Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/587 K.2023/612

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 08/02/2023 tarih ve 2022/551 E - 2023/76 K kararına karşı süresi içinde davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin,... Katılım Bankası ... Şubesi'ne ait, Keşidecisi... A.Ş. olan, ... çek nolu, ... vade tarihli, 15.800,00 TL bedelli çekin iradesi dışında elinden çıktığını ve nerede olduğunu bilmediğini, öncelikle çekin ödenmemesi için ödememe yasağı konulmasını ve akabinde çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...Dava, zayii nedeniyle açılan çek iptali davasıdır. Mahkememizce 22/06/2022 tarihli ara karar ile %15 teminat karşılığında çekin üzerine ödememe yasağının konulması kararı verildiği, bu hususta davacı tarafça gerekli teminat yatırılmadığından ödeme yasağına ilişkin bankaya müzekkere yazılmamış olduğu anlaşılmıştır. ...

Bankasına dava konusu çekin ibraz edilip edilmediği hususunda yazılan yazı cevabında, dava konusu çekin 30/10/2019 tarihinde ... tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği anlaşılmakla, Mahkememizin 02/11/2022 tarihli celsenin 1 nolu ara kararı ile davacı vekiline, dava konusu çeki elinde bulunduran ... 'e karşı TTK madde 758 gereğince çekin iadesi için dava açmak üzere iki hafta kesin süre verildiği,

verilen kesin süreye rağmen davacı vekilinin davalı üçüncü kişiye karşı süresi içinde istirdat davası açtığına dair dosyaya bir bildirimde bulunmamış olduğu görülmüştür. ... tarafından mahkememize sunulan dilekçe de, çekin banka tarafından karşılıksız kaşesi vurularak kendisine iade edilmesi üzerine çekin bedelinin ödenmesi sonucu davacı şirkete posta ile gönderildiğinin beyan edildiği görülmüştür.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; her ne kadar davacı vekili tarafından dava konusu çekin zayi olduğu belirtilerek iptali istemi ile dava açılmış ise de, söz konusu çekin ... 'in elinde olduğunun ...

Bankası'nın 25/06/2022 tarihli müzekkere cevabı ile anlaşılması üzerine davacı vekiline TTK madde 758 gereğince usule uygun iade davası açması için süre verilmesine rağmen davacı vekilinin süresi içinde iade davası açmamış olması ve ... 'in de çeki davacıya iade ettiği belirtmesi nedeni ile zayi olmadığı anlaşılan ve iadesi hususunda dava açılmayan çek nedeni ile davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.-Davanın REDDİNE, *** ..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı tarafından yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin kararını usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin ilk red sebebinin "iptali talep edilen çekin bankaya ibraz edilmiş olması sebebi ile zayi olmadığı" hususunda olduğunu, davalarında çekler in bankaya ibraz edildiğini çek teminat bedeli alındıktan sonra banka tarafından çekler ibraz eden kişiye iade edildiğini, İbraz eden kişi yani ... dava dosyasından yapılan ilana rağmen çekleri , dava dosyasına yada taraflarına ibraz etmediklerini Aksine dosyaya,

çeklerin taraflarına posta yolu ile gönderdiğine ilişkin beyanda bulunduğunu Davalarının sadece çeki bankaya ibraz eden kişi bilinmediğini, dava dosyası iptali istenen çeklerin ilana rağmen sunulmadığını Çekin bankaya ibraz edilmiş olması sadece ibraz eden kişinin kim olduğunu göstermekle birlikte çekin nerede ve şuan kimin elinde olduğun göstermediğini u sebeplerle kararın hatalı olduğu kanaatinde olduklarını TTK madde 651 " Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.

Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." şeklinde düzenlendiğini , T.C YARGITAY 11.Hukuk Dairesi Esas: 2012/ 9229 Karar: 2013 / 7541 Karar Tarihi: 17.04.2013 T.C.

BÖLGE ADLIYE MAHKEMESI Istanbul 13. Hukuk Dairesi Esas No: 2018/478 Karar No: 2019/212 Karar Tarihi: 13.02.2019 emsal nitelikte kararlar oludğunu Ayrıca yerel mahkemenin " ... 'in de çeki davacıya iade ettiği belirtmesi nedeni ile zayi olmadığı anlaşılan" gerekçesini kabul etmek mümkün olmadığını, Çünkü ... çek' in posta yolu ile gönderdiğini açıkladığını çeki müvekkiline teslim etmiş olduğunu açıklamadığını, netice çek taraflarınca dava açıldığı tarihte ve şuan zayi durumda olduğunu ,

Çekin ibraz edilmiş olması bu durumu değiştirmediğini Çekin kim tarafından elde bulundurulduğu biliniyorsa mahkeme tarafından elde bulunduran kişiye yönelik iade davası açması için çeki kaybedene süre verileceğini Ancak dosya da çeki ibraz eden ... çekin elinde bulunmadığını dosyalarına beyan ettiğini, İlana rağmen dava dosyasına sunulmayan çeklerin iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatinde olduklarını izah edilen sebepler ve re'sen tespit edeceğiniz sebeplerle istinaf taleplerinin kabulüne,

usul ve kanuna aykırı Mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesin talep etmiştir .

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, çek zayii nedeniyle iptal talebine ilişkindir.Dosya kapsamında toplanan deliller, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında,zayi iddiası nedeniyle iptali talebine ve davaya konu çekin dava dışı 3. kişi tarafından bankaya ibrazı nedeni ile çeki eline geçiren kişinin ortaya çıktığı ve bu nedenle de bilindiğinden dolayı TTK 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 758.

Maddesi gereğince, dava konusu çek hakkında çeki eline geçiren/bankaya ibraz eden kişi aleyhine iade/istirdat davası açmak üzere mahkemece davacı tarafa verilen usulüne uygun ve ihtarlı kesin süreye rağmen mahkemece bildirilen yasal sürede davacı tarafça iade davası açılmaması nedeni ile davanın reddine ilişkin verilen ve istinaf edilen kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı,

kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.