İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi E.2026/93 K.2026/191

8. Hukuk Dairesi

ESAS NO : 2026/93

KARAR NO : 2026/191

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KARŞIYAKA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 23.10.2025

NUMARASI

2025/663 Esas, 2025/744 Karar

MAHKEMESİ : MENEMEN 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ : 08.04.2025

NUMARASI

2025/99 Esas, 2025/119 Karar

DAVA : İTİRAZIN İPTALİ

KARAR TARİHİ : 27.01.2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 28.01.2026

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi ile Menemen 2. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, bedelsiz kalan senedin takibe konulması nedeniyle davacının ödediği bedelin, bedelsiz kalan senedi kullanan davalıdan tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın açıldığı Menemen 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın, Bozdoğan İcra Müdürlüğünün 2021/85 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu, taraflar arasında akdedilen kambiyo senedinin tahsil edilmesine rağmen ciro edilerek icra takibine konulduğu, uyuşmazlığın özünün haksız eylem olmadığı, bedelsiz senedin icraya konulmasından ve dolayısıyla kambiyo senedinden kaynaklandığı, davanın Ticaret Mahkemesinin görevine girdiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar 09.09.2025 tarihinde kesinleşmiştir.

Dosyanın gönderildiği Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince, davaya konu icra takibinin kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile yapılan bir takip olmadığı, takibin, davacı tarafça bedeli ödenmesine rağmen icra takibine konu yapılan ve ikinci kez bedeli ödenmek zorunda kalındığı iddiası ile davalı hakkında yapılan ilamsız icra takibi olduğu, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmadığı gibi davacının tacir vasfına haiz olmadığı, davacı alacaklının talebinin davalının bedelsiz senedi icraya koyduğu iddiası olduğu, takibe dayanak yapılan davalının eyleminin haksız fiil mahiyetinde olduğu, uyuşmazlığın TTK'da sayılan mutlak ya da nispi ticari dava mahiyetinde olmadığı belirtilerek karşı görevsizlik kararı verilmiş, karar 03.12.2025 tarihinde kesinleşmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayın incelenmesinde; keşidecisi...., lehtarı davalı olan, 02.08.2018 tanzim, 30.11.2018 vade tarihli bono vasfındaki senedin lehtar tarafından ciro ile ....'a devredildiği, .... tarafından bu senedin 01.04.2021 tarihinde Bozdoğan İcra Müdürlüğünün 2021/85 Esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu, takibin borçlularının vefat eden keşidecinin mirasçıları olduğu ve davacının da bu mirasçı borçlular arasında yer aldığı, davacı tarafından bu dosya borcu olarak alacaklı vekilinin hesabına 155.000,00 TL'nin 21.03.2024 tarihinde ödendiği, aynı tarihte alacaklı vekilinin icra müdürlüğüne haricen tahsil beyanında bulunduğu anlaşılmıştır.

Bozdoğan Asliye Ceza Mahkemesinin 10.01.2023 tarih ve 2021/493 E. - 2023/28 K. sayılı kararı ile davalının bedelsiz senedi kullanma suçundan TCK'nın 156/1 maddesi gereği cezalandırılmasına karar verilmiş, karar 21.02.2023 tarihinde kesinleşmiştir. Davalının mahkumiyet kararına esas olan senet Bozdoğan İcra Müdürlüğünün 2021/85 esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş olan senettir.

Menemen İcra Müdürlüğünün 2025/872 Esas sayılı dosyası ise davacı tarafından davalı hakkında genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız bir takiptir. Bu takipte davacı, Bozdoğan İcra Müdürlüğünün 2021/85 Esas sayılı dosyası nedeniyle ödemek zorunda kaldığı bedeli, senedi bedelsiz kaldığı halde kullanmış olması nedeniyle hakkında mahkumiyet hükmü tesis edilen davalı senet lehtarından talep etmektedir.

Eldeki dava da (her ne kadar Menemen 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, uyuşmazlığın, Bozdoğan İcra Müdürlüğünün 2021/85 Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu belirtilmişse de) davalının Menemen İcra Müdürlüğünün 2025/872 Esas sayılı takibine yaptığı itirazın iptali için açılmıştır.

Tüm bu hususların değerlendirilmesinde; itirazın iptali istenilen takibe konu alacağın dayanağının bono olmadığı, bu takibin dayanağının haksız fiile dayalı alacağın tahsiline ilişkin olduğu, tarafların tacir olduklarına dair dosyaya yansıyan herhangi bir iddia veya delil bulunmadığı, uyuşmazlığın bu hali ile TTK'nın 4. maddesi kapsamında ticari bir dava olmadığı anlaşılmakla davaya bakma görevi genel mahkemelere aittir.

Açıklanan nedenlerle, yargı yeri olarak Menemen 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.