İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/1058 K.2024/973

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/02/2024 tarihli 2023/464 Esas ve 2024/79 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idare tarafından ....San. ve Tic.Ltd.Şti. aleyhine 17.05.2023 tarihinde İzmir 27.İcra Müdürlüğünün 2023/11408 E. Sayılı dosyası ile İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/716 E., 2021/186 K., 22.04.2021 tarihli ilamından kaynaklanan idareleri lehine hükmolunan dava vekalet ücreti ve yargılama giderinin tahsili için işlemiş faiz alacağı ile birlikte 20.884,79.-TL takip çıkış miktarlı icra takibi başlatıldığını, ekte işlem dosyasında sunulu ...'nün 12.06.2023 tarih, 54753876-30702-1156 sayılı cevabi yazısı ile;

....San.ve Tic.Ltd.Şti.'nin 15.04.2015 terkin tescilinin yapıldığını, şirket yetkilisinin ve yetkili tasfiye memurunun ... olduğu bilgilerinin belirtildiğini, idarelerinin, İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/716 E., 2021/186 K., 22.04.2021 tarihli ilamından kaynaklanan İdare lehine takdir olunan dava vekalet ücreti ve yargılama gideri alacağı bulunduğunu, dava devam ederken şirketin terkin tescili yapıldığını, ilam alacağının İzmir 27. İcra Müdürlüğünün 2023/11408 Esas sayılı icra takip dosyası ile ile 17.05.2023 tarihinde icra takibine konu edildiğini, icra dosyası üzerinden yapılan yazışmalar ile ....San. ve Tic.

Ltd.

Şti.'nin 15.04.2015 tarihinde fesih edilerek ticaret kaydının silinmiş olması nedeniyle icra dosyasında şirketin taraf ehliyeti bulunmadığından icra takip dosyasında borçlu şirket yönünden icrai işlemlere devam edilebilmesinde genel hukuk kaideleri gereği hukuki bir olanak bulanmadığını, söz konusu şirketin, mevcut devam eden dava dosyası varken ticaret sicilinden kaydının silindiğini, emsal Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere şirketlerin tüzel kişiliğin sona erdiğinin kabulü için tasfiyenin tam ve eksiksiz olarak yapılması gerektiğini, İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/716 E., 2021/186 K.,

22.04.2021 tarihli ilamından kaynaklanan 17.530,00.-TL vekalet ücreti, 77,00 TL yargılama gideri asıl alacakları yönünden bir kamu kurumu olan idarenin alacağının mevcut olması nedeniyle işbu davayı ikame ettiklerini,....San. Ve Tic.Ltd.Şti.'nin tüzel kişiliğinin ihya edilerek tesciline, ek tasfiye işlemleri yapılmak üzere tasfiye memuru atanmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin, ... Ltd. Şti'nin tasfiye memuru olduğunu, söz konusu şirketin 29.12.2013 tarihinde tasfiyeye girdiğini ve tasfiyeye giriş kararının 31.12.2013 tarihinde ...nce tescil edildiğini, bunun üzerine gerekli tüm yasal işlemlerin yapıldığını, gerekli ilanlar yapılıp sürelerin tamamlandığını, şirketin 15.04.2015 tarihinde feshedilerek ticaret sicil kaydı ve vergi kaydının silindiğini, davacı ile ihyası istenen ... Tic. Ltd.

Şti'nin davacı olduğu İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/716 E.-2021/186 K. Sayılı dosyası ile bir tazminat davası görüldüğünü, davacının, .. Ltd.

