İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/1144 K.2025/905

İstem

Davacı vekili, müvekkili ile davalılar arasında 7206248-7206569 (...

Mh. ... ada ... parsel) nolu elektrik aboneliğinden kaynaklı geçmiş tarihli abonelik/ikili anlaşma ilişkisi kurulduğunu, müvekkilinin belirtilen adresinde bulunan mermercilik faaliyeti gösteren işletmesinde öteden beri elektrik faturalarında Elektrik Tüketim Vergisini (Belediye Tüketim Vergisi) ödediğini, iş bu dava ile haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen bu bedel ile iş bu bedel üzerinden tahsil edilen %18 KDV'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek 6183 sayılı yasanın 51.maddesinde belirtilen oranda gecikme zammı ile taraflarına ödenmesi için açıldığını, müvekkilin işyeri adresi olan ...

Mahallesi ... ilçesine bağlı ... köyüne bağlı bir yer iken 5393 sayılı Belediye Kanununun 9'uncu maddesi uyarınca Seydikemer Belediye Başkanlığının 07.06.2016 tarihli ve 74 sayılı meclis kararlarına istinaden Valilik Makamının 22.07.2016 tarihli oluru ile ayrı bir mahalle olduğunu, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi Ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un geçici 1.maddesi 15.fıkrasında;"(15) Bu Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde,

bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre alınması gereken emlak vergisi ile 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi, harç ve katılım payları 31/12/2022 tarihine kadar (bu tarih dâhil) alınmaz ve 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendi, 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci bendi ile beşinci bendi, 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının beşinci bendi hükümleri 31/12/2022 (bu tarih dâhil) tarihine kadar uygulanmaya devam edilir.

Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret 31/12/2022 tarihine kadar (bu tarih dâhil) en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir." hükmünün yer aldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkil tarafından davalıya 30.04.2013 tarihinden itibaren ödenen 5.000,00 TL bedelin %18 KDV ile beraber Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 36/5-2-b maddesi gereğince ödeme tarihinden itibaren işleyecek 6183 sayılı yasanın 51.maddesinde belirtilen ve değişen oranda aylık gecikme faizi üzerinden iadesini istemiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesiyle; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davalı ...'den 37.343,25 TL'nin temerrüt tarihi olan 01.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek 6183 sayılı yasanın 51.maddesinde belirtilen oranı aşmayacak şekilde gecikme zammı ile iadesini, davalı ...'den 50.391,25 TL'nin temerrüt tarihi olan 21.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek 6183 sayılı yasanın 51.maddesinde belirtilen oranı aşmayacak şekilde gecikme zammı ile iadesini istemiştir.

CEVAP

Davalı .... Şti. vekili, öncelikli olarak yetki hususuna itiraz ettiklerini, davacı ile müvekkili şirket arasında önceki tarihli elektrik abonelik sözleşmesi imzalanmış olup işbu sözleşmenin 12 nolu anlaşmazlıklar başlıklı kısmında ''...Taraflar, Sözleşme'nin uygulanması ve yorumundan doğan her türlü uyuşmazlığın çözümü için Fethiye Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu kabul ederler.'' denildiğini,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddesi gereği işbu uyuşmazlığın görevli Fethiye mahkemelerinde açılması gerekmekte olup dosyanın yetkili olan Fethiye Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Hakimliği'ne gönderilmesini talep ettiklerini,

davacı tarafa kesilmiş bulunan bir kısım fatura suretlerinde de görüleceği üzere koyu olarak yazılı bulunan ''İş bu fatura muhteviyatı ibrazından itibaren 4 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde kabul edilmiş sayılır...'' denilmekte olup davacı tarafa gönderilmiş bulunan faturalara ilişkin herhangi bir itiraz bulunmayıp faturalarda yer alan ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş alacak kalemlerini hukuken kabul etmiş vaziyette olduğunu,

kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkil şirketten sadır elektrik faturalarında yer alan %1 oranında kesilen Belediye Tüketim Vergisi her ne kadar müvekkili şirkete ödenmiş olsa da bu kısmına ilişkin yapılan kesintiler ilgili belediyeye ödenmekte olup müvekkili şirketin muhteviyatında bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...

A.Ş. vekili, müvekkil şirket ve diğer tüm elektrik tedarikçilerinin, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca, satış bedeliyle beraber bu verginin tahsilatını yapmak ve ilgilli belediyeye iletmekle yükümlü olduğunu, davacı tarafça, dava dilekçesi ile birlikte de vergiden muaf olduğuna dair bir belge ya da yasal dayanak sunulmadığını, davacının sadece mahalleye dönüşen yerler listesi sunarak belediye hizmeti almadığını bu nedenle de vergiden muaf olduğunu iddia ettiğini,

bu bağlamda öncelikli uyuşmazlık konusu davacının gerçekten vergiden muaf olup olmadığının tespiti olacaktır ki bunun dahi Adli Yargı'nın inceleme alanında yer almadığını, Mahkemenin bu bakımdan da görevsiz olduğunu, Belediye Gelirleri Kanunu'nun 15. Maddesinde belediyenin yetki ve imtiyazları sayılmakta olup davacı tarafça dahi anılan kanuna aykırılık bulunduğu ve uyuşmazlığın bu aykırılıktan doğduğu ileri sürülmekteyken, husumetin müvekkili şirkete yöneltilmesinin kabulünün mümkün olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi, "1-Açılan davanın KABULÜNE, 2-KDV dahil 37.343,25 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ...'den ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, 3-KDV dahil 50.391,25 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı ...'den ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, " karar vermiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davalılar vekilleri istinaf talebinde bulunmuştur.

BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ....

Şti. vekili, öncelikli olarak yetki hususuna itiraz ettiklerini, davacı ile müvekkili şirket arasında önceki tarihli elektrik abonelik sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşmenin 12 nolu anlaşmazlıklar başlıklı kısmında ''...Taraflar, Sözleşme'nin uygulanması ve yorumundan doğan her türlü uyuşmazlığın çözümü için Fethiye Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu kabul ederler.'' denildiğini, ilk itirazlarını cevap dilekçesinde sunmuş olmalarına rağmen yetki itirazlarının Yerel Mahkeme tarafından değerlendirilmediğini, gerekçeli karar kurulurken de bu hususun göz ardı edildiğini,

davanın yetkisiz mahkemede görülmüş olmasının adil yargılanma hakkının ihlali olduğunu, dava konusunun elektrik tüketim vergisi ile vergi tarh ve tahsiline dayandığını, dava konusu vergi olduğundan davanın Muğla Vergi Mahkemesinde açılmış olması gerektiğini, açılmış olan davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süreler bakımından usülden reddine karar verilmesi gerektiğini,

davacı tarafa kesilmiş bulunan bir kısım fatura suretlerinde de görüleceği üzere koyu olarak yazılı bulunan ''İş bu fatura muhteviyatı ibrazından itibaren 4 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde kabul edilmiş sayılır...'' denilmekte olup davacı tarafa gönderilmiş bulunan faturalara ilişkin herhangi bir itiraz bulunmayıp faturalarda yer alan ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiş alacak kalemlerini hukuken kabul etmiş vaziyette olduğunu,

kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketten sadır elektrik faturalarında yer alan %1 oranında kesilen Belediye Tüketim Vergisi her ne kadar müvekkili şirkete ödenmiş olsa da bu kısmına ilişkin yapılan kesintiler ilgili belediyeye ödenmekte olup müvekkili şirketin muhteviyatında bulunmadığını, müvekkil şirketin yalnızca verginin toplanmasına aracılık ettiğini, müvekkili şirket lehine herhangi bir sebepsiz zenginleşme söz konusu olmadığını, belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

A.Ş. vekili, davacının büyük ölçekli bir işletme olup, 6360 Sayılı Yasa Geçici 1. Maddesi 15. Fıkrasından faydalanmasının mümkün olmadığını, iş bu davada müvekkili şirketin husumet ehliyeti olmadığı gibi davanın konusu vergi uyuşmazlıklarına ilişkin olup, uyuşmazlığın vergi mahkemelerinin görev alanına girdiğini, müvekkili şirket ve diğer tüm elektrik tedarikçilerinin, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu uyarınca, satış bedeliyle beraber bu verginin tahsilatını yapmak ve ilgilli belediyeye iletmekle yükümlü olduğunu, yasaların kendisine yüklediği yükümlüğü yerine getiren müvekkil şirketin söz konusu taleplerin muhatabı olmadığını,

Belediye Gelirleri Kanunu'nun 15. Maddesinde de, belediyenin yetki ve imtiyazları sayılmakta olup, davacı tarafça dahi anılan kanuna aykırılık bulunduğu ve uyuşmazlığın bu aykırılıktan doğduğu ileri sürülmekteyken, husumetin müvekkili şirkete yöneltilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafın, dava konusu vergiden muaf olduğuna dair müvekkil şirkete veyahut ilgili belediyeye yapmış olduğu bir muafiyet başvurusu bulunmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı şirketin bulunduğu adresin köy tüzel kişiliğinin kaldırıldığı ve mahalleye dönüştürüldüğünden bahisle 6360 sayılı kanunun geçici 1. Maddesine göre belediye tüketim vergisi alınmaması gerektiği halde davalı tarafça elektrik faturalarında bu bedelin de tahsil edilmesi nedeniyle bunların iadesi istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince hukuki nitelendirmenin davadaki ileri sürülüş ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, taraflarca ileri sürülen delillerin toplanarak usulüne uygun olarak değerlendirilmesine, delillerin değerlendirilmesinin dosya kapsamına uygun bulunmasına, taraflarca ileri sürülen iddia ve savunmaların tartışılarak gerekçeli kararın oluşturulmasına, ihtilafa uygulanması gereken yasal mevzuatın doğru olarak tespit edilmesine, mahkemenin karar gerekçesiyle hüküm fıkrasının birbiriyle uyumlu olmasına, mahkeme hükmünün yasal unsurları taşımasına göre ilk derece mahkemesi kararına karşı davalılar ...

Ltd. Şirketi ve ... A.Ş. tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulması cihetine gidilmiştir.