Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2025/1946 K.2025/1303

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının mülkiyetinde olan ve kiralık olarak kullanılan iş makinesinin dava dışı kişilerin borcu nedeniyle 09/04/2021 tarihinde haczedildiği ve Avanos İcra Dairesi tarafından yediemine teslim edildiği, haciz sırasında iş makinesinin kiralık olduğu belirtildiği ve istihkak iddiasında bulunulduğu, daha sonra açılan istihkak davası sonucunda makinenin mülkiyetinin davacıya ait olduğu ispatlanarak haciz işleminin kaldırıldığı, bu süreçte davacı iş makinesinden yaklaşık 4 yıl süreyle mahrum kaldığı, kazanç kaybı yaşadığı, çekici ve otopark ücretleri ödediği,

araçta bakım onarım gibi ek masrafların olduğu belirtilerek tüm bu nedenlerle 1.000,00-TL maddi, 200.000-TL manevi tazminatın davalıdan alınıp davacıya verilmesini, vekalet ücreti ile yargılama masraflarının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Eldeki iş bu maddi manevi tazminat talebinin icra dosyasının dayanağı belgenin kambiyo senedi vasfında olması nedeniyle Türk Ticaret Kanununda düzenlenen, TTK 4. madde gereği mutlak ticari davalardandır. Davanın açıldığı tarih itibariyle ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olduğundan ve ayrı bir ticaret mahkemesi bulunduğundan davaya ticaret mahkemesi tarafından bakılması gereklidir.

Hemen belirtmek gerekir ki, davanın dayanağını oluşturan icra dosyasındaki dayanak belgenin kambiyo senedi vasfında olması nedeniyle dava mutlak ticari dava olup davanın müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görülüp sonuçlandırması icra etmektedir.

Bu husus yargılama usulü yönünden de önem arzetmekte olup davada TTK'nın 4.maddesi uyarınca davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu, 6100 sayılı HMK.nin 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin davaya bakmakta görevli olması hususunun dava şartı olduğu, 6100 sayılı HMK.nun 115/1 maddesi gereğince dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilerek,

6100 sayılı HMK.nun 114/1-c maddesi delaletiyle, 6100 sayılı HMK.nun 115/2 maddesi gereğince de mahkemenin görevli olmaması halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir." gerekçesiyle Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince.

"Yukarıda açıklandığı üzere, davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, davalı ...'nın ... tarihli yazı cevabına göre tacir olmadığı, esnaf olduğu, davacının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 5. maddesindeki 3. grup davalardan birinin de söz konusu olmadığı, bu nedenle eldeki davanın ticari dava olmaması nedeniyle mahkememizin görevi alanına girmediği, davacının tacir değil esnaf olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

usul esastan önce gelir ilkesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle bu hususların da takdirinin görevli mahkemeye ait olacağı dikkate alındığında mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK.'nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine, Kayseri 4. Asliye Mahkemesinin görevli olduğuna dair karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.(Yargıtay 4. HD 2016/4927 E., 2016/5810 K.)" gerekçesiyle Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın dayanağını oluşturan icra dosyasındaki dayanak belgenin kambiyo senedi vasfında olması nedeniyle davanın mutlak ticari dava olduğu gerekçesiyle davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, davanın mutlak ticari dava olarak sayılan davalardan olmadığı, Yozgat Defterdarlığı'nın ... tarihli yazı cevabına göre davalının tacir olmadığı, esnaf olduğu, davacının tacir olmaması sebebiyle eldeki davanın nispi ticari davalardan olmadığı, TTK'nın 5. maddesindeki 3. grup davalardan birinin de söz konusu olmadığı,

bu nedenle eldeki davanın ticari dava olmaması, davacının tacir değil esnaf olması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Dava, davacının mülkiyetinde olan ve kiralık olarak kullanılan iş makinesinin dava dışı kişilerin borcu nedeniyle 09/04/2021 tarihinde haczedilmesi ve Avanos İcra Dairesi tarafından yediemine teslim edilmesi, sonrasında ise; açılan istihkak davası sonucunda makinenin mülkiyetinin davacıya ait olduğu ispatlanarak haciz işleminin kaldırılması nedeniyle mahrum kaldığı, kazanç kaybı yaşadığı, çekici ve otopark ücretleri ödediği, araçta bakım onarım gibi ek masraflar nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) nın “Asliye hukuk mahkemelerinin görevi ” başlıklı 2. Maddesi gereğince; dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

Öte yandan bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceği hususu Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre değerlendirilmelidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesince bakılacağı yönünde bir düzenleme bulunması gereklidir.

Somut olayımıza gelince; davadaki talep haksız haciz nedenine dayalı olarak açılmış olan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup davacı gerçek kişinin tacir olduğu ve işin ticari işletmesi ile ilgili bulunduğuna dair dosya kapsamında herhangi bir bilgi bulunmadığı, eldeki uyuşmazlığın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinde sayılan davalar arasında da yer almadığı anlaşıldığından HMK’nın 2. maddesi hükmü gereğince uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği açıktır.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.