İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2338 K.2025/1821

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, istinaf başvurusunda bulunulmakla dosya incelendi;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TALEP EDEN İSTEMİNİN ÖZETİ

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; davacı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı kamyonetle, davalı ...adına kayıtlı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı otomobilin çarpışması sonucu 15/03/2024 tarihinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, çarpmanın etkisiyle davacı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan kamyonetin devrilerek ağır hasar aldığını, kasada yüklü bulunan 80.000,00 TL değerindeki portakalların yola saçıldığını, trafik ekiplerince olay yerinde hazırlanan kaza tespit tutanağına göre davalı ...'ın meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğunun belirtildiğini,

sigorta şirketinin gidermekle yükümlü olduğu zararın tamamını gidermediğinden bahisle bilirkişi incelemesi yapıldığından artırılmak üzere şimdilik 80.000 TL maddi tazminat ile 10.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan avans faiziyle tahsiline, davalıların taşınır-taşınmaz malları ile üçüncü kişilerde bulunan hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

İDM YARGILAMASININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen 26/02/2025 tarihli ara kararda özetle; davacı vekilinin, davalı gerçek kişiler ...ve ... yönünden değer kaybı, ikame araç bedeli, ticari kazanç kaybı ve mal hasarına ilişkin maddi tazminat istemi yönünden, ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile, 70.000,00 TL ile sınırlı olarak; anılan davalılardan ...adına kayıtlı olması halinde ... plakalı araç ile .... ili, ....ilçesi, ... Mahallesi,... Ada ... Parsel Sayılı taşınmaz ile davalı ... adına kayıtlı bankalarda kayıtlı bulunan hak, mevduat ve alacaklar üzerine 70.000,00 TL'nin %15'i oranında (10.500,00 TL) nakdi ya da kesin ve süresiz teminat mektubu karşılığında ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiştir.

Davalı ... vekilinin ihtiyati hacze itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz ara kararının taraflar dinlenmeden, deliller toplanmadan evrak üzerinde verildiğini, bu nedenle kararın mesnetsiz olduğunu, ayrıca gerekçe ile yasaya aykırı olarak ihsası rey yapıldığını, davacıya ait .... plakalı araçta KTK'nun 31. maddesi kapsamında 26.02.2024 tarihli -trafikten men- kaydının bulunduğunu, davacı tarafından trafikten men kaydının ihlal edildiğini ve aracın trafiğe çıkarıldığını, kazaya karıştığını,

kaza anında trafikten men kaydı bulunan araca yönelik bu kayıt yokmuş gibi değerlendirilerek hukuken haksız ve dayanaksız bir biçimde değer ve kazanç kaybı adı altında maddi tazminat talep edilmesinin mümkün olmadığını, trafikten men kaydı olan aracın taşımacılık işinde kullanılması mümkün olmadığından davacının aracından mahrum kaldığının söylenemeyeceğini, trafikten men olan aracın trafiğe çıkmış olmasının başlı başına araç sahibinin sorumluluğunda olduğunu, değer kaybı talebinin sigorta şirketince bu husus gözetilmeden karşılandığını belirterek; ihtiyati haciz ara kararına itirazları ile kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin 29/05/2025 tarihli ara kararında özetle; somut olayda, 15/03/2024 günü saat: 04:31 sıralarında; davalı sürücü ....sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davacıya ait ve idaresindeki .... plakalı aracın çarpışması sonucu çift taraflı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza tespit tutanağına göre davalı sürücünün yasal sınırın üzerinde araç kullanmak ve takip mesafesini korumama eylemi nedeniyle kazanın gerçekleşmesinde kusurlu olduğu, davacının kusursuz bulunduğunun belirtildiği,

davacının işleteni ve sürücüsü olduğu .... plakalı aracın meydana gelen trafik kazasında değer kaybı, ikame araç bedeline, ticari kazanç kaybına ve davacıya ait araçta yüklü bulunan portakalların yere devrilmesinden kaynaklanan maddi tazminat alacağının kaza tarihi itibariyle TBK'un 117/2 inci maddesi uyarınca muaccel hale geldiği açık olup, dava dilekçesi eki belgeler, fotoğraflar, kaza tespit tutanağı ile değer kaybı, ikame araç bedeli, ticari kazanç kaybı ve zarar gören portakalların bedeli yönünden yaklaşık ispat koşulunun sağlandığının sabit olduğu,

ihtiyati hacze itiraz edenler tarafından itiraz dilekçeleriye ileri sürülen hususların yargılamayı gerektirmesi, aşkın haciz iddiasının ise icra hukuk mahkemesinde şikayete konu edilebilmesi karşısında, ihtiyati haciz koşullarında değişiklik bulunmadığından, ihtiyati hacze itiraz eden davalılar ... ile ...vekilinin ihtiyati hacze itirazlarının reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İİK'nun 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için rehinle temin edilmediğini, vadesi gelmiş bir para borcu olması veya borçlunun kaçma, mallarını kaçırma, gizleme gibi muacceliyet yaratacak özel davranışlarda bulunması gerektiğini, somut olayda yargılamanın halen devam ettiğini, alacağın kesinleşmediğini, ihtiyati haciz için gereken yaklaşık ispat şartının karşılanmadığını, davacının zarar iddiasının dayanağı olan araç trafikten men kaydı taşımasına rağmen trafiğe çıkarıldığını, bu durumda davacının kazanç kaybı veya değer kaybı talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını,

davacının aracının KTK'nun 31. maddesi kapsamında trafikten men edildiğini, bu durumdaki bir aracın ticari amaçla kullanılmasının mümkün olmadığını, dolayısıyla kazanç kaybı veya kullanım mahrumiyeti iddiasının fiilen ve hukuken dayanaksız olduğunu, her trafik kazası sonrasında değer kaybı talebinin kabul edilmeyeceğini, davacının yaklaşık ispat koşulunu gerçekleştiremediğini belirterek, İlk Derece Mahkemesinin 13/05/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin tümden reddine karar verilmesini istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı ... vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; kaza tarihi olan 15/03/2024 itibariyle müvekkil aracı hakkında herhangi bir trafikten men kaydı bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte aracın trafikten men edilmiş olmasının kusursuz olduğunu iddia eden davalı ...'ın tam kusurlu olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğini, trafikte kural dışı bir şekilde seyreden bir araca dahi %100 kusurla çarpılması,

