İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/4133 K.2024/2540

Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, davacının ... plakalı aracının ticari kazanç elde etmek amacıyla taşımacılık faaliyetinde kullanıldığını beyan ederek; trafik kazası nedeni ile araçtan mahrum kaldığı dönem için kazanç kaybının hesaplanmasını ve davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği, ... plakalı aracın ruhsat bilgileri incelendiğinde kullanım amacının ticari (okul servisi) olduğu anlaşıldığı, vergi dairesinden gelen yazı cevabında kaza tarihi olan 26.8.2023 öncesi 6 aylık döneme ilişkin vergi beyannameleri incelendiğinde bilanço usulüne göre vergilendirildiğinin anlaşıldığı,

yolcu taşıma işi 6102 sayılı TTK'nun 850 vd maddelerinde düzenlenmiş olmakla aynı kanunun 4/1-a bendi uyarınca ticari iş niteliğinde olduğu, tüm dosya kapsamına göre; davaya bakmakla görevli Mahkemenin Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varıldığı, HSKnın 7.7.2021 tarih 608 sayılı kararı doğrultusunda 1.9.2021 tarihinde Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin kurulup faaliyete geçirilmesi hususu dikkate alınarak ilgili karar uyarınca görevsizlik kararı verilmiştir.

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesince, davaya konu kazaya sebebiyet verdiği iddia olunan ... plakalı aracın hususi araç olduğunun trafik tescil kayıtlarından anlaşıldığı, Bodrum Vergi Dairesinin 5.1.2024 tarihli yazı cevabına göre; davacının kaza tarihi olan 2023 yılı itibari ile ticari kazancının 325.879,88 TL olduğunun bildirildiği, davanın niteliği itibari ile TTK nun 4./1Maddesi ve diğer kanunlarda sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı anlaşıldığından ve davacının vergi dairesi kayıtlarından kazancının uyuşmazlığa konu olay tarihi itibari ile VUK 177.

Maddesine göre beyannamenin verildiği yıl esnaf sınırını aşmadığı (30 Aralık 2022 tarihli 32059(2. mükerrer) sayılı Resmi gazate ekinde yer alan VUK 177/1 uyarınca yıllık gayrisafi iş hasılatı 440.000,00 TL olarak belirlenmekle) bu nedenle tacir sayılamayacağı anlaşıldığından ve kazaya neden olduğu iddia olunan aracın da hususi olduğu gözetilerek işbu davada görevli Mahkemenin - görevsizlik kararı veren Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

TTK'nun 4. Maddesi; "(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

(2) (Değişik: 28/2/2018-7101/61 md.) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri bir milyon Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır. (Ek cümle: 28/3/2023-7445/30 md.) Bu fıkrada belirtilen parasal sınır, 6100 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına göre artırılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda; Davacının aracı okul servisi/ ticari araçtır. Ne var ki uyuşmazlık yolcu taşına işi yapan ile yolcu arasında olmadığından mutlak ticari dava değildir. Öte yandan kazaya karışan karşı taraf aracı hususidir. Davacının sırf ticari kazanç kaybını istemesi de davayı ticari yapmaz. TTK'nun 4/1 maddesi uyarınca nispi ticari dava da değildir. Uyuşmazlık trafik kazası/ haksız fiil iddiasıyla kar kaybı tazmini istemidir. Genel hükümlere tabidir.

Açıklanan nedenlerle, Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.