İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/1882 K.2024/2228

Davacı vekili, davalının kaçak elektrik kullanması nedeniyle hakkında tutanak tanzim edildiğini ve borç tahakkuk edildiğini, ödenmeyince hakkında takibe girişildiğini, davalının yetkiye ve borca itiraz ettiğini, yetkili icra dairesinin haksız fiilden zarar gören ve para borçlarının götürülecek borçlardan olması nedeniyle müvekkilinin yerleşim yeri olan İzmir İcra Daireleri olduğunu ileri sürerek davalı borçlunun İzmir 19. İcra Müdürlüğünün 2022/7384 sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili,davacı şirket tarafından davalı müvekkili aleyhine haksız bir şekilde tahakkuk ettirilen kaçak elektrik kullanım bedelinin tahsili için İzmir 19. İcra Müdürlüğü'nün 2022/7384 Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlatıldığını söz konusu takibe itiraz etmeleri üzerine huzurdaki davanın açıldığını, davacı tarafça itirazın iptali talebiyle açılan işbu davanın reddi gerektiğini, davacı tarafça haksız ve kötüniyetli olarak açılan itirazın iptali davasının öncelikle görevsizlik ve yetkisizlik sebebiyle,

mahkemenin görevli ve yetkili olduğunun kabulü halinde arabulucuya başvurulmadan dava açılması sebebiyle dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine; mahkemece aksi kanaate varılması durumunda ise davanın esastan reddi ile davalı aleyhine başlattığı icra takibinde haksız ve kötüniyetli olan davacı alacaklının takip konusu asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

MAHKEME

"... Genel yetkili mahkemeyi belirleyen düzenleme HMK md. 6'da kaleme alınmıştır: Buna göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir."

Haksız fiile ilişkin davalarda ise yetkili mahkeme HMK 16'da düzenlenmiş olup; yetkili mahkeme, "haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer makemesi" olarak belirlenmiştir.

Kaçak elektrik tespit tutanağında haksız fiilin işlendiği belirtilen adresin "... Mah. ... Cad. No:...-... ... - ..." olduğu, Çiğli ilçesinin Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin yetki alanında kaldığı anlaşılmakla aşağıdaki karara hükmolunmuştur." gerekçesiyle,

"1-.Davacının açmış olduğu davasının HMK 6, 7, 16 maddesi göz önüne alınarak mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,

2- HMK.'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakip yasal 2 haftalık süre içinde talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli mahkeme olan KARŞIYAKA NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE dosyanın talep halinde gönderilmesine,1-.Davacının açmış olduğu davasının HMK 6, 7, 16 maddesi göz önüne alınarak mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE,

2- HMK.'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakip yasal 2 haftalık süre içinde talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli mahkeme olan KARŞIYAKA NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE dosyanın talep halinde gönderilmesine" karar vermiştir.

BİLDİRİLEN İSTİNAF NEDENİ

Davacı vekili, huzurdaki davanın haksız fiilden kaynaklanması ve para borçlarının götürülecek borçlardan olması nedeniyle takibin müvekkili şirketin yerleşim yeri olan icra dairesinde başlatılması ve aynı şekilde davanın da İzmir Mahkemelerinde ikame edilmesinin usul ve yasaya uygun olduğunu istinaf başvuru sebep ve gerekçeleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

İstinaf başvuru sebep ve gerekçeleri ile kamu düzeni kapsamında Daire önüne gelen uyuşmazlıklar dikkate alınmak sureti ile yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu;

Dosya içerisindeki bilgi ve belgeler incelendiğinde; davacı tarafından davalının kaçak elektrik kullandığı iddiasıyla tanzim edilen faturaya dayalı olarak başlatılan icra takibine davalı tarafından süresinde Karşıyaka İcra Müdürlüğü'nün yetkili olduğu iddiasıyla yetkiye ve borca itiraz edildiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 06.10.2004 tarih E:2004/19-410 K:2004/471 sayılı kararında belirtildiği üzere; itirazın iptali davasının görülebilmesi için, öncelikle ortada takip hukuku kuralları çerçevesinde yasaya ve yöntemine uygun şekilde yapılmış geçerli bir icra takibinin bulunması gerekir. Bir icra takibinde icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise, önce, bu itiraz incelenip sonuçlandırılmalıdır. Zira yetki itirazı karara bağlanmadıkça ortada hukuken geçerli bir takip olduğu söylenemez.

Bu nedenle, itirazın iptali davasını gören mahkeme, öncelikle, bu yönü inceleyip karara bağlamalıdır. Esasen, itirazın iptali davasına bakma yetkisi takibin yapıldığı yer mahkemesine ait olduğundan, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi zorunludur.

Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, sonuca etkili değildir. Başka bir ifadeyle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle tetkik merciinin (icra hukuk mahkemesinin) yerine geçerek, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır (Üstündağ, S.: İcra Hukukunun Esasları, İstanbul 1995, 6. Bası, s. 101-102 ). Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25.10.2018 tarihli ve 2017/13-534 E., 2018/1567 K. sayılı kararında da aynı ilkelere işaret edilmiştir.

Bu kapsamda, itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış icra takibi bulunması dava şartı olup, HMK'nın 138 ve 140. maddeleri gereğince dava şartlarının öncelikle incelenmesi gerekmektedir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2019/6097 Esas - 2020/6762 Karar sayılı ilamı)

Bu nedenle, davalı borçlunun icra dairesinin yetkisine itiraz ettiğine göre itirazın iptali davasını gören mahkeme, öncelikle bu yönü inceleyip karara bağlaması, yetkili yerde yapılmış geçerli bir takip bulunmadığı taktirde davanın bu sebeple usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve esas yönlerden hukuka aykırıdır.

Kabul şekline göre de; davalı ... abonesi olup davanın temelini oluşturan uyuşmazlık niteliği itibariyle bir miktar para alacağına ilişkindir. TBK' nın 89/1. maddesi uyarınca alacaklı davacı şirketin muamele merkezinin bulundugu yer olan İzmir Mahkemelerinin de yetkili olduğu, davacının seçimlik hakkını da bu yönde kullandığı anlaşılmıştır. Hal böyle olunca, mahkemece; yetki itirazının reddi ile işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken, yersiz gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu çerçevede, açıklanan eksiklik ikmal edilerek sonuca ulaşılmasına yönelik olarak HMK’nin 353/1-a.4 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilmelidir.