İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2026/436 K.2026/649

8. Hukuk Dairesi

ESAS NO : 2026/436

KARAR NO : 2026/649

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : AYDIN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 12.12.2025

NUMARASI

2025/854 Esas, 2025/855 Karar

MAHKEMESİ : AYDIN TÜKETİCİ MAHKEMESİ

TARİHİ : 15.10.2025

NUMARASI

2025/245 Esas, 2025/168 Karar

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ

KARAR TARİHİ : 12.03.2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 13.03.2026

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi ile Aydın Tüketici Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yerinin belirlenmesi yoluyla giderilmesi Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından istenilmekle, dosya heyetçe incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, zorunlu mali mesuliyet sözleşmesi gereğince ödemek zorunda kaldığı sigorta tazminatı dolayısıyla rücu sebebiyle itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı Aydın Tüketici Mahkemesince; taraflar arasında yapılan zorunlu mali mesuliyet poliçesi nedeni ile davalının maliki olduğu .... plakalı aracın kamyonet cinsi olup malik olan davalı tarafından ticari amaçlı kullanıldığı anlaşıldığından böylelikle taraflar arasında 6502 sayılı yasa m.3/1-l bendi gereğince tüketici işlemi bulunmadığından ihtilafa bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirtilerek, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiş, karar taraflara usulüne uygun tebliğ edilerek, dosya Aydın Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.

Dosyanın gönderildiği Aydın Asliye Ticaret Mahkemesince de, davacı sigorta şirketi vekilinin, müvekkili nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesiyle sigortalı aracın, dava dışı şahsa ait araca verdiği zararın ödenmesi nedeniyle sigortalısından rücuen ödemelerin tahsili için iş bu davayı ikame ettiği, davalının tacir sıfatının bulunmadığı, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacı sigorta şirketi ile sigortalısı olan davalı arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerektiği, ruhsat kaydına göre sigortalı aracın kullanım amacının hususi olduğu,

taraflar arasında düzenlenen zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesi bulunduğundan iş bu davanın taraflar arasında var olan sigorta poliçesinden doğan bir dava olduğu, davalının bu sözleşme uyarınca tüketici, davacı sigorta şirketinin de mesleki ve ticari faaliyeti kapsamında hareket eden tüzel kişi olduğu ve davanın temel dayanağının bizatihi tüketici işleminden (sigorta sözleşmesinden) kaynaklandığı ve eldeki davaya bakma görevinin 6502 Sayılı Kanun'un 73. maddesi gereğince tüketici mahkemesine ait olduğu

gerekçesiyle, karşı görevsizlik kararı verilmiş, bu karar da istinaf edilmeksizin 13.02.2026 tarihinde kesinleştiğinden, HMK'nın 20. maddesi uyarınca yargı yerinin belirlenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren Yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesine dayalı olarak olay yeri terk rücu sebebine istinaden sigortalısı olan davalı hakkında ödemek zorunda kaldığı sigorta tazminatı nedeniyle icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek, itirazın kaldırılmasına ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir. Sigorta sözleşmesine konu konu araç kamyonet (kullanım şekli ticari) olduğuna göre, davalı sigortalının tüketici konumunda olmadığı, sigorta sözleşmesinin tüketici işlemi niteliğinde bulunmadığı, dolayısıyla tüketici mahkemesinin görevli olmadığı anlaşılmaktadır.

Zorunlu Sorumluluk Sigortaları TTK'nın 1483. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, davanın TTK'nın 4/1-a maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliğinde olduğu görülmekle uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Benzer konuda Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2020/7682 Esas 2020/9631 Karar sayılı 10.11.2020 tarihli, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2025/1569 Esas 2025/3350 Karar sayılı 15.12.2025 tarihili kararları)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK'nın 21. ve 22. maddeleri uyarınca Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.