Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/690 K.2024/796

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 26/01/2024 tarih ve 2024/62 E - 2024/60 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket lehdar ve alacaklı olduğu, ...Ltd. Şti. ‘ne ait ...

Bankasının 30/12/2023 tarih, ...çek numaralı ve 50.000,00 TL bedelli çek ve başkaca 6 adet çek, müvekkili şirketin sahibi olan...’in eşi ...’in Zilyedinde iken kaybolduğunu,... bu durumu fark ettiğinde ise 30/10/2023 tarihinde polis merkezine başvurduğunu, dava konusu çeke ilişkin olarak müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile çekin tahsili halinde çeke bağlı olarak tahsil edilen bedelin ve ferilerinin istirdatı ve çekin davalıdan geri alınarak müvekkiline verilmesini, dava süresince tedbiren davaya konu çeke ilişkin başlatılan icra takibinin durdurulmasını ve hacizlerin kaldırılmasını,

müvekkili lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş olduğu görülmüştür.

6325 sayılı kanunun 18/A-2. maddesi uyarınca dava dilekçesi davalı tarafa tebliğe çıkarılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "...TTK nin 4. ve 5. maddeleri ile H.M.K.'de değişiklikler getiren ve H.M.K.'de 6325 sayıyı hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk kanunda değişiklikler getiren 7155 sayılı yasa gereğince 6325 sayılı kanunun 18/A-2 maddesi hükmüne göre ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesine ilişkin alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

7445 sayılı İİK nunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanunun geçici 1. maddesinde Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm, 01/09/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır.

(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın,dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir..." Yeni yasal düzenleme ile Menfi Tespit ve İstirdat davası arabuluculuğa tabi davadır.

Dava öncesi arabulucuya başvuruya ilişkin dava şartı sonradan tamamlanamayan dava şartı olduğundan davadan önce bu dava şartı yerine getirilmediğinden işbu davanın açıldığının anlaşılması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nun 5/A. maddesi ile 6325 sayılı kanunun 18/a maddesi uyarınca dava şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yerel mahkeme tarafından arabulucuya başvurulmadan dava açmış olmaları gerekçesiyle usulden red kararı verilmiş olunmasının yasaya ve usule uygun olmadığını, huzurdaki dava her ne kadar menfi tespit davası ise de; davanın niteliği zayi nedeniyle çek iptali davasında konu edilmiş olunan ve çekin kayıp olmasına dayalı menfi tespit davası olduğunu, bu sebeple de Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/6031 E - 2021/3835 K sayılı kararında ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2020/940 E - 2020/1090 K sayılı kararında da hüküm altına alındığı üzere kayıp çeke dayalı her türlü davada arabuluculuk dava şartı aranmadığını,

iş bu davaya konu çeke ilişkin olarak da iş bu davadan önce aynı mahkemenin 2023/1009 E sayılı dosyasıyla zayi nedeniyle çek iptali davası ikame edilmiş olduğunu, dava dilekçesinde de bu husus belirtildiğini, ayrıca dava dilekçesi dışında da 29/01/2024 tarihli beyan dilekçesi ile yukarıda belirtildiği yüksek mahkeme kararları ibraz edilerek arabuluculuk sürecinin zorunlu olmadığının hüküm altına alındığı tarafımızca izah edilmiş olunmasına rağmen yerel mahkeme tarafından bu husu gözetilmeden hüküm tesisi edilmiş olunması yasaya ve usule uygun olmadığını,

bu sebeplerle yasaya ve usule uygun olmadığı kanaatinde olduğu iş bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurma zarureti hasıl olduğunu, müvekkil aleyhine verilen yerel mahkeme kararına ilişkin istinaf talebinin kabulü ile, istinaf incelemesi neticesinde yerel mahkeme kararının müvekkil lehine kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilin dava konusu çekin hamilin rızası hilafına elinden çıktığını bilebilmesi mümkün olmadığını, kaldı ki ifade edildiği gibi, müvekkil tarafından dava konusu çeki 24.10.2023 tarihinde temlik alınmışken, 30.10.2023 tarihinde çekle ilgili şikayette bulunulduğunu ve 13.11.2023 tarihinde çekin ziyaı ve iptaline dair dava açıldığını, bunun yanında, davacının çekteki imzanın kendisine ait olmadığı yönünde bir itirazı, dolayısıyla mutlak bir defisi de bulunmadığını, bir kişinin kambiyo senetlerini ciroladıktan sonra muhafaza etmesi de hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu sebeple,

davacının müvekkilin kötü niyetli olduğu ispat etmeden önce, dava konusu çekin çalındığını inandırıcı bir şekilde ispat etmesi gerektiğini, bu haliyle, davacının iddiaları soyutluktan öte bir anlam ifade etmediğini, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davacının istinaf başvurularının reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.

Dosya kapsamında toplanan deliller, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, dava tarihinde yürürlükte bulunan 7445 sayılı İİK ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun geçici 1.maddesinde, "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm,

1/9/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır." hükmü gereğince ticari dava niteliğinde olan işbu menfi tespit davasının arabuluculuk dava şartına tabi olması ve dava tarihinden önce arabulucuya başvurulmaması nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı,

kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.