İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2026/1185 K.2026/1110

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a bendi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plaka ... markalı araç ile ...'in sevk ve idaresindeki kendisine ait ... plakalı motosiklet arasında 03.04.2025 tarihinde .... mevkiinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, davalı ...'in kendi sevk ve idaresindeki motosiklet ile ... sokak üzerinde seyrederken, müvekkilinin sevk ve idaresindeki müvekkiline ait araca çarpması sonucunda maddi hasarlı kaza gerçekleştiğini, maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve Tramer Kaydı doğrultusunda .... plakalı motosiklet sürücüsünün tam kusurlu olduğunu,

kaza sonucunda müvekkiline ait araçta meydana gelen zararların yanı sıra araçta bu kaza nedeniyle değer kaybı oluştuğunu, araçta meydana gelen hasarın müvekkilinin kasko sigorta şirketi tarafından karşılandığını, değer kaybı zararının tazmini için 22.05.2025 tarihinde kusurlu yanın ZMMS sigortacısı olan...

A.Ş.'ye KEP marifeti ile başvurularak zararın tazmini talep edilmiş ise de zararın şirket tarafından giderilmediğini, müvekkili aracın onarımda kaldığı süre boyunca araçtan faydalanamadığından ikame araç bedeli zararı da oluştuğunu belirterek, Davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla değer kaybı tazminatı yönünden iki davalı yönünden müteselsilen şimdilik bakiye 100,00-TL 'nin kaza tarihinden (Sigorta için başvuru tarihinden 8 gün sonrasından) itibaren işleyecek enflasyon, mümkün değilse resekont avans faizi oranında faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesine,

kaza nedeniyle mahrum kalınan günler için şimdilik 100,00-TL ikame araç bedelinin olay/kaza tarihinden itibaren işleyecek enflasyon mümkün değilse resekont avans faizi oranında faizi ile birlikte sigorta şirketi hariç diğer davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretini karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

Kaza tespit tutanağı ve tramer kaydı, ekspertiz raporu, hasar onarım faturası, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını gösterir araştırma tutanakları, tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davanın davalı taraf açısından ticari mahiyette olmadığı, bu kapsmda davaya konu uyuşmazlığın çözümü açısından mahkememizin görevli olmadığı, taraflar arasındaki haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümü noktasında görevli mahkemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu,

dava şartlarının bulunup bulunmadığının yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetileceği, dava şartı noksanlığını belirleyen hakimin davayı usulden reddetmekle yükümlü olduğu anlaşılmakla, usul ekonomisi ve yargılamanın süratle bitirilmesi ilkeleri nazara alınarak ve takdiren dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 114/1-c. maddesi yollamasıyla 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle açılan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl dosya olan İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/659 E. sayılı dosyasında ... yönünden verilen kararın taraflarınca istinaf edildiğini İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2025/1308 E., 2025/1403 K. sayılı dosyasında yapılan inceleme sonucunda istinaf başvurusunun kabulüne karar verildiğini, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderildiği ve 2025/974 esas sayısına yeni esas kaydının yapıldığı, Mahkemece tefrik yönünden usulî işlemler tamamlanmaksızın görevsizlik yönünde karar kurulmasının usule açıkça aykırı olduğunu, tefrik edilen dosya ile asıl dosya arasında fiilî ve hukukî bağ bulunduğunu, dosyada görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunun açık olduğundan bahisle kararının kaldırılmasına,

dosyanın görevli mahkeme sıfatıyla Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davalı taraf istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan zarar nedeniyle değer kaybı ve ikame araç bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece sigorta şirketi yönünden davanın arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğinden dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine , tefrik kararı ile oluşturulan eldeki davada ise davanın usulden reddi ile 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 115/2. maddesi gereğince Mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/659 E. Sayılı dosyasında ... yönünden verilen karar davacı tarafça istinaf edildiği , İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2025/1308 esas 2025/1403 karar sayılı kararı ile " davacı vekilinin davadan önce davalı sigorta şirketine 2918 Sayılı KTK'nın 97 maddesinde belirtilen başvuruda bulundukları ve bu nedenle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ileri sürülerek istinaf isteminde bulunduğunu ,Mahkemece anılan bu hususta davacı tarafın davalı sigorta şirketinden KTK 97 maddesi kapsamında başvuruda bulunup bulunmadığı araştırılmadan ve eğer başvuruda bulunulmuş ise ayrıca bundan

sonra arabuluculuk kanunu kapsamında zorunlu arabuluculuğa başvurulmasının gerekmediği gözetilerek bir sonuca varılması gerekmekte iken yazılı gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmesinin yerinde görülmediğinden bahisle " istinaf başvurusunun kabulüne karar verildiğini, kaldırma kararı ile ilk derece mahkemesine gönderilen dosyanın 2025/974 Esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmaktadır.

Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme, istemin maddi veya manevi tazminat olup olmadığına bakılmaksızın 6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesi gereğince genel görevli asliye hukuk mahkemesidir. Ancak, sigorta hukuku kapsamında sigorta şirketine de dava açılmış olması halinde zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, 6102 Sayılı TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikteki bu davada tüm davalılar bakımından asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır.

Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; söz konusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “Yargılama usûlüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yaparak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir. Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usul ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir.

Her ne kadar Asliye Ticaret Mahkemesince davalı sigorta yönünden dava şartı yokluğundan usulden red kararı verilerek tefrik edilen dosyada davalı yönünden görevsizlik kararı verilmiş ise de; aynı davada sigorta şirketi, sürücü ve işletene karşı birlikte ihtiyari dava arkadaşlığına dayalı olarak maddi tazminat davası açılmış olması halinde davalı sigorta şirketi hakkında verilen ancak kesinleşmeyen karar diğer davalı yönünden görev incelemesinde dikkate alınmamalıdır. Ayrıca, Mahkemece birlikte görülmesi gereken davaların sonradan tefrik edilmesinin göreve ilişkin kuralları değiştirmeyeceği yönünde de içtihatlar bulunmaktadır.

İlk Derece Mahkemesince sigorta şirketi yönünden verilen usulden red kararının kaldırıldığı hususu da dikkate alındığında, müteselsil sorumluluğa ilişkin 6098 Sayılı TBK'nun 61, usül ekonomisine ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 30, ihtiyari dava arkadaşlığına ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 57 ve 58. Maddelerine aykırı biçimde davalı yönünden görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre, ihtiyari dava arkadaşı olan davalı yönünden de davaya bakmaya asliye ticaret mahkemesinin görevli olması nedeniyle davacı istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince kabulü ile aynı Yasanın 353/1 inci fıkrasının (a-3) üncü bendi ve (1-a) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesinin 15/02/2022 tarihli kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, dosyanın 2025/974 Esas sırasına kayıtlanan dosya ile birleştirilerek görülmesi için görevli ve yetkili İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.