracını, “...” ünvanlı hasar tespit bilirkişine muayene ettirdiğini, yapılan muayene sonucu araçta KDV dahil 1.317,88 EURO tutarında hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini belirterek,

trafik kazası sonucu davacı müvekkilinin aracında meydana gelen (KDV dahil) toplam 1.317,88 EURO tutarındaki hasar bedelinden davalı sigorta şirketi tarafından ödenen tutar düşüldükten sonra kalan 1.129,65 Euro'nun ödeme günündeki TL karşılığının, davalı sigorta şirketi bakımından, hasar başvurusunun tebliğ edildiği tarihe 8 işgünü eklenmesiyle ulaşılacak 23.04.2019 tarihinden başlayarak, diğer davalılar bakımından ise, kaza tarihi olan 12.07.2018'den işletilecek yasal faiziyle birlikte, ayrıca ekspertiz ücreti (KDV dahil) 100,00 Euro’nun da davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın zamanaşımından reddini talep ettiklerini, davacının maddi zararı kanıtlaması gerektiğini, araç sürücülerinin kusurlarının tayin edilmesi gerektiğini, kusur durumunun tespiti için İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur raporu alınmasını, davacının fahiş bir miktar iddia etmiş olup, bu şekilde müvekkili şirket aleyhine zenginleşeceğinin açıkça ortada olduğunu, müvekkili şirketin faizden dava tarihinden itibaren sorumlu olduğunu, ekspertiz ücreti yönünden müvekkiline usulüne uygun bildirimde bulunulmadığı ve yokluklarında tespit gerçekleştirildiği için ekspertiz ücreti talebinin reddini talep ettiklerini beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... San. Tic Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın açıldığı tarihte haksız fiilin gerçekleştiği iddia edilen 12.07.2018 tarihinin üzerinden 2 yıl geçmiş olmakla zamanaşımı süresinin dolduğunu, bu nedenle davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde müvekkilleri ... ve müvekkili şirketin herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkillerinin bir kusuru bulunsaydı dahi talep edilen tutarın trafik sigortası poliçesinin teminatı kapsamında kaldığını, trafik sigortasının amacının üçüncü kişilere verilen zararın karşılanmasını sağlamak olduğunu, bu nedenle davanın müvekkilleri bakımından reddi gerektiğini,

davacının talep ettiği hasar bedelinin çok fahiş olduğunu, ... ünvanlı bilirkişiden alındığı söylenen ekspertiz raporunun hem çok fahiş hem de Euro üzerinden hesaplandığını, davacının yurt dışında yaptırmış olduğu ekspertiz değerlendirmesinin hukuk mevzuatı bakımından bir geçerliliğinin bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, "...Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davalının sigortalısı olan aracın sürücüsünün 2918 sayılı Yasanın 84/l. maddesini ihlal etmek suretiyle park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park etmiş araçlara çarpmak kuralını ihlal ettiği, bu kusurlu ve hukuka aykırı fiili ile davacının aracında bir zarar meydana geldiği,

meydana gelen zarar ile davalının fiili arasında uygun illiyet bağının bulunduğu anlaşılmakla, itibar edilen Adli Tıp raporu doğrultusunda, DAVANIN KABULÜNE, hasar bedeli olan 1129,65 EURO'nun dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası döviz kurundaki karşılığının fiili ödeme tarihi itibariyle davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 100 EURO eksper ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

DAVALILAR ... VE ... SAN. TİC LTD.

