Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/681 K.2024/342

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/444 Esas 2023/29 Karar sayılı kararı davacı vekili tarafından istinaf incelemesi için dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... plaka sayılı araca, davalı sigorta şirketi adına sigortalı, sürücüsü ...olan yönetimindeki ... plaka sayılı aracın çarpması sonucu müvekkiline ait araçta maddi hasar oluştuğunu, bu kazada sigortalı aracın sürücüsünün yüzde yüz kusurlu olduğunu, bu durumun kaza tespit tutanağında açıkça ortada olduğunu, çarpma sonucu müvekkiline ait araçta hasar oluştuğunu ve bu hasarın sigorta şirketince karşılandığını, ancak hasar sonra araçta değer kaybı meydana geldiğini, davalı sigorta şirketinin değer kaybı olarak 1.585,14-TL ödeme yaptığını,

sigorta şirketine başvuru yapılarak gerçek değer kaybının ödenmesi talep edildiğini ancak olumlu ya da olumsuz bir sonuç alınamadığını, tüm bu nedenlerle bilirkişi incelemesi sonucu araçta oluşan değer kaybının davalı sigorta şirketinden tazminine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin yerleşim adresinin dava dilekçesinde yazılı olduğu üzere Şişli/İstanbul adresi olduğundan mahkemede açılmış bulunan dava dosyasına yetki itirazında bulunduklarını, yetkili ve görevli mahkemenin İstanbul (Çağlayan) nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkili sigorta şirketi temerrüde düşmediğini, müvekkili sigorta şirketine otomasyon kayıtlarında araç hasarının ve değer kaybının ödenmiş olduğunun da yazılı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemelerinde güncellenmesi de gerektiğini,

müvekkili sigorta şirketi uhdesinde düzenlenen poliçe limitli poliçe olduğundan poliçe de yazılı tüm limitlerin ödeneceği anlamına gelmediğini, davanın kabulü anlamına gelmemekle beraber, KDV alacağı devlet alacağı olup şahıs veya tüzel kişilere ait bir alacak olmadığını beyan ederek

yetkiye dair itirazlar nedeni ile dosyanın yetkili ve görevli İstanbul (çağlayan) nöbetçi asliye ticaret mahkemelerine gönderilmesini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda tazminat hukukunun genel ilkelerinin yerleşik Yargıtay uygulamalara göre, kaza tarihi itibariyle 13 yaşında olan ve 369.000 km'nin üzerinde olan davacıya ait minibüsün ekonomik ömrünü tamamlamış olduğu, markası, modeli ve yaşı kullanım oranını gösteren aracın kilometre kaydı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, doğrudan zararlar kapsamında bulunan araç değer kaybı şeklinde bir maddi zararın bulunmadığı anlaşılmakla yerinde görülmeyen tazminat talebinin reddine" dair karar verildiği görülmüştür.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından süresi içinde verilen istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin hüküm kurarken esas aldığı makine bilirkişisinin raporunun hatalı olduğunu, raporda araçtaki değer kaybının denetime olanak vermeyecek şekilde belirlendiğini, bilirkişi raporunun hüküm vermeye yeterli olmadığını, bu durumda mahkemece, aynı bilirkişi heyetinden, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihindeki hasarsız 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespit edilmesinden sonra aradaki farkın hesaplanarak değer kaybı miktarının bulunması hususunda ayrıntılı, denetime elverişli ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini beyan ederek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı olarak araçta meydana gelen hasar neticesinde oluşan değer kaybına ilişkindir. Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/01/2023 tarih, 2022/444 Esas 2023/29 Karar sayılı kararı ile, trafik kazasından kaynaklı araçta meydana gelen hasar neticesinde oluşan değer kaybına yönelik talebinden oluşan maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Duruşma açılmasını gerektiren sebepler bulunmadığından HMK'nın 353 ve 355 maddeleri gereğin 26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanunun 3. maddesiyle 2918 sayılı KTK'nın 90. maddesine eklenen “...bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” cümlesinde geçen “bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” kısmı ile “... bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” cümlesinde geçen “ve genel şartlarda” kısmı Anayasa Mahkemesi’nin 17/07/2020 tarihi ve 2019/40 Esas 2020/40

Karar sayılı iptal kararı ile iptal edilerek 09/10/2020 tarihli Resmi Gazete yayımlanmış ve iptal edilmiş olduğundan, eski genel şartlara göre davacı aracındaki değer kaybının Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin içtihatlarına göre, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın km'si, metal komponentlerin yoğunluğu, korozyon dozajı ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği),aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri,

hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişiler tarafından hesaplanması gerekirken;

aracın modeli, markası, kaza tarihindeki fotoğrafları, kullanım amacı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı, hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği dosya içerisinde mevcut olduğu halde, aracın kaza tarihindeki kilometresi, yaşı, modeli dikkate alınarak, aracın ikinci el araç piyasasında değer kaybının olmadığı gerekçesiyle değer kaybı tazminat bedelinin reddine karar verilmiş olması,

dava öncesinde sigorta şirketince başvuru üzerine sigorta eksperi ... tarafından hazırlanan raporda 1.585,14 TL. değer kaybının hesaplandığı ve davacıya davalı sigortaca ödendiği hususu da dikkate alındığında doğru görülmemiş olup, dosyanın bilirkişiye tevdi ile Yargıtay yerleşik uygulamaları doğrultusunda, dava konusu aracın olay tarihindeki ikinci el piyasa değerinin tespiti, aracın kazadan sonraki onarılmış haldeki 2.el rayiç değeri ve bu iki değeri arasındaki farkın hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınması,

aracın kazadan önceki 2.el piyasa değeri ile kazadan sonraki 2.el piyasa değeri arasında fark oluşması halinde, oluşan sonuca göre hüküm verilmesi gerekirken, eksik araştırma neticesinde değer kaybı yönünden talebin reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun olmayıp, bu yöndeki davacı vekilinin istinafının yerinde olduğu görülmüştür.

Yukarıda izah edilen sebeplerle ilk derece mahkemesince, davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek değer kaybına ilişkin bilirkişi raporlarının yöntemine uygun olarak alınmadığı ve delillerin yeterince toplanmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin değer kaybına yönelik istinaf talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, yöntemince yapılan araştırmalar sonucunda dosyanın bilirkişiye tevdi edilerek trafik kazası neticesinde araçta değer kaybının oluşup oluşmadığı hususunda ek rapor alınarak sonucuna göre yeniden hüküm kurulması için dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.