İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/856 K.2024/789

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2022 tarihli 2022/913 Esas ve 2022/1054 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 12/08/2014 tarihinde ticaret sicilinden resen terkin edilen ...

Şirketine ait iş yerinde 2007 yılında biçki dikiş ustası olarak çalıştığını, sigortasının yapılmaması sebebiyle eksik prim günü çıktığını, SSK müdürlüğünün prim borcu nedeniyle müvekkilinin emekliliğini iptal edip eksik prim borcunu icra takibiyle talep ettiğini, kurum işleminin iptali için İzmir 1.İş Mahkemesi 2016/56 esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, şirketin ticaret sicilinden terkin edilmesi sebebiyle davada husumetin yöneltilemediğini, bu sebeple mahkemenin 11/03/2020 tarihli celsesinde şirketin ihyası için kendilerine süre verdiğini davalı şirketin ihyası için kendilerine süre verdiğini,

şirketin ihyasının ve tasfiye memuru atanmasının gerektiğini bildirmiş ... Şirketinin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... cevap dilekçesinde; merkez-... sicil numarasında kayıtlı ...

Şirketi'nin 28/11/2006 tarihinde tescilinin yapıldığını, 6103 sayılı kanunun 20. maddesinin 1. Fıkrası uyarınca sermayesini zorunlu miktara yükseltmemesi sebebiyle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun geçici 7. maddesi uyarınca resen yapılan işlemlerin sonunda 12/08/2014 tarihinde sicil kaydının resen silindiğini, TTK geçici 7/(15) fıkrası uyarınca yasal süresinde açılmayan davanın öncelikle süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, TTK'nun geçici 7. maddesi hükmünün usul ve esaslar çerçevesinde uygulandığını, terkin edilen şirkete yasanın belirttiği şekilde ihtarlı tebligatların yapıldığını,

terkin işleminin kanun hükmünün uygulanmasından ibaret olduğunu, müdürlüğün davada yasal hasım olup yapılan işlemlerde herhangi bir aykırı hususun ve kusurunun bulunmaması nedeniyle dava açılmasına sebebiyet vermediğini, terkin edilen şirketin terkinin yapıldığı sırada devam eden davaların bulunduğuna dair bir bildirimde bulunmadığını, bu durumun müdürlük tarafından bilinmesinin mümkün olmadığını bildirmiş, davanın açılmasına sebebiyet vermemeleri nedeniyle aleyhlerine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, duruşmadaki beyanında bir diyeceği olmadığını bildirmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; ''....Davalı ... hakkında açılan davanın, ölü olması nedeniyle taraf ehliyetinin bulunmadığına bağlı olarak HMK'nun 114(1/d) maddesinin yollaması ile HMK'nun 115(2) maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... hakkında açılan davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun geçici 7(15).maddesi uyarınca hak düşürücü süre nedeniyle reddine...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kararın gerekçe kısmında bildirilen şirketlerin ihyasına ilişkin hak düşürücü süreyi düzenleyen TTK'nun geçici 7 (15) maddesi Anayasa Mahkemesi kararı gereği kaldırıldığını, Anayasa Mahkemesinin 2023/33 Esas ve 2023/117 Karar sayılı dosyasından verilen 22.06.2023 tarihli karar gereği.

"VI. hüküm 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanun’un 38. maddesiyle eklenen geçici 7. maddenin (15) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinde yer alan “...silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde...” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline 22/6/2023 tarihinde oybirliğiyle karar verildi." şeklindeki hükmü ile ilgili maddenin iptal edildiğini, bu şekilde davaları için hak düşürücü süre engeli ortadan kalkmış olup, kanun maddesinin iptali nedeniyle ticaret mahkemesince gerekli usuli işlemlerin yapılarak ilgili şirketin ihyasına karar verilmesinin gerektiğini,

müvekkilinin İzmir 1. İş Mahkemesinde SGK aleyhine dava açmasına sebep olan işlemlerin başlangıcı kurumun 2013 yılında müvekkilinin çalıştığı işyerleri gibi işyerlerini denetlemesi sonucu ortaya çıkan bir raporlar nedeniyle prim günlerinin iptal edilmesi olduğunu, bu nedenle ihyası istenen ....

Şti' nin de faaliyet durumuyla ilgili olarak SGK tarafından soruşturma ve rapor düzenlenmiş olup bu inceleme dahi şirketin resen terkinine engel olduğunu, müvekkili gibi konularla doğrudan bağlantısı olmayan kişilerin, SGK prim günlerinin iptali nedeniyle açılan davalardan dolayı şirket ihyası talebinde bulunmak zorunda kalması ve bu taleplerinde ilgili geçici kanun maddeleri gereği reddedilmesi haksız ve hakkaniyetsiz olup Anayasa Mahkemesi bu tür nedenlerle ilgili kanunun hakdüşürücü süreye ilişkin maddesini iptal ettiğini, resen gözönüne alınan nedenlerle adli yardım taleplerinin kabulüne, ilamın inceleme sonucu kaldırılarak ilgili ...