ŞTİ VEKİLİ TARAFINDAN; "...Öncelikle zamanaşımı süresinin dolduğunu, her ne kadar bilirkişi raporlarında müvekkilinin kaza konusunda %100 hatalı olduğu belirtilmişse de bu değerlendirmenin yetersiz ve hatalı olduğunu, kazada kusurun tamamının müvekkilinde bulunmasının hatalı olduğunu, davacının aracının kaza tarihinde otoparkta mevzuata uygun bir şekilde park edip etmediğinin, araçların geçişlerine engel olduğu veya zorlaştırdığı gibi hususların değerlendirilmediğini, ayrıca yine bilirkişi raporlarında araçtaki hasarın Almanya tamir bedeline göre belirlenmesi yönündeki kanaatin hatalı olduğunu,

hasar yönünden yapılan incelemede Almanya'daki ... bürosunun değerleme yapmaya yetkili bir kurum olup olmadığının değerlendirilmediğini, 1.317,88 Euro'luk tamir bedelinin bilirkişi görüşü olduğunu, bu şirket tarafından fatura edilmiş bir hasar bedelinin söz konusu olmadığını, bu şirketin yaptığı değerlemenin işbu davaya ve rapora esas alınmasının mümkün olmadığını, maddi zararın yurtdışı tamir bedeli üzerinden hesaplanmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, MÖHUK'nun 34/1.maddesine göre haksız fiilden doğan borçların haksız fiilin işlendiği ülke hukukuna tabi olduğunu,

müvekkillerinin bir kusuru bulunsaydı dahi talep edilen tutarın trafik sigortası poliçesinin teminatı kapsamında kaldığını, trafik sigortasının amacının üçüncü kişilere verilen zararın karşılanmasını sağlamak olduğunu, bu nedenle davanın müvekkilleri bakımından reddi gerektiğini, davacının talep ettiği hasar bedelinin çok fahiş olduğunu, ekspertiz raporunun hem çok fahiş hem de Euro üzerinden hesaplandığını, davacının yurt dışında yaptırmış olduğu ekspertiz değerlendirmesinin hukuk mevzuatı bakımından bir geçerliliğinin bulunmadığını..." beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

TÜRKİYE ... A.Ş. VEKİLİ TARAFINDAN; "...Müvekkili sigorta şirketine sigortalı aracın sürücüsüne izafe edilen kusur oranının kabulünün mümkün olmadığını, kazanın gerçekleşmesine ilişkin olarak hava durumu, yol şartları ve kazanın oluşumunu etkileyebilecek diğer hususların dikkate alınmadığını, kaldı ki;

davacının aracının kaza tarihinde otoparkta mevzuata uygun bir şekilde park edip etmediğinin, sigortalının aracının ve diğer araçların geçişlerine engel teşkil edecek duruma sahip olup olmadığı hususlarının yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporlarında değerlendirilmediğini, eksik inceleme gerçekleştirildiğini, keşif delili ile aradaki çelişkilerin giderilmesi için İstanbul Teknik Üniversitesi alanında uzman üçlü bilirkişi heyetinden yeniden bilirkişi raporu alınmasını talep ettiklerini,

davacı yana yargılama öncesinde müvekkili şirket tarafından gerçekleştirilen inceleme neticesinde tespit edilen 950,00 TL ödemenin yapılmış olup sorumluluğun yerine getirildiğini, hasar yönünden yapılan incelemede Almanya'daki ... bürosunun değerleme yapmaya yetkili bir kurum olup olmadığının değerlendirilmediğini, ayrıca herhangi bir fatura mevcut olmayıp aracın onarımının sağlanıp sağlanmadığının açıklığa kavuşmadığını, bir diğer husus olarak mahkeme tarafından aldırılan her iki raporda hasar bedeli yönünden çelişki mevcut olup bunun irdelenmediğini,

pert-total değerlendirmesi yapılmadığını ve varsa aracın kasko firması ile eski hasar kayıtları sorgulanmadan inceleme gerçekleştirildiğini, sigortacının ödeme yükümlülüğünün gerçek zararla sınırlı olduğunun her türlü şüpheden uzak olduğunu, poliçede azami poliçe teminatlarının belirtildiğini, maddi zararın yurtdışı tamir bedeli üzerinden hesaplanmasının hukuka uygun olmadığını, MÖHUK'nun 34/1.maddesine göre;

