Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/116 K.2024/149

Taraflar arasında görülen davada Sakarya 4.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... İli ... İlçesi ... ... Ada, ... Tipi ... no'lu parselin ve ... no'lu parselin davacı şirket adına tahsis kaydının yapılmasını, yapılamaması durumunda dava konusu taşınmazın belirlenecek bedelinin ve davacı şirketin arsa üzerine yapmış olduğu yatırım ile kazanç kaybı bedeli olarak şimdilik belirsiz alacak olarak 10.000,00 TL'nin arsa tahsisinin iptali tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacı şirkete ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Sakarya 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;

"...4562 Sayılı Kanun gereğince kurulmuş olan davalı OSB, özel hukuk hükümlerine göre idare edilmekte, eş söyleyişle ticari şekilde veya iktisadi esaslara göre işletilmekte; yaptığı işler itibariyle de tacir sıfatını taşımaktadır.

Bu durumda, davacı şirket ve davalı OSB'nin ticari işletmesiyle ilgili olarak açılan iş bu davaya bakma görevi, Asliye Ticaret Mahkemesine aittir (Benzer mahiyette Yargıtay 3 HD 2016/2487 E. - 2016/8521 K., Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesi'nin 24.05.2023 tarih, 2023/218 E, 2023/752 K sayılı ilamları).

Belirtilen nedenlerle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan mahkememizin görevsiz olduğu değerlendirilmekle, davanın görevli Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. ..." şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 24/10/2023 tarihinde kesinleşmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı; "...Davalı OSB tacir olmadığından ve uyuşmazlık ticari dava niteliğinde bulunmadığından mahkememizin görevsizliğine ve davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine,..." şeklinde karşı yetkisizlik kararı verilmiş, karar 24/12/2023 tarihinde kesinleşmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 4562 Sayılı Kanun, 6102 Sayılı TTK,

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, OSB Yönetim Kurulu Kararının İptali ve Tahsis talebine ilişkindir.

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Somut olayda; her ne kadar Sakarya 4.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verilmiş ise de, 4562 Sayılı Kanunun 5.maddesi uyarınca. OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir.

Bununla birlikte 6102 Sayılı Kanunun 11.maddesindeki tanıma göre, esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı kanunun 16.maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hallerde görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olup dava mutlak nitelikte ticari dava olmadığından Sakarya 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi gerekli ve yerinde görülmüştür.