Şti' nin ihyasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; TTK'nun geçici 7.maddesi hükmü uyarınca Ticaret Sicilinden resen silindiği iddia edilen ... Şirketi hakkında davalı sıfatıyla İzmir 1.İş Mahkemesinin 2016/56 esas sayılı dosyasında kurum işleminin iptali talepli davanın görülüp sonuçlandırılabilmesi amacıyla bu davayla sınırlı olmak üzere terkin edilen şirketin ihyası istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, davanın, davalı ... hakkında açılan davanın, ölü olması nedeniyle taraf ehliyetinin bulunmadığına bağlı olarak HMK'nun 114(1/d) maddesinin yollaması ile HMK'nun 115(2) maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, Davalı ... hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, Davalı ... hakkında açılan davanın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun geçici 7(15).maddesi uyarınca hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Somut olayda; davacı vekili, müvekkilinin 12/08/2014 tarihinde ticaret sicilinden resen terkin edilen .... Ltd.

Şirketine ait iş yerinde 2007 yılında biçki dikiş ustası olarak çalıştığını, sigortasının yapılmaması sebebiyle eksik prim günü çıktığını, SSK müdürlüğünün prim borcu nedeniyle müvekkilinin emekliliğini iptal edip eksik prim borcunu icra takibiyle talep ettiğini, bu nedenle kurum işleminin iptali için İzmir 1.İş Mahkemesi 2016/56 esas sayılı dosyasında dava açtıklarını, şirketin ticaret sicilinden terkin edilmesi sebebiyle davada husumetin yöneltilemediğini, bu sebeple mahkemenin 10/03/2020 tarihli celsesinde dava dışı şirketin ihyası için dava açmak üzere süre verildiğini ileri sürmüş;

dava dışı ihyası istenen şirketin 12/08/2014 tarihinde sicilden resen terkin edildiği, İzmir 1. İş Mahkemesi'nin 2016/56 esas sayılı dosyasında davanın terkin tarihinden sonra 05/02/2016 tarihinde açıldığı, buna göre terkin işlemininin yapıldığı sırada görülmekte olan bir dava bulunmadığı; eldeki davanın, TTK'nun geçici 7.maddesi hükmü uyarınca ticaret sicilinden resen silinen ....

Şti' ni hakkında, İzmir 1.İş Mahkemesinin 2016/56 esas sayılı dosyasında kurum işleminin iptali talepli davanın görülüp sonuçlandırılabilmesi amacıyla bu davayla sınırlı olmak üzere, terkin edilen şirketin ihyası istemli olarak açıldığı anlaşılmıştır.

TTK'nın geçici 7. maddesinin 15. fıkrasının son cümlesinde, ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanların haklı sebeplere dayanarak, silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebileceği düzenlenmiştir.

Her ne kadar ilk derece mahkemesince karar tarihinde yürürlükte bulunan yasal mevzuat doğrultusunda 5 yıllık hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dosyanın karar tarihinden sonra Anayasa Mahkemesi'nin 15.09.2023 tarihli 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 22.06.2023 tarihli 2023/33 Esas 2023/117 Karar sayılı kararı ile "13.01.2011 tarihli 6102 sayılı TTK'nın 26/06/2012 tarihli 6335 sayılı Kanunu'nun 38.maddesiyle eklenen geçici 7.maddenin (15) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinde yer alan "..... silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde ....." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline oybirliğiyle karar verildi" şeklinde iptal kararı verildiği görülmüştür.

TTK'nın geçici 7. maddesinin 15. fıkrasının son cümlesinde, ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaati bulunanların haklı sebeplere dayanarak, silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebileceği hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğinden artık beş yıllık hak düşürücü sürenin uygulanabilirliğinin kalmadığı ve davanın süresinde açıldığının kabulü gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin diğer istinaf sebepleri incelenmeksizin, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı göz önüne alınarak bu yönde yaptığı istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK'nun 353/1-a-4 maddesi uyarınca kaldırılmasına, mahkemece varsa ihya şartlarının bulunup bulunmadığının değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının ESASTAN KABULÜNE; İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2022 tarihli 2022/913 Esas ve 2022/1054 Karar sayılı kararının HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

3-Davacı vekilinin sair itirazlarının kararın kaldırılma şekline göre bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına,

4-İSTİNAF AŞAMASINDA; davacı İş Mahkemesi dosyasında adli yardımdan yararlandığından ve harçtan muaf olduğundan istinaf başvurusu esnasında davacıdan alınan 80,70 TL istinaf karar harcının ve 220,70 TL istinaf başvuru harcının karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine,

5-İstinaf aşamasında davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda ele alınmasına,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

7-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,