İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/1844 K.2024/1519

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/09/2023 tarihli 2023/305 Esas ve 2023/484 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın .... tarafından sigortalandığını, sigortanın bitiş tarihinin 31/08/2021 olduğunu, 07/07/2021 tarihinde ... plaka sayılı araç tek taraflı kaza yaptığını, kaza sonucu araç sürücüsü ...'ün vefat ettiğini, ayrıca araçta bulunan ...'da yaşamını yitirdiğini, ... davacıların babası olduğunu, ...'ın eşi 04/10/2022 tarihinde vefat ettiğini, sigorta şirketinin ortaya çıkan zararlardan sorumlu olduğunu, ...'ın erkek berberi olarak çalıştığını, çocuklarına maddi katkılarda bulunduğunu, trafik kazası sonucu ...'ın yaşamını yitirmesinden dolayı çocukları zarar gördüğünü,

bu nedenlerle 50.000,00-TL tutarındaki tazminatın dava tarihinde itibaren işleyecek faizi ile birlikte, davalı taraftan tahsili ile miras payları oranında davacılara ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazasının 07/07/2021 tarihinde müvekkili şirketi nezdinde sigortalı olan ... plakalı aracın gerçekleştirdiği tek taraflı kazasında araç sürücüsü ve yolcu konumundaki davacının vefat ettiğini, davacı tarafın dilekçesinin taraflarına usulüne uygun tebliğinin gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf, müvekkili şirkete eksik evrak ile başvuru yaptığını, KTK madde 97 uyarınca haksız olarak ikame edilen işbu davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, eksik evraklardan dolayı hesaplama yapılması ve destek payı tespit edilmesinin mümkün olmadığını,

tazminat hesabı ve dolayısıyla ödeme yapılamadığını, davacı tarafından talep edilen maddi tazminat kalemlerinin hangileri olduğunu dava dilekçesinde belirtilmediğini, bu halde davacının maddi tazminat taleplerinin hangi kalemlere ilişkin olduğunu açıklattırılmasına karar verilmesini, bu nedenlerle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddini, aksi halde bu eksikliğinin giderilmesi için davacı tarafa kesin süre verilmesini, mahkememiz aksi kanaatte ise haksız ve mesnetsiz işbu davanın esastan reddini, mahkememiz aksi kanaatte ise uzlaşma olup olmadığının tespiti için soruşturma ve kovuşturma dosyasının celbini,

ATK Trafik İhtisas dairesinden kusur durumuna ilişkin rapor alınmasını, aktüer bilirkişiden tazminat hesabına ilişkin rapor alınmasını, SGK'ya müzekkere yazılarak davacı tarafa gelir bağlanıp bağlanmadığı ya da rücuya tabi başkaca bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasını, Aile ve Sosyal Hizmetleri Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına müzekkere yazılarak davacı tarafa ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmasını, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "....Davanın 7155 S.K'nun 20. maddesi ile değişik TTK'nın 6225 S.K'nun 18/4-2 maddesi, 5/A, HMK md.115/2 maddesi gereğince zorunlu arabuluculuk dava şartı yokluğundan usulden REDDİNE...." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce zararın karşılanması için sigorta şirketine başvuru yapılarak başvuru evraklarının 09.06.2022 tarihinde davalı şirkete teslim edildiğini, açılan tazminat davası, Aydın 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/150 esas sayılı dosyası ile görülmeye başlanmış olup Mahkemece davanın ticari dava olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiğini ancak eldeki davanın ticari bir dava olmadığını, Asliye Ticaret Mahkemesince arabulucuya başvurulmadan dava açıldığı için davanın reddine karar verildiğini,

davanın haksız fiil hükümlerine göre açılan bir dava olduğunu ve arabulucuya başvuru yapılması gerekmediğini, yargılama sırasında Mahkemece arabulucuya başvuru yapılması gerektiği düşünülür ise, ilgili tarafa arabulucuya başvuru yapması için süre verilebileceğini, Asliye Ticaret Mahkemesinin belirtilen süreyi değerlendirmeden davanın reddine karar verdiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 07/07/2021 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketinden tahsili ile miras payları oranında davacılara ödenmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece; davacılarca dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı gerekçesiyle, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olup, hüküm davacılar vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dava şartları, davanın esası hakkındaki yargılamanın devamı için gerekli olan şartlar olup, davanın açılabilmesi için değil mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır. Bu nitelikleri gereği de eksiklik bulunması halinde tamamlanabilir olup olmadıklarına göre ve 6100 sayılı HMK'nın 114 ile 115. maddelerindeki düzenlemeler kapsamında ele alınmaları gerekir. Davanın esasına girilmesine engel olacak nitelikteki dava şartı eksiğinin giderilmesinin her zaman mümkün olduğu durumlarda, HMK'nın 115/2. maddesi gereği eksikliğin giderilmesi için kesin süre verilip sonucuna göre karar verilmelidir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi ile, zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiş olmakla birlikte, bu başvuru yapılmadan dava yoluna gidilmesi halinin dahi HMK'nın 115/2.maddesi gereği tamamlanabilir dava şartı olduğu Dairemiz'in yerleşik uygulamaları ile kabul edilmektedir. Bu başvurunun yapıldığı; ancak, eksik ya da usule uygun olmayan belge ile başvurulduğu savunmasının olduğu durumlarda ise, usule uygun olmadığı savunulan belgedeki eksikliğin her halükarda tamamlanabileceği açıktır.

Arabuluculuk Kanunun'da “Dava Şartı Olarak Arabuluculuk” başlığı altında düzenlenen 18/A maddesinde “Özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz.” hükmü yer almıştır. Dava açılabilmesi için dava şartı olarak sigorta şirketine başvuru şartı düzenlenmiş olup ayrıca arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığı ve arabulucuya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığı hususu dikkate alınarak karar verilmesi gereklidir. Dolayısıyla, bu açıklamalara aykırı olarak verilen mahkeme kararında isabet bulunmamaktadır. (bkz. aynı yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 30/06/2021 tarihli ve 2021/3476 esas - 2021/3999 karar sayılı ilamı).

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacıların istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-a-4) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince ESASTAN KABULÜNE,

2-Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 05/09/2023 tarihli, 2023/305 Esas ve 2023/484 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

6-İstinaf kanun yoluna başvuran davacılar tarafından karşılanan istinaf yargılama giderlerinin kararın niteliği gereği ilk derece mahkemesinde yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,

7-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca Mahkemesince taraflara tebliğine,