İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2022/398 K.2022/497

İstem

Davacı vekili, davalı ile aralarında yaptıkları anlaşma sonucu uzun yıllar davalı tarafın organizasyon işini yaptığını, davalı tarafça 24/09/2018 tarihli 17.110,00 TL bedelli faturanın 9.489,64 TLsinin ödenmediğini, 01/10/2018 tarihli 9.440,00 TL bedelli fatura ve 05/03/2019 tarihli 20.650,00 TL bedelli faturanın ödenmediğini, bu nedenle Muğla 1. İcra Müdürlüğü'nde icra takibi başlattıklarını, davalının kısmi olarak borca itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu beyanla, takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak takibin durdurulması nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı; söz konusu borcun 24/09/2018 tarih ve 010066 nolu tüm fer'ileriyle birlikte 01/10/2018 tarihli 010072 nolu faturanın ise ödenen 8.000,00 TL'lik kısmına itiraz ettiklerini, 20.650,00 TL 05/03/219 tarih ve 010105 nolu faturanın tamamını kabul ettiklerini, kötü niyetle açılmış bu davanın esasına geçilmeden reddine, eğer Mahkeme aksi kanaatte ise, davanın yanlış veya hatalı yöneltilen kısmı için icra takibinin aynen durdurularak karar verilmesini, kalan borçla ilgili olarak mal beyanı dikkate alınarak kötü niyetli açılan bu davada %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

MAHKEME

"...6102 Sayılı yasanın 12. Maddesinde tacir tanımlanmış olup, 16/2. Maddesinde ise Belediyelerin açıkça tacir sayılmayacağı hükme bağlanmıştır. Yasal bu düzenleme dikkate alındığında, her ne kadar Muğla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından taraflar arasındaki uyuşmazlığa Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bakılması gerektiğinden bahisle dosya mahkememize gönderilmiş ise de,

davalı ...’ nin ticari işletme ve Belediye Tüzel Kişiliğinin de tacir olmadığı dolayısıyla uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanan uyuşmazlık olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığı gibi uyuşmazlığın 6100 Sayılı Yasanın 4. Maddesinde belirtilen istisnai nitelikte belirtilen uyuşmazlıklardan da olmadığı bu nedenle davaya Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile bakılamayacağı ve 6102 Sayılı Yasanın 5/3.

Maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan ve göreve ilişkin kuralların uygulanması gerektiğinden ve buna bağlı olarak davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olmadığı anlaşıldığından, 6100 Sayılı HMK nun 1. Maddesine göre ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olması, yargılama sırasında giderilebilecek dava şartı olmaması ve mahkemece de her aşamada resen gözönünde bulundurulması gerektiğinden, davanın 6100 Sayılı HMK nun 114/1-c ve 115/2.

Maddesi hükümleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine ve mahkememizin görevsizliğine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

" gerekçesiyle; "Davanın HMK'nin 114/1-c ve 115/2. Maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddine,6100 sayılı hmk:nun 20/1 maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin Muğla 2. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine, ( tek numaralı mahkeme)" karar vermiştir.

BİLDİRİLEN İSTİNAF NEDENİ

Davacı vekili, müvekkilinin tacir olduğunu, taraflardan biri için ticari olan işin diğer taraf için de ticari nitelikte olduğunu, ticari işlerde görevli mahkemenini Ticaret Mahkemesi olduğunu istinaf başvuru sebep ve gerekçesi olarak ileri sürmüştür. Davalı vekili, görevsizlik kararının isabetli olduğunu, ancak yetkili mahkemenin Kula Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu istinaf başvuru sebep ve gerekçesi olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, açılış organizasyonu hizmeti nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı olarak girişilen takibe vaki itirazın iptali ilişkin olup, istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri ile kamu düzeni kapsamında Daire önüne gelen uyuşmazlık; görevli mahkemenin belirlenmesidir.

Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;

Anayasanın 37. maddesine göre, "Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz".

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun (HMK) 1. maddesine göre, "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." 114/c maddesine göre, mahkemenin görevli olması dava şartıdır. 115. maddesine göre, "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." Dolayısıyla görev konusunun, mahkemelerce her aşamada resen gözetilmesi gerekir.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğmuş bulunması veya anılan yasa maddesinde sayılan mutlak ticari davalardan sayılması gerekir. Kanunun 5. maddesi uyarınca ticari davalarda görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olup, dava tarihi itibariyle de Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Somut uyuşmazlıkta, davalı ...'nın tacir sayılmadığı ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın (hizmet sözleşmesi) yasa kapsamında ticari dava konusunu oluşturmadığı anlaşılmaktadır.

O halde mahkemece, genel mahkemelerin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi usul ve esas yönlerden yasaya uygundur.

Diğer taraftan, yetki ilk itirazının görevli mahkemece değerlendirilmesi gerektiğinden davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazı bu aşama itibariyle kabul edilmemiştir.

Bu itibarla, taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerektiği sonucuna varılmıştır.