Şti'nin tasfiyesi döneminde şirketten herhangi bir muaccel hak ve alacağı bulunmadığını, davacının ihyası istenen şirket nezdinde cari hesaptan kaynaklanan bir alacağı olmadığından iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, İzmir 27. İcra Dairesinin 2023/11408 takip sayılı dosyasının 17.05.2023 tarihinde tasfiyeden çok sonra açıldığını, şirketin tasfiyesinin üzerinden 5 yıldan fazla bir zaman geçtiğini, bu nedenle dava açmak için gerekli hak düşürücü sürenin geçtiğini, davayı kabül anlamına gelmemek kaydıyla;

müvekkilinin tasfiye memuru sıfatıyla davada hasım gösterildiğini, ihyası istenen sözkonusu şirketin tasfiye işlemleri usul ve yasaya uygun olarak tamamlandığından müvekkilin her hangi bir sorumluluğu olmadığı gibi yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden de sorumlu tutulamayacağını, aynı şekilde yine davayı kabül anlamına gelmemek kaydıyla, eğer şirketin ihyasına karar verilecek ise sadece ihya sebebine ilişkin işlemlerin yapılabilmesi için yetki verilmesi gerektiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "...Yapılan yargılamaya, tarafların iddialarına, ticaret sicil kayıtlarına, İzmir 27. İcra Dairesi'nin 2023/11408 Esas sayılı dosyası, İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/ 716 Esas, 2021/186 Karar sayılı dosyasına ve oluşan vicdani kanıya göre.

İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/ 716 Esas, 2021/186 Karar sayılı ilamından kaynaklanan vekalet ücreti ve yargılama giderinin tahsili için İzmir 27. İcra Dairesi'nin 2023/11408 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sırasında ihyası istenilen şirketin ticaret kaydının silinmesi nedeniyle icrai işlemlerin yapılamaması üzerine şirketin ihyası istemi ile bu davanın açıldığı, şirketin 15/04/2015 tarihinde feshedilerek aynı tarihte kaydının silindiği, ...nce gerekli ilanın yapıldığı, İzmir 27. İcra Dairesi'nin 2023/11408 Esas sayılı dosyasında şirketin ihya edilerek temsil edilmesinde davacının hukuki yararının bulunduğu,

ticaret sicil kayıtlarına göre şirketin genel kurul toplantısı sonucunda tasfiye edilmesine karar verilip tasfiye memuru olarak ...'ın görevlendirildiği, tasfiye memuru adayının tasfiye memurluğuna ilişkin herhangi bir itiraz ileri sürmediği, yapılan icra takibinin tasfiye işlemlerinden sonra gerçekleştiği ve davada yasal hasım olan davalılardan ...'nün davanın açılmasına sebebiyet vermediği,

diğer taraftan diğer davalı olan tasfiye memurunun ihyası istenen şirketin taraf olduğu derdest dava dosyası bulunduğu aşamada dosya akıbetini takip etmeksizin tasfiye işlemlerini eksik olarak yaptığı ve bu sebeple davanın açılmasına sebebiyet verdiği kanaatine varılarak yargılama giderlerinin davalı tasfiye memuru üzerinde bırakılmasına..." gerekçesiyle "...Davanın kabulü ile, ....San. ve Tic.Ltd.Şti.'nin İzmir 27. Dairesinin 2023/11408 Esas sayılı dosyası ile sınırlı olmak üzere TTK'nın 547.

Mad. gereğince ihyasına, tasfiye memuru olarak ... T.C. Kimlik numaralı ...'ın tayinine, tasfiye memuruna ücret takdirine yer olmadığına..." şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ihya nedeni olan İzmir 27. İcra Dairesinin 2023/11408 takip sayılı dosyası 17.05.2023 tarihinde tasfiyeden çok sonra açıldığını, şirketin tasfiyesinin üzerinden 5 yıldan fazla bir zaman geçtiğini, bu nedenle dava açmak için gerekli hak düşürücü sürenin geçtiğini, bu hususta yaptıkları itiraz hiç değerlendirilmeden ve gerekçelendirilmeden davanın kabülüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, hak düşürücü süre yasanın emredici hükmü olduğunu, müvekkili ...

Ltd. Şti nin tasfiye memuru olduğunu, söz konusu şirket 29.12.2013 tarihinde tasfiyeye girmiş tasfiyeye giriş kararı 31.12.2013 tarihinde ...nce tescil edildiğini, bunun üzerine gerekli tüm yasal işlemler yapılmış gerekli ilanlar yapılıp sürelerin tamamlandığını, şirket 15.04.2015 tarihinde feshedilerek ticaret sicil kaydı ve vergi kaydının silindiğini, davacı ile ihyası istenen ... Ltd.

