İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2025/234 K.2025/600

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi ile Soma 1. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep merci tayinine ilişkindir.

Soma 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, Hakimler Savcılar Kurulunun 08/07/2021 tarih ve 568 sayılı kararı ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi 01/09/2021 tarihinde faaliyete geçtiğinden, Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen Tazminat davalarında; davanın konusunun, trafik kazasından kaynaklanan maddi-manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, davalılar arasında ZMM sigortacısı da olduğu, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun TTK'nın 1483/1. maddesinden kaynaklanmasına ve aynı Kanunun 4. maddesine göre TTK'dan kaynaklanan uyuşmazlıkların ticari dava sayılacağının açıkça belirtilmesine göre, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu, ticari dava ve işlerin bu mahkemede görülmesi gerektiğinden dosyanın Manisa Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5/3 fıkrası uyarınca dava tarihi itibariyle Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, somut olayda uyuşmazlığın, trafik kazasından ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, dosyaya alınan araştırma tutanaklarına göre tarafların tacir olmadığı, bu nedenle nispi ticari dava koşullarının sağlanamadığı, ayrıca eldeki davanın Ticaret Kanununda düzenlenen mutlak ticari davalardan da olmadığı, bu nedenle davaya bakmaya görevi Ticaret Mahkemesinin değil, Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

HMK'nun 21. maddesi; "(1) Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur:

a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa.

b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa.

c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.

ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.

" şeklinde düzenlenmiştir.

HMK'nun 22. maddesi; "(1) Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur.

(2) İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda. Dava, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminata ilişkindir. Dava 1.9.2021 tarihinden sonra "Asliye Ticaret Mahkemesi" yazılarak verilen dava dilekçesiyle açılmıştır. Teknik anlamda; dava dilekçesi yanlış mahkemenin tevzine (esasına) verilmiş olduğundan, esas kapatılarak gönderme kararı verilmiştir.

Bunun üzerine, dosyanın gönderildiği Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince, davalı sigorta şirketi aleyhine açılan dava reddedilmiş, diğer davalılar aleyhine açılan davanın yeni esası üzerinden Soma 1. Asliye Hukuk Mahkemesine (karşı) görevsizlik kararı verilmiştir.

Gönderme kararı üzerine karşı görevsizlik kararı verilmiş olduğundan yargı yeri belirleme koşulları bulunmamakta ise de her iki mahkeme de işten el çektiğinden sürüncemede kalmaması için yargı yeri belirlenmesi gerekmiştir. Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince gönderme kararı veren Mahkeme yerine Manisa Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi usulen doğru değildir.

Birlikte görülebilecek davanın tefriki halinde Yargıtay'ın yargı yerinin özel yetkili mahkeme olacağına dair kararları var ise de tefrik edilen dava hakkında hüküm verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle Manisa Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilmiştir.