İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2022/4106 K.2023/125

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, merci tayinine ilişkindir. İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesince, uyuşmazlığın çözümünde ihtisas mahkemesi olan Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görevli olduğu, HSK'nun ilgili kararı ile İzmir 5 nolu Asliye Ticaret Mahkemesi'nin Deniz İhtisas Mahkemesi olarak görevlendirildiği, davanın burada görülmesinin zorunlu olup Mahkemenin uyuşmazlığın çözümünde görevli olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesince, taraflar arasındaki ilişki incelendiğinde; taşımanın dosyaya ibraz edilen 27.02.2021 tarihli taşıma sözleşmesine dayanarak kara taşıması yoluyla yapıldığı, taşımanın Türkiye İzmir’den Almanya’ya 12 kap 300 kg tekstil malzemesi olarak ... Plakalı araçla göndereni .... Şti, alıcısı ... olan CMR belgesine dayalı olarak yapıldığı, taşımayı ... Şti’nin üstlendiği, ... Şti’nin bu taşımayı fiili taşıyan davacı ...

Şti tarafından bu şirket vasıtasıyla ifa ettiği belirlendiği, dava konusu taşımanın deniz ticaretine ilişkin TTK m. 5’de yer alan mahkemenin görev alanına giren HSK tarafından görevlendirilen deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakan Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girmediği gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

TTK' nun 4. Maddesi;

"(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

(2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri beş yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır" şeklinde düzenlenmiştir.

HMK'nun 20. ve devamı maddeleri uyarınca mahkemelerce kanun yolu incelemesinden geçmeksizin karşılıklı olarak verilmiş ve kesinleşmiş iki ayrı görevsizlik/yetkisizlik kararı verilmesi halinde yargı yeri belirleme zorunluluğu doğar. Bir yerdeki aynı mahkemeler arasındaki ilişki ise işbölümü ilişkisi olup süresinde işbölümü itirazında bulunulmadığı taktirde, davanın ilk açıldığı mahkemede görülüp sonuçlandırılması gerekir.Yargı yeri belirleme koşulları oluşmamış ise de mahkemelerce karar verilerek dosyadan el çekildiğinden uyuşmazlığın sürüncemede kalmaması için yargı yeri belirleme zorunluluğu doğmuştur.

Somut olayda; Dava, kara taşımacılığına ilişkindir. Taraflar tacir olup uyuşmazlık karayoluyla eşya taşınmasına ilişkindir. Kaldı ki iki mahkeme arasında görev değil işbölümü ilişkisi vardır.

Açıklanan nedenlerle, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.