çarpan tarafın haksız fiil sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, İİK'nun 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borcu için ihtiyati haciz talep edilebileceğini, haksız fiil sonucu doğan tazminat alacaklarının fiilin meydana geldiği anda muaccel hale geleceğini, somut olayda müvekkilin zararının tespiti, kusurun sabit olması ve zarar sorumluluğunun hukuken doğmuş olması nedeniyle alacağın varlığının yaklaşık ispat seviyesinde kanıtlanmış durumda olduğunu,

değer kaybı ve kazanç kaybının varlığı bilirkişi incelemesi ile değerlendirilecek olup istinaf aşamasında bu tür teknik hususlara ilişkin soyut itirazların kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte olmadığını belirterek, davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine, ihtiyati haciz kararının onanmasına karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle emtia zararı, kazanç kaybı, değer kaybı ve manevi tazminat davası ile birlikte istenen ve maddi tazminat yönünden kabul edilen ihtiyati haciz kararına itirazın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmesinden kaynaklanmaktadır. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince resen gözetilecekler dışında istinaf dilekçesinde gösterilen sebeplerle ve istinaf başvurusunda bulunanın sıfatı ile sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Bilindiği üzere, 2004 Sayılı İİK 257/1 maddesi gereğince, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun taşınır taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için borçlunun temerrüde düşürülmesi gerekli olmayıp, borcun muaccel olması (vadesinin gelmesi) yeterlidir.

Haksız eylemden kaynaklanan tazminat davalarında tazmin yükümlülüğü olay tarihi itibariyle muaccel hale gelir.Alacaklının alacağı muaccel olup bir rehin ile de temin edilmemişse, alacaklının ihtiyati haciz isteme hakkı vardır. Bunun için, başkaca hiçbir şart (mesela borçlunun davranışı yüzünden alacağın tahsilinin tehlikeye girmiş olması şartı) aranmaz.

Borçlunun temerrüdünün düzenlendiği 6098 Sayılı TBK’nın 117. maddesine göre, haksız eylemlerde eylemin işlendiği tarih itibariyle borçlunun temerrüde düşmüş olacağı düzenlenmiştir. Bu durumda, geçici hukuki koruma yollarından biri olan ihtiyati hacizde yakın ispat koşulunun gerçekleyip gerçekleşmediğinin incelenmesi gerekir. Buradaki ispat, esas davadaki gibi tam bir ispat değildir. Alacaklının, alacağı hakkında mahkemeye kanaat verecek deliller göstermesi gerekir.

Mahkemenin, alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığına kanaat getirmesi yeterlidir.

265. maddesinde ise. “Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Menfaati ihlâl edilen üçüncü kişiler de ihtiyatî haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir.

Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Somut olayda;

15/03/2024 günü İzmir-Tire-Dumlupınar Mh-Aydın-Selçuk yolu

4. Km 100. metrede ... ve ... plakalı araçların karıştığı maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta tarafından limit dahilinde yapılan ödeme dışındaki emtia tazminatı, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tahsili istenildiğine göre; 6098 Sayılı TBK'nun 117/2 inci maddesi uyarınca haksız eylem tarihi olan kaza tarihi itibariyle davacı tarafın alacağının muaccel hale geldiği anlaşılmaktadır. Trafikten men kaydı olmasının gerçek zarar ilkelerine dayalı tazminat isteminde davalıların tazminat sorumluluğuna etkisi yaklaşık ispatı bertaraf edecek nitelikte olmadığından, ilk derece mahkemesince davalı vekilinin ihtiyati haciz koşullarına yönelik itirazının reddine karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Ancak, tazminat miktarına göre ihtiyati haciz isteminin müteselsil sorumlulardan davalı ...yönünden belirli bir teminat karşılığı araç ve taşınmaz haczi sureti ile kabul edildiği dikkate alındığında, hacizde ölçülülük ilkesi gereği davalı . ... adına 3. kişilerdeki hak ve alacakları, banka hesaplarını kapsar şekilde ihtiyati haciz konulması yerinde olmadığından davalı vekilinin ihtiyati haczin kapsamına yönelik istinaf başvurusu yerinde görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin ihtiyati haciz koşullarına yönelik istinaf nedenleri usul ve yasaya uygun bulunmadığından bu husustaki istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince esastan reddine, ihtiyati haczin kapsamına yönelik istinaf isteminin 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-2) bendi gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesinin 29/05/2025 tarihli ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin gerekçeli ara kararının davalı ... yönünden kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasını gerektiren eksiklik bulunmadığından, düzeltilerek yeniden karar verilmesi sureti ile;

"davalı ... vekilinin ihtiyati haczin kapsamına yönelik itirazlarının kabulüne; davalı ... adına kayıtlı bankalarda kayıtlı bulunan hak, mevduat ve alacaklar üzerine konulan hacizlerin kaldırılmasına" şeklinde karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.