Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2025/300 K.2025/267

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Kayseri ... Cad.

No:...adresinde metal sektöründe faaliyet gösteren bir işletme olduğunu, davalının ise komşu adreste ahşap malzeme, talaş ve yongası, kereste ve sair orman ürünleri üretim ve işleme tesisi bulunan bir firma olduğunu, uzun süredir müvekkili işletmenin davalı şirketin üretim tesisinden bacasından gelen toz talaş parçaları nedeniyle mağduriyet yaşadığını, her iki işletmenin komşu parsellerde olduğunu, aralarında yalnızca bir duvar olduğunu, davalı tarafın üretim tesisinden saçılan talaş parçaları ve talaş tozlarının müvekkili işletmenin fabrika bina çevresini, bahçesini ve özellikle çatısını kapladığını,

çatıda bulunan Güneş Enerji Panellerinin üzerine yapıştığını, zaman zaman çalışanların sağlığında da olumsuzluğa yol açtığını, süreçteki çözümsüzlüğün devamı üzerine müvekkili şirket tarafından Kayseri 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/31 D.İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını, açıklanan nedenlerle öncelikle el atmanın önlenmesini, davalı işletmeye ait filtre sisteminin bahsedilen zararın oluşumunu önleyecek standartlara uygun hale getirilmesini, teknik olarak uygulanacak diğer çözümlerle verilen rahatsızlığın giderilmesini,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla tespit tarihinden bugüne kadar davalı işletmenin neden olduğu tozdan dolayı oluşan şimdilik 10. 000,00 TL elektrik enerji kaybının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 13. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Dava; davalı şirkete ait işletmeden çıkan talaş tozlarının davacı şirkete ait işletmeye zarar verdiği iddiasıyla açılmış muarazanın meni ve tazminat istemine ilişkindir. Dava her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili olup TTK'nın 4 ve 5.maddeleri gereğince davaya bakma ve çözüme kavuşturma görevi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne aittir. Açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmiştir. " gerekçesiyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince; ".... iş bu davanın da aynı şekilde komşuluk hukukundan kaynaklı haksız fiil nedeni ile tazminata ilişkin olduğundan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevi kapsamında olmasından kaynaklı görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.

6335 Sayılı Yasanın 2. Maddesi ile 6102 Sayılı TTK'nun 5. Maddesinin 3 ve 4 nolu fıkraları değiştirilerek Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki iş bölümü ilişkisi görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Görev hususu HMK'nun 114/1-c maddesi uyarına dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınır.

Mahkememizce açıklanan nedenlerle görevsizlik kararı verilmesi gerekmiş, HMK'nun 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurulması halinde dava dosyasının görevli Asliye Hukuk mahkemelerine gönderilmesine hükmedilmiş, HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevsizlik kararından sonra Asliye Hukuk mahkemelerinde davaya devam edilmesi halinde yargılama giderlerine Asliye Hukuk Mahkemelerince hükmedileceğinden bu aşamada yargılama harç ve giderlerine hükmedilmemiştir. " gerekçesiyle Kayseri 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna dair karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Kayseri 13. Asliye Hukuk Mahkemesince, davanın her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili olup TTK'nın 4 ve 5.maddeleri gereğince davaya bakma ve çözüme kavuşturma görevi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu gerekçesiyle davaya Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, davanın komşuluk hukukundan kaynaklı haksız fiil nedeniyle tazminat olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Bilindiği üzere olayları anlatmak taraflara hukuki nitelendirmeyi yapmak hakime aittir. Davacı taraf, davalı tarafın üretim tesisinden saçılan talaş parçaları ve talaş tozlarının müvekkili işletmenin fabrika bina çevresini, bahçesini ve özellikle çatısını kapladığını, çatıda bulunan güneş enerji panellerinin üzerine yapıştığını, zaman zaman çalışanların sağlığında da olumsuzluğa yol açtığını iddia ederek eldeki tazminat davasını açmıştır.

Bu sebeple eldeki dava, TMK.'nın 737. maddesinde düzenlenen komşuluk hukukuna aykırılıktan doğan bir tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4. maddesine göre ise, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

HMK'nin 1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla belirlenir. Asliye hukuk mahkemelerinin görevi HMK'nin 2. maddesinde belirlenmiş olup 2/1. maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda aksine bir hüküm bulunmadıkça asliye hukuk mahkemeleri görevlidir; 2/(2) maddesine göre de bu Kanun ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Başka bir deyişle Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkemedir.

Somut olayda; dava, tarafların ticari faaliyetinden kaynaklanan uyuşmazlığa ilişkin olmayıp TMK’nın 737. maddesinden kaynaklanan komşuluk hukukuna ilişkindir.

Nitekim Yargıtay 14.H.D.'nin 2016/17233 E. 2020/2091 K.sayılı ilamı ile dairemizin 2019/33 E. 2019/33 K., 2021/324 E. 2021/387 K, 2022/1134 Esas 2022/1662 K, 2023/2535/E.,2023/1699 K. sayılı ilamları da bu yöndedir.

Şu halde, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kayseri 13. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.