Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1379 K.2024/1253

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/796 Esas, 2023/485 Karar sayılı kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurusu nedeniyle Dairemize gönderilmiş olmakla inceleme aşamasında dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi nezdinde ... poliçe no ve ... plakalı... marka otomobilin; müvekkiline ait ...plakalı, sürücü ... 'un hakimiyetindeki ... marka araca çarpmak suretiyle meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında müvekkiline ait araç hasar gördüğünü, oluşan hasar nedeni ile aracın hareket kabiliyetini tamamen ortadan kalktığını, aracın 7 iş günü serviste kaldığını ve bu süre boyunca kullanılamadığını, tramer kayıtları incelendiğinde iş bu kazada ... plakalı araç sürücüsünün, trafik kazasının oluşmasında ve dolayısıyla müvekkilinin aracında oluşan hasar ile buna bağlı olan araç değer kaybında %100 oranında kusurlu olduğunu,

müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı nedeni ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1000,00 TL’nin olay tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınmasına ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davanın, ZMMS sigortasından kaynaklandığını, müvekkili şirketin ancak azami teminat ve sigortalısının kusuru oranında sorumlu olabileceğini, hasar ve değer kaybı tazminatının ödendiğini, başvuranın işbu talebinin mesnetsiz olduğunu, kabul sayılmamakla beraber her durumda değer kaybı genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının tazminat ve aracın tamir süresince kullanılmasından doğan zararının teminat dışında kaldığını, olayın haksız fiilden kaynaklanmakta olup, faiz sorumlulukları söz konusu olur ise hükmedilecek faiz temerrüt tarihinden ve yasal faiz olabileceğini,

dolayısıyla işletenin sorumlu tutulamayacağı bir faiz türünden, onun sorumluluğunu üzerine alan trafik sigortacısının sorumlu tutulabilmesinin mümkün olmadığını, değer kaybı ödemesinin yapıldığını, aracın mahrumiyet teminat dışı olması nedeni ile müvekkili şirket açısından davanın reddine, müvekkili şirketin vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davacı tarafça verilen kesin süreye rağmen bilirkişi incelemesi için takdir edilen ücret yatırılmadığına göre davacı bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçilmiş sayılır. Bu aşamada artık dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre karar verilmek gerekir.

(Aynı doğrultuda Yargıtay 11. HD 17/11/2021 tarih 2020/4398 Esas, 2021/6282 Karar, Ankara BAM 21.HD 2018/324-568 E-K) Kesin süre içinde bilirkişi incelemesi için gerekli avansı yatırmayan davacı taraf bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmıştır. Davacı tarafın ileri sürdüğü iddiaların makine mühendisi bilirkişi tarafından incelenmeden açıklığa kavuşturulması mümkün değildir.

Davacı tarafın bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığı, mevcut deliller ile iddiasını ispatlayamaması nedeniyle davanın reddine, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi nedeniyle davalı lehine vekalet ücreti takdir olunmak suretiyle; davacının ispatlanamayan davasının reddine, dair karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu kazada... plakalı araç sürücüsünün trafik kazasının oluşmasında ve dolayısıyla müvekkilinin aracında oluşan hasar ile buna bağlı olan aracın değer kaybında %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, hukuk yargılamasına ilişkin kuralların, yargılamanın düzenli yapılması ve hakkın olabildiğince çabuk elde edilmesi amacını gerçekleştirmek için getirildiğini, işte hakkın elde edilmesi için birer araç olan bu kuralların amaca uygun somut bir görevin varlığı halinde uygulama alanı bulunacağını,

aksi halde araçla ulaşılması istenilen amaç arasında gerçek ve esaslı bağın bulunmamasının anlamsızlığının (şekilcilik) ortaya çıkacağını, mahkemelerin amacının ne olursa olsun uyuşmazlıkları ortadan kaldırmak değil, pozitif hukukun ölçüsünde, hakkı belirleyerek sonuca ulaşmak olduğunu, yine hakim, davanın süratli bir şekilde bitirilmesini temel amaç kabul edip, kesin süre kurumunu bu amacın hizmetine vermemesi gerektiğini, zira davanın makul sürede bitirilmesinin adil yargılama hakkının bir unsuru ise de, bu temel insan hakkının, diğer usulü hakların feda edilmesiyle gerçekleştirilebilecek bir hak olmadığını,

kesin sürenin amacının yargılamada çabukluğunu sağlamak, daha açık ifadeyle taraflarca yargılamanın lüzumsuz yere uzatılmasının önüne geçmek olduğunu, T.C.

Yargıtay Hukuk Genel Kurul Esas:2017/3179 Karar 2021/806 K.T.:22.06.2021 sayılı ilam ile de söz konusu davanın reddinin hukuka aykırılığının açıkça görüleceğini, davaya konu huzurda istinaf etmiş oldukları dava ile de benzerlik gösterdiğini, ilk derece mahkemesinin yargılaması sırasında da dosyada bilirkişiye yönlendirilmiş olduğunu, taraflarınca bilirkişi ücreti olarak delil avansının dosyaya yatırıldığını, ancak söz konusu delil avansının sehven süresinden sonra yatırılmış olmasına dayanak ilk derece mahkemesince davanın ispatlanamadığından bahisle reddine karar verildiğini,

dosyaya sundukları tüm belge ve bilgilerde davalı tarafın %100 kusurlu olduğu açıkça ortada iken de dosyada delil avansı mevcutken davanın ispatlanamadığı gerekçesi ile reddedilmiş olmasının hukuka uygun bir karar olmadığını, davanın reddinin, adil yargılanma hakkının ihlalini içerdiğini, tüm resmi belgeler ile haklılıkları sabit iken ve dosya masrafları yatırılmış iken davanın reddedildiğini, hakimin bilirkişi raporu ile kural olarak bağlı olmamakla birlikte davada kusursuz olduklarının da açıkça ortada olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dairemizce, HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınmak suretiyle yapılan incelemede; Dava, maddi hasarlı trafik kazası sonucu aracı hasar gören davacının 2918 sayılı KTK kapsamında karayolları ZMMS poliçesi kapsamında sigortacı olan davalılardan maddi zararların (araçtaki değer kaybı zararı) tazminine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 94. maddesi uyarınca kesin süreye ilişkin ara kararının hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde açık olması taraflara yüklenen yükümlülüklerin, yapılması gereken işlerin neler olduğunun ve her iş için yatırılacak ücretin hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde açıklanması gerekir.

Ayrıca verilen sürenin amaca uygun, yeterli ve elverişli olması, kesin süreye uymamanın doğuracağı hukuki sonuçların açık olarak anlatılması ve anlatılanların tutanağa geçirilmesi, bunlara uyulmaması durumunda mevcut kanıtlara göre karar verilip, gerektiğinde davanın reddedileceğinin açıkça bildirilmesi suretiyle ilgili tarafın uyarılması gerektiği her türlü duraksamadan uzaktır.

Bazı hallerde kesin sürenin kaçırılması, o delile veya hakka dayanamamak gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, davanın kaybedilmesine neden olmaktadır. Böyle bir durumda, geciken adaletin adaletsizlik olduğu düşünülerek, davaların uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere getirilen kesin süre kuralı, kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır.

Bu cümleden olarak, kesin sürenin amacına uygun olarak kullanılması ve yeterli uzunlukta olmasının yanı sıra, tarafların yargılamadaki tutumları ile süreye konu işlemin özelliğinin de göz önünde bulundurulması gerekir.(Benzer ilkelere (YHGK'nin 12.12.2012 gün ve 2012/9-1170 E., 1172 K.; 18.02.1983 gün 1980/1-1284, 1983/141; 22.11.1972 gün 8/832, 935; 13.10.2010 gün 2010/17-510-485; 28.04.2010 gün 2010/2-221-241 ve 28.03.2012 gün 2012/19-55-2012-249 sayılı kararlarında da değinilmiştir.)

Somut olayda; davacı, meydana gelen trafik kazasından kaynaklı olarak aracındaki değer kaybının davalı sigorta şirketinden tahsilini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bilirkişiye 1.500,00 TL ücret takdir edilmiş, davacı tarafa 26.01.2023 tarihli ön inceleme duruşmasının 9 nolu ara kararı ile 1.316,00 TL eksik gider avansını yatırması için iki haftalık kesin süre verilmiş, celse arasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve duruşma 01.06.2023 gününe talik edilmiştir.

Davacı taraf iki haftalık kesin süre içerisinde eksik delil (gider) avansını yatırmamış ancak duruşma gününden bir gün önce 31.05.2023 tarihinde ara kararında belirtilen avansı dosyaya yatırdığı anlaşılmıştır.

Davalı ... A.Ş'ye yazılan müzekkere cevabında davacıya ait ... plaka sayılı araca ait şirket kayıtlarında herhangi bir poliçe ve hasar dosyasının tespit edilemediği bildirilmiştir.

Öte yandan davalı şirket dosyaya sunduğu cevap dilekçesinde aracın hasar onarım tazminatının aracın onarımını yapan ...A.Ş. yani aracın kasko sigortasına yapıldığını ve ödeme hasar miktarının 6.553,75 TL olduğunu belirtmiştir.

Mahkemece ...Sigortadan (davacıya ait aracın kasko sigortasını yapan şirket) hasar dosyası istenmemiştir.

Bu durumda dosyaya hasar dosyası getirtilmeden dosyadaki mevcut bilgilere göre bilirkişinin rapor düzenlemesi mümkün değildir. Davacı taraf iki haftalık kesin süre içerisinde delil (gider) avansını yatırmış olsaydı bile bilirkişinin hasar dosyası olmadan rapor düzenlemesi mümkün olmadığından verilen kesin sürenin amacına uygun olduğundan bahsedilemez.

Bu itibarla, istinaf başvurusunda bulunan davacı vekilinin istinaf talepleri nazara alınarak ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6 maddesi gereğince kaldırılarak, dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.