İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1235 K.2022/2649

Davalı vekili Av.... tarafından yapılan 3.1.2022 tarihli istinaf kanun yolu başvurusu ve dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı, Antalya ..., .... .... ada ... parselde bulunan taşınmazı Vakıflar Genel Müdürlüğünden 1.8.2008 tarihinde 10 yıllığına kiraladığını, davalı ile yaptıkları anlaşma uyarınca taşınmazın kullanım hakkını davalı yana devrettiğini, devir bedelinin ilk taksidini tahsil ettiğini, sözleşmenin 3. bendi uyarınca ''devralan, Vakıflar Genel Müdürlüğü ile sözleşme yapmasından sonra söz konusu arsanın imarı kırmızı ticari olan olarak değiştirildiğinde ve ilan edildiğinde 305000 TL + KDV kadar bir tutar daha devredene fatura karşılığı ödenecektir. '' düzenlendiğini, davacı olarak gerekli mercilere başvuruları yaptıklarını,

ticari alanla ilgili işlemleri başlatıklarını ...

Belediyesince kabul edildiğini, ilan süreci başladığını, davalının ticari alana dönüşmesi kesin olan imar değişimi işlemleri akabinde ödemesi gereken ek devir parasını ödememek için ihtilaf çıkardığını, davalının Vakıflar Genel Müdürlüğüne dilekçe vererek imar değişimi işlemlerin durdurulmasını talep ettiğini imar değişimi evraklarının Belediyeden geri çekildiğini, ihtar çektiklerini, kendilerine düşen yükümlülüklerini yerine getirdiklerini fatura kestiklerini ödenmeyince takip başlattıklarının davalının itirazının iptalini talep etmiştir.

Mahkemece, mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.

Davalı istinaf dilekçesinde.

Uyuşmazlık kira sözleşmesinin devrinden değil, taraflar arasında yapılmış bila tarihli sözleşmeye koyduğu ve ahlaka ve kamu düzenine aykırı hükümden kaynaklandığını, yani davaya konu edilen alacak, kira sözleşmesinin devrinden değil, davacının kendisiyle alakası olmayan, idari mercilerce yapılması gerekli imar planı değişikliğine bağlı bir bedel olduğunu, davacının icra takibine konu ettiği faturaya dayalı alacak kira parası ya da kira sözleşmesinin devrinden dolayı doğmuş/doğacak bir kira alacağı olmayıp, geçersiz bir hükme dayalı talep olup Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununun sözleşmeye dair hükümlerine dair çözümlenmesi gerektiğini,

sözleşmeye konu olan madde TBK madde 27 gereğince hükümsüz olduğunu, davacı faturaya konu ettiği alacağın kaynağını sözleşmede kendisiyle alakası olmayan, idari mercilerce yapılması gerekli imar planı değişikliğine bağlamış ve bunun karşılığında bir bedel belirlediğini, bu durumun ne ticari ne da ahlaki olmadığını, davaya konu edilen fatura Vakıf Taşınmazlarının Tip Kira Sözleşmesinin Devrine Dair Sözleşmenin devri dolayısıyla ödenmeyen kira ya da devir bedeli olmayıp, sözleşme konusu yeri ticari alan olarak değiştirme bedeli gibi ahlaka ve kamu düzenine aykırı hükümden kaynaklandığından,

davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu belirtmiştir.

Dosyada yer alan 1.8.2018 başlangıç tarihli kira sözleşmesinde, kiraya veren Vakıflar Genel Müdürlüğü Antalya Bölge Müdürlüğü kiracı .... Şti, kiraya konu taşınmaz, Antalya ..., ... ... ada ... parsel ,... m² arsa vasıflı olup , kira dönemi 1.8.2018-1.8.2028 tarihleri arası olarak belirlenmiş, aylık kira bedeli 3050 TL olarak kararlaştırılmıştır.

Kira sözleşmesinin 10. maddesinde '' Taşınmaz ancak idarenin uygun gördüğü şartlar altında, devre, iş değişikliğine, iş ve kar ortağı almaya konu olabilir. Ayrıca kiracı, kiraya verene zarar verecek bir değişikliğe yol açmamak ve idareden yazılı izin almak koşuluyla kiralananı tamamen veya kısmen başkasına kiraya verebilir ya da kullanım hakkını başkasına devredebilir. Alt kiracı, kiralananı sözleşme ve şartnamede tanınan biçimde kullanılır.

Aksi taktirde, kiracı ve alt kiracı idareye karşı sorumlu olur.

Bu durumda idare, kiracıya karşı sahip olduğu hakları alt kiracıya veya kullanım hakkını devralana karşı da kullanabilir.''sözleşmenin 21. maddesinde '' Taşınmazın imar planlarının ticari alana dönüştürülmesi, imar planı değişikliğinin onay tarihinden sonra aylık 11.000,00 TL bedel üzerinden (2019 ve müteakip yıllarda bu bedele ÜFE 12 aylık ortalamalara göre değişim % - oranında artış yapılması ve rayiçten aşağı olması halinde rayiç bedele güncellenmesi kaydıyla) kira bedeli alınacaktır. '' düzenlenmiştir.

Yine dosyada yer alan Vakıf Taşınmazların Tip Kira sözleşmesinin devrine dair sözleşmede devreden ... Şti, devralan ...

Aş, devir konusu Antalya , ..., .... .... ada .... parselde kain taşınmaz olup, sözleşme 3. tarafların Hak ve Yükümlülükleri başlıklı madde 1. bendinde '' Devreden tarafından işbu sözleme kapsamında devredileceği taahhüt edilen Antalya ili ... ilçesi .... .... ada ... parsel 8711,243 m²'lik taşınmaza dair Vakıflar Genel Müdürlüğü ile yapılmış bulunan ...............tarihli ve 10 yıl süreli Vakıf Taşınmazların Tip Kira Sözleşmesinin devralana devir ve teslimi sağlanacaktır. ''2. bendinde '' Devreden tarafından söz konusu taşınmaz ile ilgili olarak Vakıflar Bölge/Genel Müdürlüğün'de bulunan hakkının tamamı da işbu sözleşme kapsamında Devralana

devredilecektir. Keza uzun süreli sözleşme için Vakıflar Genel Müdürlüğün'de yapılması gereken sözleşmeyi devreden sağlayacaktır. '' düzenlenmiştir.

Somut olayda; Eldeki davanın tarafları ... AŞ'dir. Taraflar arasında doğrudan bir kira akti ilişkisi yoktur. Davacının, kiraya vereni Vakıflar Genel Müdürlüğü olan taşınmazın kiracı sıfatına sahip iken bunun devir sözleşmesi ile devir hakkının davalıya verilmesinden kaynaklı davacı lehine ödenecek parasal yükümlülük çekişme konusudur. İlk devir bedeli ödenmiş ise de arsanın ticari arsa vasfı kazanması ile doğacak 2. Ek devir bedelinin ödenmemesi konu edilmiştir. Burada sözleşme hukukundan ve edimin yerine getirilip getirilmemesinden kaynaklı icra takibi ve itirazın iptali istemi vardır. Doğrudan kira akti ilişkisi, sıfatı bulunmadığından eldeki davanın Ticaret Mahkemesince bakılıp sonuçlandırılması gerekir.