haksız fiilden doğan borçların haksız fiilin işlendiği ülke hukukuna tabi olup Almanya'daki tamir bedeli üzerinden hesaplama yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, 100,00 Euro bilirkişi ücreti üzerinden sorumluluklarının belirlenmesinin yerinde olmadığını, tek taraflı ve müvekkili şirkete usulüne uygun bildirim gerçekleştirilmeden gerçekleştirilen tespitler yönünden müvekkili şirketin sorumlu tutulmaması gerektiğini, genel şartlar hükümlerine göre hazırlanmayan raporun hüküm kurmaya elverişli olmamasına rağmen mahkeme tarafından hükme esas alındığını, eksik ve hatalı karar verildiğini..." beyanla,

mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, yabancı plakalı aracın trafik kazasında uğradığı zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı sigorta şirketi vekili ile davalılar ... ve ... San.ve Tic.Ltd.Şti vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacının Almanya plakalı aracının uğradığı hasara ilişkin olarak Almanya'daki bilirkişi bürosundan eksper raporu almış olduğu, mahkemece de ATK'dan kusur ve hasara dair rapor alınmış olup, kazada park halinde durmakta olan davacıya ait aracın kusurunun olmadığı, davalı sürücünün kazada %100 kusurlu olduğu, kusura dair tespitte usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kaza tutanağı ve dosya kapsamıyla da uyumlu bulunduğu, kaza ve dava tarihi ile kısmi ödeme tarihine göre davalı tarafın zamanaşımına dair itirazının da yerinde görülmediği,

ayrıca Almanya'dan alınan eksper raporunun Alman piyasa rayicine göre uygun olup, belirlenen hasar tutarına bilirkişilerce de iştirak ettikleri yönünde görüş bildirildiği, yerleşmiş Yargıtay içtihatları uyarınca Almanya'da ikamet eden davacının gerçek zararının giderilmesi ilkesinden hareketle zararını Euro cinsinden talep etmesinde bir isabetsizlik de bulunmadığı anlaşılmakla, bu yönlerdeki tüm istinaf itirazlarının ayrı ayrı reddi gerekmiştir.

Bununla birlikte yabancı para borçları bakımından uygulanacak olan faiz bakımından 3095 sayılı Yasa hükümleri uyarınca hüküm tesis edilmemiş olması ve eksper ücretinin yargılama giderleri arasında değerlendirileceğine dair kısa karar tesis edildiği halde, harca esas değere tabi imiş gibi hüküm kurulması ise hatalı olup, hükümdeki bu kısımların -istinafa yalnızca davalı tarafın geldiği gözetilerek aleyhe sonuç doğurmayacak surette- düzeltilmesi gerekmiş, yine davalı sigorta şirketinin kaza tarihindeki poliçe limiti ile sınırlı (36.000-TL) sorumlu olduğunun hükümde belirtilmemiş olması da doğru görülmemekle, HMK 353/1-b-2.maddesi uyarınca bu hususlarda yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davalılar ... ve ... San. Tic Ltd. Şti vekilinin ve davalı ... AŞ vekilinin istinaf itirazlarının HMK 353/1-b-2. maddesi uyarınca kısmen kabulü ile, yerel mahkeme kararının kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

III-İSTİNAF AŞAMASINDA

a-Davalılar ... ve ... San. Tic Ltd. Şti tarafından yatırılan 150,00 TL istinaf karar harcının istek halinde bu davalılara iadesine, b-Davalı ... AŞ tarafından yatırılan 149,44 TL istinaf karar harcının istek halinde bu davalıya iadesine,

IV-İSTİNAF İNCELEMESİ ESNASINDA

a-Davalılar ... ve ... San. Tic Ltd. Şti tarafından yapılan 33,00 TL posta masrafı ve 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurama ilişkin toplam 253,70 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,

b-Davalı ... A.Ş tarafından yapılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcına ilişkin yargılama giderinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine,

V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/05/2024