Ştinin davacı olduğu İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/716 E. sayılı dosyası ile bir tazminat davasının görüldüğünü, davacının, ...

Şti nin tasfiyesi döneminde şirketten herhangi bir muaccel hak ve alacağının bulunmadığını, davacının ihyası istenen şirket nezdinde cari hesaptan kaynaklanan bir alacağı, davası sözkonusu olmadığından iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili tasfiye işlemlerini yasa ya uygun olarak yapmış olduğundan aleyhine yargılama gideri ve avukatlık ücreti konusunda hüküm kurulmuş olmasının da haksız ve yersiz olduğunu, resen gözetilecek nedenlerle, kararın inceleme yapılarak kaldırılmasına, dava sonuna kadar tehiri icra kararı verilmesine,

davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ticaret sicilinden terkin edilerek tüzel kişiliği ortadan kalkmış bulunan dava dışı şirketin derdest dava ve icra takibi nedeniyle yeniden ihyası istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Bunun için de öncelikle tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerekir. Şayet tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile, şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. İşte bu gibi durumlarda, menfaati olanlar tarafından, şirket tüzel kişiliğinin ihyası için dava açılabilir.

6102 sayılı TTK'nın 547. maddesi, “ (1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.” hükmünü içermektedir.

Ticaret sicilinden kaydı silinen şirketlerin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunan diğer kişi ve kuruluşların haklı sebeplere dayanarak sicilden silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirketin ihyasını isteyebilecektir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 11/02/2020 tarih, 2020/288 esas ve 2020/1181 karar sayılı ilamı da bu yöndedir.)

Somut olayda.

İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/ 716 Esas, 2021/186 Karar sayılı ilamından kaynaklanan vekalet ücreti ve yargılama giderinin tahsili için İzmir 27. İcra Dairesi'nin 2023/11408 Esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibi sırasında ihyası istenilen şirketin ticaret kaydının silinmesi nedeniyle icrai işlemlerin yapılamaması üzerine şirketin ihyası istemi ile bu davanın açıldığı, şirketin 15/04/2015 tarihinde feshedilerek aynı tarihte kaydının silindiği, ...nce gerekli ilanın yapıldığı, İzmir 27. İcra Dairesi'nin 2023/11408 Esas sayılı dosyasında şirketin ihya edilerek temsil edilmesinde davacının hukuki yararının bulunduğu,

ticaret sicil kayıtlarına göre şirketin genel kurul toplantısı sonucunda tasfiye edilmesine karar verilip tasfiye memuru olarak ...'ın görevlendirildiği, tasfiye memuru adayının tasfiye memurluğuna ilişkin herhangi bir itiraz ileri sürmediği, yapılan icra takibinin tasfiye işlemlerinden sonra gerçekleştiği ve davada yasal hasım olan davalılardan ...'nün davanın açılmasına sebebiyet vermediği,

diğer taraftan diğer davalı olan tasfiye memurunun ihyası istenen şirketin taraf olduğu derdest dava dosyası bulunduğu aşamada dosya akıbetini takip etmeksizin tasfiye işlemlerini eksik olarak yaptığı ve bu sebeple davanın açılmasına sebebiyet verdiği kanaatine varılarak yargılama giderlerinin davalı tasfiye memuru üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına göre ve HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması, tasfiye memuru olarak son tasfiye memurunun atanmış olması, davalı tasfiye memurunun şirketin derdest davası varken terkin işlemini yaptırmış olması nedeniyle kusurlu bulunması,

dolayısıyla yargılama giderlerinden ve vekalet ücretinden sorumlu olması nazara alınarak davalı tasfiye memuru vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/02/2024 tarihli 2023/464 Esas ve 2024/79 Karar sayılı kararına karşı davalı/tasfiye memuru ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemizce taraflara tebliğine,