İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/114 K.2024/91

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/11/2023 ara karar tarihli ve 2023/1089 Esas sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

İhtiyati tedbir talep eden/davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

HMK 209 vd. maddesinde adi bir senetteki yazı veya imza inkar edildiğinde bu konuda karar verilinceye kadar o senedin herhangi bir işleme esas alınamayacağının belirtildiğini, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında takibe dayanak senetteki itiraz hususu HMK'nın 209 maddesinde özel olarak düzenlendiğinden yazı veya imza inkarına dayalı menfi tespit davasında takip dayanağı belgelerdeki imzaya ve yazıya itiraüz bulunduğu takdirde HMK 209. maddesinin uygulanması gerektiğini bu nedenle HMK 209 vd. md. gereği İİK 62 ila 68. maddeleri uyarınca teminatsız olarak İcra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile

davacı müvekkil yönünden tedbir yoluyla takibin durdurulmasına bu hususta Ortaca İcra Müdürlüğünün 2023/3153 Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılmasına, mümkün görülmediği takdirde ise İİK Madde 72/3. Maddesinde belirtilen şekilde uygun görülecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi hususunda ihtiyati tedbir karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince "... davacı vekilinin taleplerinin kısmen kabulü ile 2004 Sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince, Ortaca İcra Dairesi'nin 2023/3153 Esas sayılı dosyasında icra takibinin durdurulması talebinin reddine, 2004 Sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince, Ortaca İcra Dairesi'nin 2023/3153 Esas sayılı dosyasındaki icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi talebinin % 15 teminat karşılığında kabulüne, 2004 Sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince,

ihtiyati tedbir isteyen borçlu dava sonunda haksız çıktığı taktirde alacaklının bu yüzden uğrayacakları bütün zararları karşılamak üzere ve 6100 sayılı HMK.nun 84 vd. maddeleri gereğince mahkememizce takdir edilen ihtiyati tedbire konu (80.000,00TL ) 'lik ) nin % 15 i olan 12.000,00 TL nin ihtiyati tedbir isteyen tarafından nakit meblağ olarak Mahkememiz veznesine yatırıldığı veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunu sunduğu takdirde.

Ortaca İcra Dairesinin 2023/3153 Esas sayılı dosyasında icra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden/davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece 2004 sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince, Ortaca İcra Dairesinin 2023/3153 Esas sayılı dosyasında icra takibinin durdurulmasına ilişkin talebin reddine karar verildiğini, davalı ... tarafından müvekkili aleyhine Ortaca İcra Müdürlüğünün 2023/3153 Esas sayılı dosyasında ...

Bankası Değirmendere Şubesi 10/05/2023 keşide tarihli, 8008930 numaralı 80.000,00 TL bedelli çek takibe konu edildiğini, ancak söz konusu icra takibinde takip dayanağı ...

Bankası Değirmendere Şubesi 10/05/2023 keşide tarihli, 8008930 numaralı 80.000,00 TL bedelli çek arkasında bulunan ciro imzalarının müvekkiline ait olmadığını, bu nedenle davacı müvekkilin takibe konu çek nedeniyle alacaklı şahsa herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle ilk derece mahkemesinden HMK 209 maddesi uyarınca teminatsız olarak icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesi için talepte bulunulduğunu, HMK 209 maddesinde yasal düzenleme olduğunu ve açıkça bu hususun düzenlendiğini,

adi bir senetteki yazı veya imza inkar edildiğinde bu konuda karar verilinceye kadar o senedin herhangi bir işleme esas alınamayacağının belirtildiğini, bu nedenle icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında takibe dayanak senetteki itiraz hususunun HMK’nın 209. maddesinde özel olarak düzenlendiğinden yazı veya imza inkarına dayalı menfi tespit davalarında takip dayanağı belgedeki imzaya ve yazıya itiraz bulunduğu takdirde bu konuda özel hüküm olan HMK’nın 209. maddesinin uygulanması gerektiğini, icra takibinin durdurulmasına ilişkin tedbir talebimizin reddine ilişkin verilen mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini,

tüm bu nedenlerle mahkemenin 2023/1089 Esas sayılı dosyasından usul, yasa ve hakkaniyete aykırı olarak verilmiş olan ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin 13/11/2023 tarihli ara kararının kaldırılması ile ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; çeke dayalı olarak başlatılan icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Talep; icra takibinin durdurulması istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacı vekilinin taleplerinin kısmen kabulü ile 2004 Sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince, Ortaca İcra Dairesi'nin 2023/3153 Esas sayılı dosyasında icra takibinin durdurulması talebinin reddine, 2004 Sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince, Ortaca İcra Dairesi'nin 2023/3153 Esas sayılı dosyasındaki icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi talebinin % 15 teminat karşılığında kabulüne, 2004 Sayılı İİK'nın 72/3 maddesi gereğince,

ihtiyati tedbir isteyen borçlu dava sonunda haksız çıktığı taktirde alacaklının bu yüzden uğrayacakları bütün zararları karşılamak üzere ve 6100 sayılı HMK.nun 84 vd. maddeleri gereğince mahkememizce takdir edilen ihtiyati tedbire konu (80.000,00TL ) 'lik ) nin % 15 i olan 12.000,00 TL nin ihtiyati tedbir isteyen tarafından nakit meblağ olarak Mahkememiz veznesine yatırıldığı veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunu sunduğu takdirde.

Ortaca İcra Dairesinin 2023/3153 Esas sayılı dosyasında icra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş olup, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. İİK 72/3.maddede; "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir " denilmiştir.

Bilindiği üzere, İcra ve İflas Kanunu icra takip hukuku açısından Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre özel kanun olup, takip hukukuna ilişkin uyuşmazlıklarda öncelikle İcra ve İflas Kanunu hükümlerinin, bu kanunda hüküm bulunmayan durumlarda ise anılan kanuna aykırılık teşkil etmemek koşuluyla genel nitelikte olan Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta davacı/borçluların sahtelik nedenine dayalı olarak açtıkları menfi tespit davası, İİK'nın 72. maddesi kapsamında bir dava olup, anılan maddedeki usule göre hareket edilmelidir. Takibin kesinleşmesi öncesi veya sonrasında takibe konu senedin sahteliğinin iddia edilmesi, HMK'nın 209. maddesi uyarınca takibin durdurulması sonucunu doğurmaz.

Anılan hüküm, genel mahkemelerde açılan davalarla ilgili olarak senedin hiçbir işleme esas alınamayacağını, başka bir anlatımla delil olarak kullanılamayacağını öngörmekte olup, icra takibine etkisi yoktur (Bu yönde bknz. Yargıtay 12.Hukuk Dairesi'nin 19/02/2015 Tarih, 2014/26221 Esas-2015/3195 Karar sayılı kararı, Yargıtay (kapatılan) 19. HD 2012/9607 E-2012/16016 K).

Bu açıklamalar ışığında, İİK 72. maddesinin açık hükmü uyarınca takipten sonra açılan eldeki menfi tespit davasında, ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği, ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceği açık olup, mahkemece de bu yönde tedbir hükmü tesis edilmiş bulunmaktadır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına,HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İhtiyati tedbir talep eden/davacı vekilinin Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/11/2023 tarihli ve 2023/1089 Esas sayılı (1) nolu ara kararına yönelik istinaf itirazlarının HMK’nın 353/1-b.1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-İSTİNAF AŞAMASINDA; alınması gerekli 427,60-TL istinaf karar harcından peşin alınan 269,85-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 157,75-TL'nin ihtiyati tedbir talep eden/ davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına (harç işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine),

3-İhtiyati tedbir talep eden/davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-HMK'nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

6-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,