Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/694 K.2023/694

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 08/02/2023 tarih ve 2022/963 E - 2023/77 K kararına karşı süresi içinde davacı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;... ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı ... keşide tarihli 30.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı ... keşide tarihli 60.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı ... keşide tarihli 60.000,00 TL bedelli çeklerin kaybolduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi ve bankaya ibrazı halinde veya çekleri işletmesi tehlikesinin halen devam ettiğini, çeklerin kaybolması ile ilgili savcılığa şikayette bulunduklarını, bu nedenle öncelikle dava konusu çeklerin üzerine ödeme yasağı konulmasına ve akabinde çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "... Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, yukarda açıklandığı üzere keşidecinin de iptal davası açma yetkisi bulunmadığından, davacının HMK madde 114/1- d uyarınca taraf ehliyeti olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. 1-Davanın HMK'nın 114/1-d. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,*** ..." şeklinde karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı tarafından yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İlk derece mahkemesinin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hukuki ve yerinde olmayan bir karar verilidğini dava konusu edilen ve iptalini istediği çeklerin keşidecisi olduğunu ancak kaybolma sonucunda çeklerin başkalarının eline geçmesi ve kendisinin mağdur olmamasının ve e telafisi güç zararlara uğramasının kuvvetle muhtemel olduğunu, Çekin iptali için kanunda aranan şartlar gerçekleştiğini Çekin iptali için öngörülen teminatları da dosyaya yatırdığını Çek tarihlerine bakıldığında uzun bir sürecin var olduğunu ve mağdur olmamasına neden olacağını,

çekleri aldığı bankaya müracaat ettiğini ama mahkemeden karar getirmesi gerektiğinin söylendiğini Mahkemenin davasını reddetmesi sonucunda çeklerin iptal edilmediğini ve banka da kendisinin taleplerimi yerine getirmediğini açıklanan ve başkanlığınız tarafından tespit edilecek nedenlerle.

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.02.2023 tarih ve 2022/963 E. 2023/77 K. Sayılı kararının kaldırılmasına, dosyanın davasının kabulü için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Ya da başkanlığınızca ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapılarak davamın kabulüne ve dava konusu edilen çeklerin iptaline, karar verilmesini talep etmiştir

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, hasımsız,zayi nedeniyle çek iptali talebine ilişkindir. 6102 sayılı TTK 757/1 Maddesinde; "...İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. " düzenlemesi mevcut olup devamında 818/1-s maddesinde ise Poliçeye ait iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasındaki hükümlerin uygulanacağının belirtildiği görülmüştür.

Bununla birlikte 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s bendi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanacak olan Türk Ticaret Kanunu'nun 651, 757 ve 765.maddeleri gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet (çek) üzerinde hak sahibi olan kişiye ait olduğu (651/2.madde) yani çekte hamil olan kişinin ancak zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini isteyebileceği, dava dilekçesindeki ibarelerden davacının keşideci olduğu,

keşidecinin zayi nedeni ile iptal davası açma yetkisi olmadığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle 6100 sayılı HMK 114/h. maddesi uyarınca reddide gerekir. (Aynı yönde Yargıtay 11.HD.nin 2016/8896 esas, 2017/5853 karar sayılı emsal kararı)

Dava, TTK’nın 818. maddesi delaletiyle uygulanması gereken 757 vd. maddelerine temas eden çek iptali davası niteliğindedir. Dava, açıklanan bu niteliği itibariyle HMK’nın 382/(1) e-6 maddesi uyarınca çekişmesiz yargı işi kapsamında olup ilk derece mahkemelerinin çekişmesiz yargı işleri bakımından verdikleri kararlara karşı vaki istinaf başvuruları bakımından Bölge Adliye Mahkemelerince verilen kararlara karşı, HMK’nın 362/(1) ç. maddesi uyarınca temyiz yoluna başvurulamaz. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2021/9 Esas, 2021/446 Karar)

Açıklamalar ışığında davanın reddi yönündeki mahkeme kararında usul ve yasaya aykırı bir yön yoktur. Davacının istinaf sebepleri haklı ve yerinde görülmemiştir. Mahkemenin davanın reddi kararının usul ve yasa yönünden hukuka uygun olması nedeniyle davacının istinaf talebinin HMK'nın 353/1-b.1.maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.